Het is moeilijk om de mythes en het werk van Jan Dibbets (1941) uit elkaar te halen. De biografische details lezen als de droom van iedere academiestudent. Zijn naam en faam zijn verbonden aan legendarische tentoonstellingen zoals deelname aan Op Losse Schroeven (Stedelijk, 1969) en When Atittudes Becomes Form (Kunsthalle Bern, 1969), en aan het feit dat hij vrijwel iedereen kende die er op dat moment nog niet toe deed, maar later wel. Het zijn jaren waarin Dibbets steeds weer op het juiste moment op de juiste plaats blijkt te zijn, een aaneenschakeling van gelukkige toevalligheden maken van hem een spil in de internationale kunstwereld. Als kunstenaar ontwikkelt zich ondertussen van hard-edge schilderijen naar fotocollages met van alles er tussenin. In geen enkel overzicht van naoorlogse Nederlandse kunst mag het werk van Dibbets ontbreken (zoals hier) en toch zijn tentoonstellingen van zijn werk schaars. De laatste solo-tentoonstelling in Nederland vond in museum De Pont in 2001, met destijds recent werk. (Het Stedelijk had in 2016 een reeks opnieuw geprinte grote Colorstudies op zaal, wat geen solo-tentoonstelling genoemd mag worden.)
In H’ART is vanaf 22 januari een overzicht te zien van het werk van Jan Dibbets uit de jaren 1966 tot 1976, de cruciale periode waarin hij zijn werk, reputatie en netwerk opbouwde. De tentoonstelling is min of meer chronologisch ingedeeld, met een grote installatie in de grootste zaal waarin werken uit verschillende periodes zijn samengebracht. Het geheel is links en rechts aangevuld met archiefmateriaal zoals uitnodigingen, posters, catalogi en schetsen. De ontwikkelingen in zijn werk blijken zich razendsnel te voltrekken; de ideeën volgen elkaar in een ongekend tempo op, waarbij het bevragen van het fotografische steeds meer de voorkeur krijgt. Die fotografie wordt gaandeweg haarfijn gedeconstrueerd: wat een uitsnede doet, wat belichting doet, wat overbelichting doet, wat onderbelichting doet, inzoomen, uitzoomen en panoramische foto’s. Dibbets onderzoekt het allemaal. De tentoonstelling is een boeiende inkijk in die ontwikkeling. Het toont een oeuvre en een houding die, in een wereld die via de fotografische blik wordt gemedieerd, nog altijd relevant is. Juist nu iedereen op zijn telefoon met duizenden foto’s rondloopt, laat Dibbets zien hoe onbetrouwbaar dat medium is. De Perspective Corrections zijn in die zin geen correcties op de wetten van het perspectief, maar een wijzing op de misvattingen van de fotografie als waarheidsconstructies. Ook de (zeker de grote) Colorstudies doen actueel aan. De monochrome foto’s van autolak zijn schilderkunstig en sluiten aan bij wat we ook nu nog zien in fotografie. En dat allemaal meer dan vijftig jaar geleden. Dibbets was er steeds vroeg bij.
En zo eindigt de tentoonstelling in 1976 (al is er ook werk uit 1977), na tien jaar van innovatie en ontwikkeling. Dat is ook direct de enige kanttekening die ik heb: waarom eindigt dit overzicht in 1976? Het is niet alsof Dibbets daarna stil heeft gezeten, of dat zijn werk daarna geen relevantie meer heeft. Het is misschien het tijdsbeeld waarin Dibbets zijn naam en faam bevestigde, dat bij sommigen een zekere nostalgie zal oproepen. En het is ook bizar om te zien hoeveel er in die tien jaar gebeurde in dat oeuvre, dus wellicht is het ook een keuze maken in wat kunsthistorisch gezien de meest belangrijk is? Maar toch, wat heeft hij de overige 50 jaar van zijn leven gedaan? Dit smaakt naar meer.
Al met al, de cruciale vroege jaren van dit oeuvre zijn helder ontsloten in dit overzicht en geven inzage hoe een snotjongen uit Weert zich wist te ontwikkelen tot één van de de belangrijkste kunstenaars uit Nederland. Een aanrader, zeker als je denkt dat je het werk van Dibbets onderhand wel kent.
