Het nieuws van de afgelopen week;

- Crisis bestaat niet in de kunstwereld, het ene record (Munch, 120 miljoen) volgt op het andere record (Rothko, ruim 80 miljoen) en de veilinghuizen draaien een record omzet (1,3 miljard dollar!). Eigenlijk geen goede ontwikkeling vinden ze bij de Gaurdian. In het gemeentemuseum zijn ze wel blij met al het nieuws rondom Rothko, daar hebben ze aan het eind van het jaar een grote Rothko tentoonstelling.

- Jan Hoet doet bienale in China en krijgt strikte regels opgelegd (geen seks en politiek).

- ArtAmsterdam zat aan het begin van de week in de problemen, en gaat uiteindelijk dit jaar helemaal niet door. Allemaal dan toch dus nog naar de KunstRAI eind mei.

- Opinierend artikel van een componist; “de ware kunstenaar krijgt geen subsidie”. De arme man haal zo hier en daar wat feiten door elkaar maar ach…

- Een goed artikel over het belang van ‘elitaire’ kunst ; Kunst zal de wereld niet redden door Oscar van den Boogaard zie ook hier mijn bezoek aan de Open Studio’s te HISK.

- Meestervervalser speelt Renoir in film. Anders was het niet zo overtuigend natuurlijk. Goede oplossing en kan die man zijn talenten gebruiken.

- Architectonische kunst van Lego (via @Kunstbeeld)

- De 6% petitie is inmiddels 22.255 maal ondertekend. Niet slecht in zo’n korte tijd.

- Notenkraker

Thomas I’Anson mocht op uitnodiging van Frank Taal de volgende tentoonstelling organiseren, waar ondergetekende ook aan mee doet. Hier dus een beeld verslag van wat er zoal te zien is in Rotterdam tot en met 17 juni bij Frank Taal.

Met werk van Willem Besselink (NL), Frauke Dannert (DE), Rumiko Hagiwara (JP), Matthew Hale (UK), Niek Hendrix (NL), Bas van den Hurk (NL), Dominique Hurth (FR), Thomas I’Anson (UK), Jordy Koevoets (NL), Alexander Voice (DE) and Robin Waart (NL)

Bas van den Hurk - Untitled - Mixed media

Bas van den Hurk - Untitled - Mixed media (detail)

Dominique Hurth - Failed Suprematist Futures - Installatie

Frauke Dannert - Runes

Jordy Koevoets - No title (oval) - Diverse materialen

Mathew Hale - Orange AM Adinauerplatz - Diaprojecties

Mathew Hale - Orange Am Adinauerplatz - Diaprojecties_2

Niek Hendrix - Preposities - 131x31cm Olieverf op doek op paneel

Niek Hendrix - Preposities - 131x31cm Olieverf op doek op paneel (detail)

Robin Waart - The Empty Canvas - Papier

Rumiko Hagiwara - Marble and Brick - Print op dibond

Thomas I'Anson - Black point - Opgespannen doek

Thomas I'Anson - Sri Yantra (unravelled) - Stof

Willem Besselink - ademhalingsmachine 30 - Multimedia

Op dit moment opent in Gent een grote tentoonstelling bij SMAK, helaas heb ik daar dus gisteren weinig van meegekregen. Maar ondertussen zijn ook de open studio’s in HISK. Een instituut dat vergelijkbaar is met de Nederlandse Ateliers of Rijksacademie, maar dan kleiner en toch wel anders. De sfeer is er opvallend open.

Hier een selectie van interessante ateliers die om diverse redenen opvielen.

Alice de Mont valt op vanwege haar context gerelateerde sculptuurwerk. Het lijkt daarbij ook de vraag te stellen vanuit welk perspectief beeld benaderd wordt.

Alice de Mont

Alice de Mont

Alice de Mont

Opvallend genoeg is er slechts 1 schilder aanwezig; Andris Eglitis. Hij is een echte schildersschilder die als pigment gewone aarde gebruikt. Zijn werken hebben dan ook een enorme textuur. Deze is echter niet in verf maar in echte materie. Zekere vormen van Romantiek zijn hem overduidelijk niet vreemd.

Andris Eglitis

Andris Eglitis

Andris Eglitis

Andris Eglitis (detail)

Conny Kuilboer maakt opvallend luchtig en sympathiek werk. Een visuele grap maar dan wel serieus genoeg zodat je jezelf als toeschouwer niet belachelijk voelt en er ook om mee kunt glimlachen.

Conny Kuilboer

Conny Kuilboer

Conny Kuilboer

Conny Kuilboer

Conny Kuilboer

Opvallend is ook dat er typische alchemistische kunstenaars aanwezig zijn. Daniel Rodiger is er een van en hij maakt werk uit etenswaar. De eerder genoemde Andris Eglitis is in zekere zin ook een alchemist en ook Sara Bjarland (verder naar beneden) hebben allemaal trekjes om materie te transmuteren.

Bij Rodiger levent dat vooral boeiende atelierfoto’s op waarbij hij als een soort gekke dokter bezig lijkt te zijn met van alles, maar niemand enig idee heeft waar het naartoe moet gaan.

Daniel Rodiger

Daniel Rodiger

Een van de conceptueel meest boeiende kunstenaars is overduidelijk Erika Hock. Multidisciplinair en overduidelijk bezig met perceptie, benoeming, benadering en beeld. Knap punt daarbij is dat het zowel resulteert in klein werk wat prima overeind blijft, als groter werk dat ook de juiste schaal heeft. Het werk is dus heel nauwkeurig.

Erika Hock

Erika Hock

Erika Hock

Erika Hock

Liudvikas Buklys heeft onder andere een verfstreek op de muur gezet, heel even denk je dat het verf is, maar het is vinyl.

Liudvikas Buklys

Paulien Follings maakt sculpturaal werk waarbij de mallen essentieel onderdeel zijn van het werk. Overigens, de presentatie is dat ook, de blauwe wand en de sokkels zijn net zo goed werk als de sculpturen.

Paulien Follings

Paulien Follings

Sara Bjarland fotografeerd hoofdzakelijk zo goed als dode planten. Dat klinkt saaier dan dat het is. Boeiend werk.