Jan Dibbets OverzichtJan Dibbets OverzichtJan Dibbets – SchetsboekJan Dibbets – Untitled – Olieverf op doek, 1966Jan Dibbets – Stacked Painting (My Last Painting) – Olieverf op doek, 1967Reinier Lucassen – Vier Trouwe Vrienden (Van Elk, Lucassen, Dibbets en de Muze) – Olieverf op doek, 1971-1972Jan Dibbets – Untitled – Papier en potlood op karton – 1967Jan Dibbets – Untitled – Papier en potlood op karton – 1967 (detail)Jan Dibbets – Thierteen Faggots with Neon Branches – Takkenbossen, neon en ijzerdraad, 1967Jan Dibbets – Perspective Correction, Grass Square – Zwart-wit foto en potlood op papier, 1967Jan Dibbets – Two Cones with Green Neon Connection – Papier-mache en neon, 1968Jan Dibbets, Ger van Elk, Reinier Lucassen – Tips voor Verzamelaars – 1968Jan Dibbets, Ger van Elk, Reinier Lucassen – Internationaal Instituut voor Kerscholing van Kunstenaars – 1968Jan Dibbets – Schetsen voor Water tafel en grastafel – Pen op papier, 1968Jan Dibbets – This is a tape recorder with the voice of Jan Dibbets – Taperecorder en tekst, 1968Jan Dibbets – Perspective Correction, Diagonal, Cross, Diagonal & Perspective Correction, Horizontal, Vertical, Cross – Zwart-wit foto’s en potlood op papier, 1968Jan Dibbets – Perspective Correction, Cicle of Poles with Rope – Zwart-wit foto op fotodoek, 1969Jan Dibbets – Perspective Correction, Square in Grass, Vancouver & Rectangle with One Diagonal & My Studio II, Square on Floor & My Studio I, 2, Square on Wall with Two Diagonals on Wall – Zwart-wit foto’s op fotodoek, 1967-1969Jan Dibbets – Perspective Correction, My Studio I, Square on Wall of My Studio – Zwart-wit foto en potlood op papier, 1969Jan Dibbets – Perspective Coreection, Circle of Poles – Zwart-witfoto’s en potlood op papier, 1969Jan Dibbets – Construction of a Wood – Foto, 1969Jan Dibbets – A White Line, Amalfi – Zwart-wit foto, 1969Jan Dibbets – Robin Redbreast’s Territory, Sculpture (Cover) – Offsetdruk, 30 pagina’s, 1969Jan Dibbets – Robin Redbreast’s Territory, Sculpture (Cover) – Offsetdruk, 30 pagina’s, 1969 (detail)Jan Dibbets – Robin Redbreast’s Territory, Sculpture (Cover) – Offsetdruk, 30 pagina’s, 1969 (detail)Jan Dibbets – TV as a Fireplace – 23minten, Kleurenfilm met geluid, 1969Jan Dibbets – On May 9 (Exhibition by Mail) – Ansichtkaart, 1969Jan Dibbets – Project for Art & Project Belletin 15 – Vier landkaarten, potlood en viltstift, 1969Jan Dibbets – Project for Art & Project Belletin 15 – Vier landkaarten, potlood en viltstift, 1969Jan Dibbets – Project for Art & Project Belletin 15 – Vier landkaarten, potlood en viltstift, 1969 (detail)Jan Dibbets – Art by Telephone (Museum of Contemporary Art, Chicago) – Kaart, LP en tien foto’s, 1969Jan Dibbets – Art by Telephone (Museum of Contemporary Art, Chicago) – Kaart, LP en tien foto’s, 1969Jan Dibbets – Art by Telephone (Museum of Contemporary Art, Chicago) – Kaart, LP en tien foto’s, 1969Jan Dibbets – The Shadows in My Studio – Zwart-wit foto’s en potlood op papier, 1969When Attitude Becomes Form – Catalogus, 1969Jan Dibbets – Study for Film 3x horizon 45 – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1970Jan Dibbets – Four Diagonals – 3,45minuten, Film, 1970Jan Dibbets – The Shortest Day from Sunrise to Noon at the Guggenheim Museum, NY – Zwart-wit foto’s op papier, 1970Jan Dibbets – The Longest Day of 1970 from Noon to Sundown, Aktionraum I, Munchen – Kleurenfoto’s op papier, 1970Jan Dibbets – The Longest Day of 1970 from Noon to Sundown, Aktionraum I, Munchen – Kleurenfoto’s op papier, 1970 (detail)Jan Dibbets – Horizon III, Sea – 3,00minuten, Twee-kanaals video, 1971Jan Dibbets – Project for Art & Project Belletin 36, A White Wall – Drukwerk, 1971Jan Dibbets – Shutterspeed Piece, Vertical II – Zwart-wit foto’s en potlood op papier, 1971Jan Dibbets – Shadows on the Floor of the Sperone Gallery, Turin – Zwart-wit foto’s op papier, 1971Jan