Sara Bjarland

Sara Bjarland

Sara Bjarland

Sara Bjarland

Sara Bjarland

Tenslotte nog het enorm paradigma verschuivend werk, in eerste instantie zie je filmmateriaal van militairen, soldaten, duizend bomen en granaten.  Daaronder hoor je overduidelijk een man ontplofgeluiden nabootsen met zijn stem. Dat komt over als een heel flauwe grap totdat je de achterkant van het doek ziet. Daar zit een man met alle energie die hij heeft, die geluiden te maken. Dat maakt het geheel humoristisch maar ook zet je dat aan het denken. Soms moet je echt net iets verder kijken dan de voorkant, voordat je iets ziet.

Suat Ogut

Suat Ogut

Open dagen HISK zijn nog dit weekend te zien.

Het is een vreemde gewaarwording, een tentoonstellingsruimte die kan veranderen. Ik was de laatste dag van de openstelling van het werk van Koen Broucke gaan (1965) kijken bij Caesuur. Omdat ik zelf de eerste editie opende viel me op hoe anders werk getoond maar ook de ruimte gepresenteerd kan worden. Waar ik de wanden gebruikte haalt Broucke ze juist allemaal weg. Het gevolg is een open ruimte.

Diezelfde openheid is typisch voor het werk van Broucke. Op het eerste gezicht valt het niet zo op, want het zijn erg donkere doeken. Maar toch kan het duister ook luchtig zijn. Het kijkt alsof je naar een typisch romantisch landschap kijkt, niet op de zware manier zoals Turner dat deed, maar eerder zoals de Monnik aan Zee van Friedrich; Duister maar toch ook luchtig en open.

Dan is er nog een ander aspect wat opvallend is aan zijn werk, een lyrische kwaliteit. Alsof hij zijn penselen laat dansen over het doek. Niet altijd zonder gevoel van spanning, maar verend in intensiteit. Zie bijvoorbeeld aan het werk ‘The Lost Van Gogh’ hoe hij het menselijke figuurtje er heel elegant in heeft laten plonzen. Prachtig.

Het enige nadeel is het spiegelende glas bij de werken op papier, dat maakt het praktisch onmogelijk te fotograferen. Het liefst zou je die glazen platen eraf halen en dan eens lekker kijken hoe hij dat zo fijn geschilderd heeft.

Koen Broucke overzicht

Koen Broucke - Diverse werken op papier

Koen Broucke - Diverse werken op papier

Koen Broucke - Het Atelier van Eugene Delacroix - 40x30cm Acrylverf, potlood en collage op papier

Koen Broucke - Our Travelling Circus Life - 18x25cm

Koen Broucke - The Composer - 25x36cm Acrylverf op papier

Koen Broucke - The Lost Van Gogh (Amsterdam) - 36x25cm Acrylverf op papier

Koen Broucke - Zonder Titel (Nuenen) - 40x55 Acrylverf op doek

Koen Broucke - Zonder Titel (Saint Remy)- 70x90cm Acrylverf op doek

De opbouw van Perenial Conceits; Met werk van Willem Besselink, Frauke Dannert, Rumiko Hagiwara, Matthew Hale, Niek Hendrix, Bas van den Hurk, Dominique Hurth, Thomas I’Anson, Jordy Koevoets, Alexander Voice, Robin Waart.

Opening is zaterdag de 12e vanaf 3 uur.

Van alle angsten die je als beeldend kunstenaar kunt hebben is podiumvrees niet een van de meest dramatische. Het meeste werk verzet je in je atelier, en daarna is het het werk wat op een podium staat, en blijf je zelf met een beetje geluk buiten schot. Alleen als je performances doet, dan is podiumvrees niet praktisch. Die spanning is niet zo heel erg, in de praktijk ga je aan het optreden op een podium niet dood.

Doorgaans tenminste. Dat wordt duidelijk met het werk dat Jan Adriaans (1972) laat zien in Den Haag. Hij zocht de grote Hollywood podia op en alle technische rampen die daar bij zaten. Zo overleed een gitarist aan een microfoon die onder spanning stond. Zo werd iemand in een glazen kist bedolven door cement, omdat het glas het niet hield. Ongelukken tijdens het entertainen van mensen met dodelijke afloop dus. Het zijn er niet veel, maar blijkbaar toch genoeg.

Adriaans pakt die verhalen op en gaat er mee aan de slag. Hij fotografeert en toont conceptueel werk zoals een glazen kist. Formeel allemaal erg sterk uitgevoerd. Er wringt alleen 1 essentieel ding, de beelden missen het fascinerende wat de voorgaande verhalen wel hebben, ze prikkelen de verbeelding en de schijnwerkelijkheid die soms werkelijkheid wordt op de podia. Hollywood zal tot de verbeelding spreken, zeker als het mis gaat. Helaas voor Adriaans kan een glazen box, hoe mooi dan ook uitgevoerd, dat niet doen.

Toch is er ook een werk wat wel blijft hangen en absoluut geen verhaal nodig heeft, dat is een foto die vrijwel direct links bij de ingang hangt. Op de print zijn wat lijkt marmeren beelden en een idyllische waterval. Maar er steken ook rare dingen in het water, als een soort omgekeerde snorkels. Het is juist dat wat Las Vegas maakt wat het is, plastic. Het lijkt heel veel maar dat is het niet. Eigenlijk verteld dit beeld alles podia en de illusie die daar vaak bij hoort, als je even goed kijkt…

Jan Adriaans Stage Fright

Jan Adriaans - Touch, hand in latex glove - 77x60cm en houten podium met gat er in

Jan Adriaans - Escape Box (Joseph W Burrus) - 116x48x54cm

Jan Adriaans - The Pleaser - DVD

Jan Adriaans - Fountain, The Venetian, Las Vegas - 100x80cm

Jan Adriaans - Stage Fright - 160x128cm

Jan Adriaans - Positioning - 128x160cm

Jan Adriaans - Pilar, Luxor Hotel, Las Vegas - 78x62cm

Is nog te zien tot met 2 juni bij van Kranendonk in Den Haag. Of net zoals ik, tijdens de ArtWalkWithMe op 27 mei aanstaande (aanrader).

Editie 100 (want blog bestaat inmiddels al weer ruim 2 jaar) van de wekelijkse updates;

- Een schreeuw van Munch brengt een officieel veilingrecord van 120 miljoen op. (een aquarelletje van Cezanne doet het overigens ook goed voor 14 miljoen).

- Elders worden enkele werken (waaronder een Poussin) ter waarde van 10 miljoen teruggevonden. 

- Helaas is Bram Bogart overleden. De man maakte prachtig formeel schilderwerk.

- Bijna 0,15% van de Nederlandse bevolking hebben de petitie ondertekend die de BTW van 19 terug naar 6% moet brengen. Als al die mensen 50 euro in zouden leveren per jaar, zou het even veel kosten als dat het nu het rijk zou opleveren als de verkopen gelijk zouden blijven als 2 jaar geleden. Wat natuurlijk niet zo is, want wie koopt nu een werk voor 15% meer dan over de grens?

- Dürer, je weet wel die schilder die de renaissance naar het noorden bracht toen hij in Italië was geweest, is nooit in Italië geweest. En had een voorkeur voor mannen…

- Een heel erg goed artikel over kritiek en kunst. Tips ook voor de toekomst en een visie op radicaliteit in kunst.

- En een goed artikel uit Tubelight over afbakening binnen de kunst en waarom dat niet goed is. Inderdaad, oogkleppen af en kom eens bij elkaar over de vloer!

- Waarom Tracey Emin zuigt. (eerlijk is eerlijk, erg grappig artikel en waarheid als een koe)

- Leuk kort interview met schilder René Korten over zijn werk.

- Een TED waarvan 1 van de reacties boekdelen spreekt; “I gave up porn for this” (en inderdaad, heel erg goed).

- Leuk idee om kunst uit de maatschappij te halen, en de maatschappij in de kunst.

- Ai Weiwei maar dan leuker…

-

Alex de Vries kwam tijdens de rondgang langs 8 Haagse galeries met een goed punt. Tegenwoordig bellen we iemand op, en het eerste wat we vragen is “waar ben je?”. Dat is niet zo vreemd, want wie we bellen weten we vaak al, alleen waar deze is is tegenwoordig de wisselende factor. De Vries stelde dan ook dat het daarom niet vreemd is dat kunstenaars zich steeds vaker met positioneren bezig houden nu alles internationaal lijkt te worden. En in zekere zin heeft hij gelijk, residenties zijn overal te vinden en wie niet minstens een paar jaar in het buitenland heeft gewoond heeft minpunten op kunstenaars die juist uit het buitenland komen. Dat geeft stof tot nadenken, waarom willen we weten waar we zijn?

Bij Maurits van de Laar tonen op dit moment 5 kunstenaars hun reizen, letterlijk de gevolgen, de vastleggingen, de interpretaties of de fantasieën die erbij horen.

Stan Klamer (1951) toont het reizen op de kaart.

Stan Klamer - De Terugkeer - 50x70cm Potlood en aquarel

Stan Klamer - Zonder Titel - 50x65cm Potlood en aquarel op papier

Rens Krikhaar (1982) toont het reizen van een karakter die langs de de treinen in een tijdloze stad.

Rens Krikhaar - The Adventures of Jean Bonbeur - 9 maal 19x28cm Negropotlood op papier

Rens Krikhaar - The Adventures of Jean Bonbeur - 9 maal 19x28cm Negropotlood op papier

Esther Kokmeijer (1977) heeft dan weer echt een flinke afstand afgelegd. Zij reisde naar een plek in IJsland waar de zon op een gegeven moment niet onder gaat, of opkomt.

Esther Kokmeijer - Moment of Accuracy - A Day Without Sunrise and a Night Whitout Sunset - Me and the Driver - Journey Towarde the Winter Solstice Iceland - 19x28cm Geplexificeerde lambda print

Esther Kokmeijer - Moment of Accuracy - A Day Without Sunrise and a Night Whitout Sunset - Me and the Driver - Journey Towarde the Winter Solstice Iceland - 19x28cm Geplexificeerde lambda print

Esther Kokmeijer - Moment of Accuracy - A Day Without Sunrise and a Night Without Sunset - A Day Without Sunrise on the Artic Circle in Iceland, Summer Solistice of 21 June 2011 & Winter Solistice of 21 december 2010 - 50x200 Print op hahnemule

James Geurts (1970) laat de sporen zien van zijn reizen, metingen en residuen van waar hij was. Zo twee foto’s die elk op een andere locatie belicht zijn, of metingen van de diepte van de rivier waar hij met zijn bootje in dobberde.

James Geurts - Psychogeography #09 Chicoutimi Quebec 2009 & #04 Peniche Portugal 2008 - 110x130cm Fotoprint op rag paper

James Geurts - Spatial Expansion #04 Sounding Depth, Performance drawing, row boat, Deth Sounder, Port Adelaide River 2008 - 20x300cm Footprint

James Geurts - Spatial Expansion #04 Sounding Depth, Performance drawing, row boat, Deth Sounder, Port Adelaide River 2008 - 20x300cm Footprint (detail)

Gisteren was helaas de laatste dag dat het nog te zien was bij Maurits van de Laar.

Nadat de ArtWalkWithMe groep bij Liefhertje was begonnen, ging deze door naar West. West toont 3 kunstenaars die hier elk 2 werken tonen. Willam Lamson (1977), Jules Marquis (?) en Jani Ruscica (1978) hebben inhoudelijk weinig met elkaar gemeen in verschijning. Toch gaan alle drie de kunstenaars duidelijk een relatie aan met hun omgeving. Het zij op een culturele, geschiedkundige of biologische manier.

William Lamson

Het meest esthetisch van de drie is William Lamson die in de middle-of-nowhere in een woestijn een spoor van de zon laat trekken door middel van een vergrootglas. Dat is ontzettend mooi gefilmd en gebeamd op twee schermen. Romantischer kan bijna niet, maar daar waar de mens in de Romantiek vaak de pineut was als het om het gevecht met de natuur ging, lijkt Lamson deze te sturen en misschien zelfs te controleren.

William Lamson - A Line Describing The Sun - 2 kanaals HD video 14 minuten

William Lamson - A Line Describing The Sun - 2 kanaals HD video 14 minuten

William Lamson - A Line Describing The Sun - 2 kanaals HD video 14 minuten

In het tweede werk staat Lamson in een landschap waar ogenschijnlijk niets gebeurt. Toch blijkt als je goed kijkt de mist te bewegen, je ziet een idylisch landschap waarin Lamson met een microfoon de geluiden van de vogels opneemt. Ondanks dat de natuur zo groots lijkt is ook hier totaal geen sprake van bedreiging, maar eerder een stabiele relatie.

Willam Lamson - Action of the Paiva - HD video 25 minuten

Jules Marquis

Meer in de traditie van de Romantiek is Jules Marquis die juist wel slachtoffer wordt van zijn omgeving. Nu heeft het grote bos of de kolosale zee plaatsgemaakt voor de realiteit van de stad. Hij is slachtoffer van het enorme licht. Het lijkt er op dat mensen in elkaar geslagen wordt door lichtflitsen. Steeds zie je heel even een lichtflits en iemand die zijn handen voor zijn ogen houd. Dat met een dramatische tets aan geluid, een knal. In een andere film toont Marquis een feestje, waarin ook hij de controle niet over heeft.