Dibbets – Shutterspeed Piece – Lithografie op papier, 1971Jan Dibbets – Onbekende titel en materialenJan Dibbets – Univers, A Construction – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1971Jan Dibbets – Univers, A Construction – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1971 (detail)Jan Dibbets – Horizon Flevo L 45 – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1971Jan Dibbets – Panorama, My Studio – Potlood, collage, zilvergelatine druk op papier op paneel, 1971Jan Dibbets – Verzameling ansichtkaartenJan Dibbets – The Halifax Diary Triptych – Zwart-wit foto’s, ansichtkaarten en potlood op papier, 1971Jan Dibbets – Panorama Bloemendaal 345 – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1971Jan Dibbets – Panorama Dutch Mountain, Sea I ‘C’ – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1971Jan Dibbets – Panorama Dutch Mountain, Sea I ‘C’ – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1971 (detail)Jan Dibbets – (Two) Dutch Mountains (III) – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1972Jan Dibbets – Film-painting Vase with Flowers (Vertical & Horizontal) – Kleurenfoto’s op karton, 1972Jan Dibbets – Film-painting Vase with Flowers (Vertical & Horizontal) – Kleurenfoto’s op karton, 1972 (detail)Jan Dibbets – Film-painting Vase with Flowers (Vertical & Horizontal) – Kleurenfoto’s op karton, 1972 (detail)Jan Dibbets – Waterstructures, Ponteginori, Swimming Pool – Kleurenfoto’s op papier, 1973Jan Dibbets – Triangel Horizon Sea and Land 9-81 – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1873Jan Dibbets – Triangel Horizon Sea and Land 9-81 – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1973 (detail)Jan Dibbets – Reconstruction Sea 0-135 & Reconstruction Cross 0-135 – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1973Jan Dibbets – Reed Structure – Kleurenfoto’s op papier, 1973Jan Dibbets – Onbekende titel en eigenschappenJan Dibbets – Study for Monet’s Dream – Kleurenfoto’s op papier. 1973Jan Dibbets – Jongkind’s Photography – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1973Jan Dibbets – Land, Sea, Vertical (Wall, Door Piece) – Twee individueel ingelijste kleurenfoto’s, 1973Jan Dibbets – Little Comet Sky-Sea-Sky 9-81 – Negen individueel ingelijste kleurenfoto’s, 1973Jan Dibbets – Little Comet Sky-Sea-Sky 9-81 – Negen individueel ingelijste kleurenfoto’s, 1973 (detail)Jan Dibbets – Big Comet Sky-Land-Sky 3-60 – Twintig individueel ingelijste kleurenfoto’s, 1973 & Construction Drawing Comet Sea 3-60 – Potlood op papier, 1973Jan Dibbets – Big Comet Sky-Land-Sky 3-60 – Twintig individueel ingelijste kleurenfoto’s, 1973 (detail)Jan Dibbets – Construction Drawing Comet Sea 3-60 – Potlood op papier, 1973Jan Dibbets – Structure Study – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1974Jan Dibbets – poster voor tentoonstelling bij Leo Castelli, 1975Jan Dibbets – Saenredam Tweede Kamer, Diptych – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1975Jan Dibbets – Colorstudy Red, Yellow, and Blue – Kleurenfoto op papier, 1975Jan Dibbets – Colorstudy BA 1, 2 – Kleurenfoto’s op papier, 1976Jan Dibbets – Colorstudy M 1, 2, 3, 4 – Kleurenfoto’s op dibond, 1976Jan Dibbets – Colorstudy H1, 2, 3, 4 – Kleurenfoto’s op papier, 1976Jan Dibbets – Colorstudy H1, 2, 3, 4 – Kleurenfoto’s op papier, 1976 (detail)Jan Dibbets – Colorstudy H 1, 2, 3, 4 – Kleurenfoto’s op dibond, 1976Jan Dibbets – Homage to IK Brunel (Clifton Suspension Bridge) – Kleurenfoto’s en potlood op papier, 1977
![Het is moeilijk om de mythes en het werk van Jan Dibbets (1941) uit elkaar te halen. De biografische details lezen als de droom van iedere academiestudent. Zijn naam en […]](https://i0.wp.com/www.lost-painters.nl/wp-content/uploads/2026/01/HART-Amsterdam.jpg?resize=640%2C250&ssl=1 "H’ART Museum; Jan Dibbets – 1966-1976 Toward Another Photography")
Laat een reactie achter;