Jules Marquis - Light Blind - Video 6 minuten

Jani Ruscica

De twee werken van Jani Ruscica gaan een onderzoekende houding aan ten opzichte van cultuur en natuur. In 1 werk onderzoekt hij juist de misinterpretaties van beelden. In het andere werk zie je eerst het ritme van de stad, uitgelegd door een jonge vrouw begeleid met dansende mensen. Dit gaat vervolgens langzaam over in het geluid van vleermuizen.

Jani Ruscica - Batbox/Beatbox - 2 kanaals video 16 minuten

Jani Ruscica - Scene Shifts in Six Movements - HD video 13 minuten

Jani Ruscica - Scene Shifts in Six Movements - HD video 13 minuten

Jani Ruscica - Scene Shifts in Six Movements - HD video 13 minuten

Was te zien tot en met gisteren, erg jammer als je het gemist hebt bij West. Volgende ArtWalkWithMe, de 27e van mei, een nieuwe kans met nieuwe kunstenaars.

Soms zijn tentoonstellingen zo ontzettend goed, dat het lastig is ze op juiste wijze onder woorden te brengen zijn. Het recente werk wat Marc Ruygrok (1953) maakte met Piet Hein Eek (1967) is van die kwaliteit. De twee hebben speciaal voor de gelegenheid tezamen werk gemaakt (wat lijkt) neer te komen op de concepten van Ruygrok en de uitvoering door Eek.

Er wordt veel verschillende soorten werk getoond, een viertal tafelreeksen, een stoel, een rijtje tekeningen, wat schetsen, enkele foto’s en nog enkele sculpturen. Maar alle werk verteld hetzelfde verhaal, hoe beeld en taal zich met elkaar verhouden in relatie tot het gebruiken van objecten.

De tafels zijn het beste om dit gegeven uit te leggen. Nu, allereerst zijn het overduidelijk tafels; professioneel in elkaar gezet, verzorgd design dus. Maar tegelijk is het ook een kunstvoorwerp, het zijn immers duidelijk geen alledaagse tafels. Dan heb je dus al een spanning tussen kunst en design. Dat op zich is nog niet zo heel bijzonder, maar door het talige aspect wordt het wel redelijk complex. De relatie tussen taal en object blijft natuurlijk problematisch (zie hier bijvoorbeeld). Door het objectiseren van die teksten krijg je dus de gelaagdheid in taal en object en beeld. Overigens zijn die tafels in structuur wisselbaar ook nog eens wisselbaar, Wat is er, Wat er is, Is er wat, Er is wat zijn allemaal mogelijke ordeningen van die tafels. De betekenis verschuift radicaal zonder dat er sprake is van een feitelijk ander beeld. Het blijven de zelfde tafels.

Niet alle werken van Ruygrok hebben dezelfde gelaagdheid als hierboven genoemd, maar het moge duidelijk zijn dat goede kunst heel erg goed kan samenvallen met mooie tafels. Topwerk dus.

Marc Ruygrok - Ontwerpschets

Marc Ruygrok - Ontwerpschets

Marc Ruygrok - Do Be Do Be Do - 21x57cm Potlood op papier

Marc Ruygrok - To Be, To Do - 75x240x80cm Hout en lak

Marc Ruygrok - To Be, To Do - 75x240x80cm Hout en lak

Marc Ruygrok - Wat Er Is - Metaal

Marc Ruygrok - Wat Er Is - Metaal

Marc Ruygrok - Wat Er Is - Metaal (detail)

Marc Ruygrok & Piet Hein Eek - Sic - Hout en epoxy hars

Marc Ruygrok & Piet Hein Eek - Sic - Hout en epoxy hars (detail)

Als tafel werken ze overigens prima…

Marc Ruygrok - Soit

Marc Ruygrok - Soit - Detail

Marc Ruygrok - Titel Onbekend

Marc Ruygrok - Hoe Dat Zo - Verguld hout

Marc Ruygrok - Solo-Bob - 88x80cm Piezografie

Marc Ruygrok - Ab Ovo - 100x140cm Olieverfstift op paneel

Marc Ruygrok - Will to Be - A4 Kleurpotlood op papier

Te zien tot en met 30 juni bij Piet Hein Eek in Eindhoven.

Vaak zijn tentoonstellingen met een feministisch of racistisch thema ronduit tenenkrommend. Een combinatie van die twee thema’s klinkt dan een beetje als het ultieme doom-scenario.

Het tegendeel blijkt waar te zijn bij LhGWR. Een tentoonstelling die gemaakt is door vrouwelijke kunstenaars die zich bezighouden met het vrouw-zijn in een hoofdzakelijk niet westerse cultuur. En nee, dan krijg je dus blijkbaar niet per se hele saaie beelden voorgeschoteld. Bij LhGWR laten ze zien dat het juist wel sprankelend, inspirerend en goed kan.

De zeven kunstenaars zijn goed op elkaar afgestemd, veel cleane fotografie met een documentaire bijsmaak. De keuze is zo gemaakt dat ze allemaal tezamen een overzichtelijk beeld geven van wat de rol van de vrouw kan zijn, zonder de bekende clichés, en ook dat alle werken nog los op zichzelf overeind blijven staan. Nu zijn het niet de spannendste foto’s die ik ooit gezien heb, maar bij elkaar is het opmerkelijk helder.

Dit is de eerste tentoonstelling die ik zie in het nieuwe gebouw (op een steenworp afstand van Den Haag HS) en het is direct duidelijk dat ze meer ambities hadden dan de paar vierkante meter die ze bij LhGWR voorheen hadden. Hier laten ze zien commercie en een initiatief heel goed te combineren zijn. En natuurlijk, een goede tentoonstelling neer zetten.

Iris Vetter - Hillbrow Boxers Julie 1 & 2 - Ultrachrome print

Mary Sibande - I have not, I have & Caught in the Rapture - 60x90cm Inkjet op Hahnemuhle German Etsching 310 grams

Mary Sibande - I Am a Lady & The Wait Seems To Go On Forever - 60x90cm Inkjet op Hahnemuhle German Etsching 310 grams

Mary Sibande - Her Majesty Queen Sophie - 60x90cm Inkjet op Hahnemuhle German Etsching 310 grams

Newsha Tavakolian - (geen titel) - 275x218cm Vinylbehang

Pinar & Viola - Diva Opaque, Anonymous Gaurdians of Intimacy Estatic Surface Collection - Installatie

Waheeda Malullah - (geen titel) - 15 maal 24x36 Foto's

Julia Gunther

Julia Gunther

Julia Gunther

Julia Gunther

Nog te zien tot en met 10 juni te Liefhertje en de Grote Witte Reus in Den Haag.

Ik heb dit gezien ten tijde van de Artwalk met als rondleider Alex de Vries langs 8 Haagse galeries. Een aanrader, de volgende ronde is 27 mei. Dus dan is bovenstaand ook nog te zien.

Een hedendaags Arcadië, een landschappelijk paradijs in het nu? Sinds Da Vinci ergens in zijn leven voor het eerst een autonoom landschap schetste, een landschap dus als onderwerp, zijn er vele geweest. Ook nu zijn er nog altijd kunstenaars die via het landschap, hun utopie of visie op de wereld laten zien.

Ingrid Luycks verzamelde een aantal kunstenaars (hoofdzakelijk schilders) die zich bezig houden met landschappen. Deze kunstenaars worden nu tentoongesteld in zowel de Goretti-hal te Tilburg (op loopafstand van de Pont) en wat kleinere werken bij Luycks Gallery.

Er is hoofdzakelijk schilderwerk te zien. Duidelijk is direct dat er niet zo zeer gekozen is voor abstract of figuratie, maar voor een bepaalde toon. Deze is niet direct duidbaar, het zijn over het algemeen geen melancholische landschappen, er is een zekere optimisme in te vinden en een vleugje somberheid, maar niet dermate dat het naargeestig of verontrustend wordt. Het zijn landschappen die kabbelen, met in de verte een donderwolkje. Een tentoonstelling die dus eigenlijk erg lekker rustig kijkt. Dat wil overigens niet zeggen dat het saai werk is.

Hier eerst wat er in de grote zaal bij Goretti is te zien, hoofdzakelijk grote werken. Overigens, het is goed dat er eens wat gedaan wordt in die enorme zaal. (Die is namelijk voor een onbetaalbaar bedrag te huur)

Goretti

Geert Koevoets - Memory of Landscapes - glanspolyester en neon

Geert Koevoets - Memory of Landscapes - glanspolyester en neon

Heel kleurrijk en dik in de verf;

Hans de Bruijn - Middelharnis - 130x200cm Olieverf op linnen

Hans de Bruijn - Middelharnis - 130x200cm Olieverf op linnen (detail)

Gigantisch groot doek, 3 meter bij 3 meter of meer?

Hans de Bruijn - Panorama - Olieverf op doek

Hans de Bruijn - Panorama - Olieverf op doek (detail)

Helaas bladert de verf er zo hier en daar al vanaf.

Hans de Bruijn - Panorama - Olieverf op doek (detail)

Jaap de Vries - Swamp I -140x190cm Aquarel op aluminium

Jaap de Vries - Swamp II - 140x190cm Aquarel op aluminium

Jacq Palinckx - Diverse werken op papier

Jack Palinckx - 7 243 840924 2 9

Joke Vrij - Hoogland - 120x240cm Olieverf op doek

Marius Boender - Het Laatste Blad - Print op canvas

Michael de Kok - Hikers - 180x200cm Olieverf op linnen

Michael de Kok - Hikers - 180x200cm Olieverf op linnen (detail)

Michael de Kok - Playground - 70x60cm Olieverf op linnen

Michael de Kok - Untitled - 30x70cm Olieverf op linnen

Rene Korten - Gravity Shackles a While- 120x154cm Acrylverf op mdf

Vincent Dams - Nonkel Albert's afgekeurde schwarzwalderkirscheplan - 200x120cm Olieverf op doek

En bij Luycks Gallery zelf;

Luycks gallery

Hans de Bruijn - Ins Blaue hinein - 140x90cm Olieverf op linnen

Jaap de Vries - Arcadia Next - 80x180cm Aquarel en tape op papier en aluminium

Joke Vrij - Sublimatie - 120x65cm Olieverf op linnen

Rene Korten - Hope Road 2 - 45x60cm Acrylverf op MDF

Vincent Dams - Guess What I seesaw - 9x17cm Aquarel op papier

Is nog te zien bij Goretti en Luycks gallery te Tilburg tot en met 6 mei. 

[Op facebook kwam ik een poosje geleden Erlend Steiner Lovisa tegen, die heel publiekelijk liet zien hoe hij tot een schilderij komt; stapje voor stapje. Dat is natuurlijk ontzettend tof om te zien hoe een schilder tot zijn werk komt, laagje voor laagje. Natuurlijk zijn er diverse manieren voor en is dit er 1 van vele. Toch heb ik Erlend gevraagd uit te leggen hoe hij tot dat beeld komt en langs welke route.

Ik wil hem dan ook enorm bedanken mij en jou zo een blik te geven op hoe de meester aan het werk gaat, erg bijzonder.]

Karlijn – 110cm x 150cm Olieverf op linnen

Techniek vooraf

Voordat ik ga schilderen heb ik veel voorwerk gedaan zoals locaties en modellen zoeken. Ik spreek met een model af. Ik fotografeer graag als het mooi weer is. De zon zorgt voor diepe contrasten, de zomer avondzon vind ik het mooist.

Ik laat het model haar zelf zijn. Ze draagt haar eigen kleren. Het fotograferen van een model heeft iets intiems. Ik geef aan hoe ze moet staan, liggen of zitten. Ik heb het model als het ware in mijn macht. De fotosessie op een locatie duurt ongeveer anderhalf uur. Van elke serie foto’s die ik maak is er meestal maar één goed voor een schilderij. Ik kies nauwkeurig een foto uit en bepaal daarna het juiste formaat door deze te projecteren op een muur.

Ik span het linnen zelf op een raam. De juiste foto laat ik vergroten op een A4 formaat. Deze foto dient als inspiratie bij het tot stand komen van het schilderij, vooral bij de eerste verflaag. Bij de tweede verflaag laat ik de foto los.

Techniek olieverf

De olieverf die ik gebruik is van het merk “Norma”. De penselen die ik gebruik zijn: Nr. 2, 14, en 16 van het merk “Da Vinci Cosmotop spin”. Penseel Nr. 2 is rond en gebruik ik voor de voorgrond. Penseel Nr. 14 is een kattentong en gebruik ik voor de achtergrond. Penseel Nr. 16 is rond en gebruik ik voor verlopen in de olieverf.

Ik schilder een schilderij af in twee lagen. Voor de eerste laag gebruik ik sneldrogend medium. Ik verdun de olieverf tot een soort melk dikte. Deze laag schilder ik in de buitenlucht vanwege de mediumdamp. Na de eerste laag geschilderd te hebben laat ik het drie weken drogen.

De tweede laag schilder ik nat in nat af. Voor elke laag gebruik ik nieuwe pencelen. Ik gebruik voor elke gemengde kleur een ander penseel. Er liggen dan ongeveer zeven penselen op mijn mengtafel. Op deze manier hou ik mijn gemengde kleuren zuiver. Mijn pencelen maak ik met terpentine schoon en niet met water en zeker niet met zeep! Want dat zorgt later voor problemen in de vernislaag.

Het hele proces van het schilderij maken duurt ongeveer een maand, de droogtijd niet meegerekend. Als ik acryl schilderijen maak of etsen inkleur is dat een ander proces.

Ik ben met Karlijn naar een strand in Zeeland gegaan om daar te gaan fotograferen. Karlijn heeft meestal blauwe kleren aan en daarom heb ik deze locatie gekozen. Het was een mooie dag en we hebben veel foto’s genomen in allerlei houdingen.

Stap 1 (De potlood lijnen opzetten.)

Nadat ik de juiste foto heb uitgezocht en afgedrukt bepaal ik het formaat van het schilderij. Dan projecteer ik de foto op het doek. Ik gebruik een waterpas om het doek recht te zetten op de ezel en ook voor de projector, zodat ik geen vertekend beeld krijg.

Aan de hand van het geprojecteerde beeld zet ik lijnen op het doek. Met het opzetten van een schilderij met potlood ben ik ongeveer twee uur bezig. Mijn potlood houd ik scherp zodat de lijnen dun blijven. Het model moet precies op de juiste plek op het schilderij komen te staan, vaak is dat in het midden. Ik ben continu aan het meten voor de juiste compositie zodat de compositie goed klopt. Doordat de persoon centraal op het doek staat kun je er niet omheen.

Erlend Steiner Lovisa - stap 1

Stap 2 tot stap 11 (De onderlaag schilderen.)

De onderlaag is heel belangrijk en bepaalt hoe het uiteindelijke schilderij gaat worden. Als ik de onderlaag schilder vereenvoudig ik de vormen en raak ik gewend aan die vormen. Ik gebruik hier de foto vooral om het donker en licht te bepalen. Kleuren mengen is nog niet aan de orde. Elk deel van het lichaam is een “part” en krijgt mijn volledige aandacht.

Erlend Steiner Lovisa - stap 2

Erlend Steiner Lovisa - stap 3

Erlend Steiner Lovisa - stap 4

Erlend Steiner Lovisa - stap 5

Erlend Steiner Lovisa - stap 6

Erlend Steiner Lovisa - stap 7

Erlend Steiner Lovisa - stap 8

Erlend Steiner Lovisa - stap 9

Erlend Steiner Lovisa - stap 10

Erlend Steiner Lovisa - stap 11

Stap 12 tot stap 16 (De tweede laag nat in nat afschilderen.)

In deze delen of “parts” schilder ik de persoon af. Ik begin met het mengen van de kleuren en ga pas een part schilderen als het mengen af is, bijvoorbeeld het haar, een blouse of een deel van de huid.

Voor elk deel meng ik opnieuw de juiste kleuren. Hiervoor gebruik ik zeven fabriekskleuren. Het kleuren mengen voor een part duurt ongeveer een één uur. Verf die overblijft bewaar ik aan de zijkant van mijn mengtafel. Die heb ik later nog nodig.

Ik probeer zo min mogelijk kleuren te mengen. Voor elk part tussen de drie en zeven kleuren. Ik schilder eerst de donkere delen zodat de kleuren niet vies worden. Elke part las ik aan elkaar met de overgebleven olieverf op mijn mengtafel. Zo ontstaan er zachte overgangen en wordt het realistischer. Een part afschilderen duurt ongeveer een dag.

Erlend Steiner Lovisa - stap 12

Erlend Steiner Lovisa - stap 13

Erlend Steiner Lovisa - stap 14

Erlend Steiner Lovisa - stap 15

Erlend Steiner Lovisa - stap 16

Stap 17 tot stap 19 (De achtergrond schilderen.)

De achtergrond schilder ik als laatste. Meestal zijn dit grote vlakken die ik strak wil laten overkomen in contrast met de voorgrond. Er is op het schilderij “Karlijn” geen horizon maar wel wat verloop te zien. Ik schilder bij de achtergrond de penseelstreken in dezelfde richting zodat er geen onrustige weerkaatsing te zien is op het schilderij. De lichtval laat op deze manier geen schaduwen zien. Zo ontstaat er een rustig beeld. Als de achtergrond klaar en droog is schilder ik de haren over de achtergrond heen.

Ik zorg ervoor dat de toeschouwer kijkt naar Karlijn. Karlijn staat er wel op maar haar gezicht is verborgen. Ik dwing de toeschouwer zelf een verhaal te maken. Wat doet zij daar, in die houding, op die plek? De vrouw is ongrijpbaar, ze is onbereikbaar, ze zit verstopt. Dat wekt het verlangen op haar te leren kennen.

Erlend Steiner Lovisa - stap 17

Erlend Steiner Lovisa - stap 18

Erlend Steiner Lovisa - stap 19

Meer werk van Erlend Steiner Lovisa is te zien op www.steinerlovisa.nl

Het nieuws van de afgelopen week;

- BTW op kunst was een jaar geleden nog 6% maar wordt straks ineens 21%, dat terwijl de rest van de kunsten en cultuur weer terug naar 6% zijn gegaan. Hier een goed stuk van Jack Segbars die uitlegt waarom dat niet eerlijk is en wat de gevolgen zullen zijn. Martin van Zomeren is er ook niet blij mee want natuurlijk kun je internationaal niet meekomen als je ineens 15% meer kost dan de anderen. En dus is het Petitietijd, onder leiding van Rob Voerman een petitie die gaat over die 6% en een marge voor de politiek van slechts 40 miljoen (op dit moment effectief, al zal er door die 6% weer meer verkocht worden dus ik denk dat het minder zal zijn). De teller staat nu op een kleine 4.000 ondertekeningen. Gelijke monniken, gelijke kappen zou ik zeggen. Alle cultuur naar 6% of alles naar 21%.

- In België gaat het ogenschijnlijk ook minder. Toch vreemd, in Metrolpolis M staat juist een uitgebreid artikel waarom het zo goed gaat in Vlaanderen. Misschien iets met het gras is groener bij de buren?

- Over Metropolis M gesproken, uitgebreid artikel over Rene Daniels wat de moeite waard is (evenals de rest) en een Kunstbeeld die gaat over de schilderkunst. Je zou bijna denken dat het schilderen in is?

- Nominaties voor de Turnerprijs zijn bekend. De nominaties voor de Wolvencampprijs 2012 zijn ook bekend gemaakt; Aukje Koks, Arjan van Helmond en Peggy Franck. 

- David Weiss is overleden (de helft van Fischli & Weiss)

- Stroom (Den Haag) wordt in stukjes verdeeld. Gemengde stemmen uit Den Haag. Mij lijkt dat je een succesformule in de breedte, nooit moet versmallen.

- Het doden van hondjes is geen kunst, toch heeft de kunstenaar waarschijnlijk het doel gehaald. Er is aandacht voor de honden die niet met pensioen mogen.

- Waarom De Nieuwe Rembrandt zijn grootste kans mist. En gelijk heeft de columnist, is er eindelijk een programma wat voor het grote publiek en prime time iets kan zeggen over kunst, zegt het bar weinig. De volgende keer mogen ze mij vragen…

- Wat Mick Jagger naar Andy Warhol stuurde:

MOTI vroeg Joost Zwagerman die vervolgens heel veel prominenten vroeg om hun beeld van de 21e eeuw te kiezen. Dat kan op vele manieren; historisch, cultureel, persoonlijk etc etc.

Dat levert een hoop bekende beelden op, veel vallende mannen van het WTC, wat Tsunami-beelden, Pim Fortuyn Theo van Gogh, Steve Jobs, consumptiemaatschappij-kritiek (denk aan de Occupy beweging) en milieu problemen. Maar natuurlijk zijn er ook een heleboel opmerkelijke en bijzondere keuzes gemaakt.

MOTI toont een enorme stortvloed aan beelden. De presentatie is af en toe dus ook een beetje krap aan. Echt afstand nemen van de beelden en een soort overzicht krijgen is niet mogelijk. Maar het inspireert wel tot het nadenken over wat ‘het beeld van nu’ zou kunnen zijn. Het is makkelijk om inderdaad naar 9-11 terug te grijpen. Maar, welk beeld spreekt er nu voor de cultuur zoals deze er nu is, in niet historische zin?

Een beeld dat volgens mij opmerkelijk genoeg buiten beeld is gebleven is het omtrekken van het beeld van Saddam Hussein geweest. Niet alleen een beeld dat ontzettend historisch relevant is geworden, maar vooral een opmerkelijk beeld in relatie tot de media. Wij in het westen zagen vooral een mensenmassa heel enthousiast een beeld omtrekken van een dictator. In werkelijkheid was op Al Jazerah te zien dat het een groepje militairen en wat pers was die het beeld van hun rivaal omtrokken. Met de globalisering van de wereld, blijkt toch nog hoe invloedrijk bepaalde media zijn met het manipuleren van informatie. Dat, ondanks alle social media. Onze realiteit bestaat nog bij enkel de gratie van eentjes en nulletjes, en die worden met gemak gemanipuleerd en vervolgens door grote media (dat zijn er wereldwijd slechts een stuk of 6) gedistribueerd. Dat zou mijn beeld zijn.

Hier enkele keuzes die wel in de tentoonstelling te zien waren:

Anna Drijver

Barbara Visser & Marlene Dumas

Bart Rutten - Jeroen Koijmans - Pilot

Broersen & Lukacs - Broersen & Lukacks - The Past Future

Dick Swaab - Jan Fabre - Ik men mijn eigen brein II

Dimitri Nieuwenhuizen - Jorge Luis Borges - De Aleph

Hagar Peeters

Hans den Hartog Jager - Job Koelewijn - A Balancing Act

Joost Zwagerman

Koen Taselaar

Maarten Baas

Michiel Schuurman

Navid Nuur - Navid Nuur - Vision Needs No Eyes To See

Niels Schrader

Rudi Fuchs - Damien Hirst - For the Love of God

Ruud van Empel - John Currin - The Conservatory

Sacha Bronwasser - Luis Jacob - Album IX

Suzanne Oxenaar - Ronald Ophuis - Birkenau 1

Suzanne Oxenaar - Ronald Ophuis - Birkenau 1 (detail)

Suzanne Oxenaar - Ronald Ophuis - Birkenau 1 (detail)

Dus, wat zou jouw beeld van de 21e eeuw zijn? Voor meer inspiratie is deze tentoonstelling nog te zien tot en met 2 september in het MOTI te Breda. En ach, over een eeuw weten we pas echt wat het gaat worden.

[Ik zie ook niet alles, dus daarom zijn inzendingen altijd van harte welkom. Zeker als ik daarbij ook nog druk ben met niet-bloggen. Ik dank Pim Kersten dan ook enorm voor zijn inzending van wat hij zag bij Fons Welters.]

Afgelopen donderdag bezocht ik de solo tentoonstelling van Peggy Franck (Zevenaar, 1978) bij Fons Welters in Amsterdam.

Less Rock, More Roll

Op mijn weg naar de Jordaan, scheurend over stoepen en vluchtheuvels als een nichestrategie bij het ontwijken van de drukte, verbaasde ik me over de vele groepjes uitkaterende hippe jongedames aan de voorgevels van broodjeszaken en supermarkten. Met een nog opgevouwen gezicht van het slaaptekort zetten zij in uitgebalanceerde ritmiek een fles Jus d’Orange aan hun gestifte lippen, om hun vochttekort weer wat op peil te brengen. De fel gekleurde pastellen in de legging van de één, accentueerde exact dezelfde kleurstelling in het truitje van de ander. Op wat zachte varianten van kleur en patroon na, weerspiegelde de één nagenoeg de ander. Ieder voor zich en mentaal geconcentreerd op het verwerken van de kater, begonnen zij om 13:45 weer aan een nieuwe dag. Dit nadat ze de avond tevoren ongetwijfeld ergens samen op een groot evenement waren geweest. Daar hadden ze zij aan zij gedanst, zichzelf getoond, de ander gezien en beoordeeld of de hoofdact bij het uitrollen van de ziel aan hun verwachtingen had voldaan.

De drukte van het verkeer en de wispelturige mimiek van alle passanten stonden me eigenlijk niet toe om door te associëren over deze groepjes mensen die ik zag. Ik moest er met mijn hoofd bijblijven en besloot een rem te zetten op mijn even zo drukke gedachtenstroom. Juist op dat moment vloog de ketting van mijn klapfiets en werd ik wederom door falende techniek gedwongen om naast het stoppen van mijn gedachten ook een rem te zetten op mijn zojuist verkregen up-tempo fietsritme. De Bloemstraat was niet ver weg meer en door mijn ongeduld en zin om de expositie te zien besloot ik om met stevige pas verder te lopen. ‘Die ketting komt straks wel’ bedacht ik me eenmaal in de juiste straat aangekomen. Ik zette mijn fiets met roestige ketting in een hoek en op weg naar de voordeur van de galerie mijmerde ik na, over (verschillende) groepen toeschouwers op hedendaagse evenementen, hun fysieke aanwezigheid en het verlangen dat schuil gaat in de verwachting bij een performance.

Wanneer ik de ruimte van de installatie ‘Sudden parallels between the sky and the concrete’ van Peggy Franck betreed, voel ik me vrijwel meteen onderdeel van een dergelijke performance met toeschouwers. 47 werken aan de muur, bestaande uit kleurrijke schilderingen op spiegelend chromolux papier en C-Prints van hetzelfde formaat, zijn in horizontale banen kaarsrecht verdeeld over de 4 wanden van de ruimte. De C-Prints zijn veelal foto’s van gelijksoortige schilderingen op chromolux papier, waardoor je in eerste instantie niet meteen ziet dat het als het ware kopieën zijn van ‘de ander’, van de uit materie bestaande schilderingen. Doordat de foto’s in Franck haar atelier zijn gemaakt, zien we op schilderachtige wijze ook de contouren van haar werkplek verschijnen. Subtiel worden deze werken met elkaar afgewisseld waardoor ze van een afstand zeer snel met elkaar te verwarren zijn. Wat ‘echt’ is en wat ‘illusie’ vervaagt hierdoor. Door de spiegelende ondergrond van de schilderingen die tegenover elkaar zijn geplaatst, verliezen de werken ook aan intrinsieke waarden; zij weerspiegelen hun omgeving, het andere werk en zijn soms zelfs bijna een kopie van de ander. Hoewel ik mijn eigen spiegelbeeld in de schilderingen zie bekruipt het gevoel me dat de werken mij als toeschouwer aanstaren.Toch lukt het Franck om ieder beeld op zichzelf te laten staan. En dit doet ze met uiterst sensitieve maar vlot geschilderde gebaren waarbij ze vanuit het spiegelende materiaal de gehele ruimte weet te betrekken.

In het midden van de ruimte, binnen de ‘ring’ van schilderingen en prints, ligt een houten systeemvloer bestaande uit vierkanten van zo’n 15 x 15cm. De vloer verwijst o.a. naar de houten vloer van haar eigen atelier, dat voorheen een dansstudio was. Daar waar de vierkanten de kenmerken van een grid op het platte vlak tonen, geeft de idee van een dansvloer het driedimensionale werk een performatief karakter. Op de vloer ligt een niet werkende lamp met opgerold snoer en een transparante bijna volledig uitgerolde turquoise rol folie, die op haar plek gehouden wordt door twee stenen. Weer zien we een flink contrast tussen materialiteit en immaterialiteit, waarbij de laatste in verhouding toch echt de overhand heeft. Dit wordt benadrukt doordat Franck kistjes met stenen letterlijk wegmoffelt in een hoek. De harde lichamelijkheid maakt plaats voor de kwetsbaardere flow van de kunstenaar, in het middelpunt en onder het oog van de verwachtingsvolle toeschouwer.

Al met al maakt Peggy Franck met  ‘Sudden parallels between the sky and the concrete’ via een grotendeels formele benadering een zeer persoonlijke tentoonstelling waarbij ze de grenzen van het medium schilderkunst voortdurend aftast. Door steeds de veranderlijke ruimte te gebruiken in haar 2 dimensionale werk, ontstaat er een interactie tussen de verschillende elementen binnen de installatie. De qua eerste indruk statisch ingerichte ruimte, namelijk de 2 dimensionale abstracte werken die op de ‘waslijn-methode’ zijn opgehangen en het performatieve vloerwerk dat met de langste zijde recht in de lengte én het midden van de ruimte ligt, benadrukt enerzijds de parallellisering in de door Franck gebruikte titel. Anderzijds, vind ik, druist deze ondynamische en rechte positie van de vloer in tegen de optische en inhoudelijke verschuivingen binnen de installatie. Dit kan Franck haar intentie zijn geweest, maar dan kunnen we ons ook de vraag stellen of ‘the concrete’ nu überhaubt wel zoveel statische eigenschappen bezit.

Peggy Franck

Peggy Franck

Peggy Franck

Peggy Franck

Peggy Franck

Peggy Franck

Een jaar of tien geleden ging ik op vakantie naar Frankrijk. Daar bezocht ik de kopie van Lascaux, de echte is al jaren niet meer toegankelijk voor de gewone mens. Toen kwam ik er pas achter hoe ingenieus die schilders toen waren. Ze schilderden niet gewoon hun ding op de muur. De eerste homo sapiens sapiens schilerde met de wanden mee. Ze maakten gebruik van de ruimtelijkheid van de rotsen. Zoals wij soms naar de wolken kijken en daar van alles in zien, zo deden ze dat in de prehistorie blijkbaar ook. Men schilderde geen stieren op de wanden, de stieren zaten er al in.

 Simon Schrikker (1973) doet anno nu iets soortgelijks. Hij schildert geen honden, of octopussen. De ruimtelijkheid van de verf lijkt die honden op te roepen. De materie die beeld wordt, of juist materie blijft dus. De grens tussen sculpturaal en platte vlak is dus ook enorm onduidelijk in zijn werk. Dat geeft het werk meer lading dan een normaal plat schilderij van een hond of iets anders. De link met Marc Mulders mag dan ook best gemaakt worden. Beide stoeien met de materie van verf om daar een beeld uit te destilleren. Verschil is echter wel dat het bij Schrikker meer om de materie en het spel met die voorstel lijkt te gaan, en Mulders meer een beeld ruimtelijk probeert te maken. Een goed verschil is dat bij Schrikker de zwarte leegte van de open kaken van de haai juist een dikke klodder verf is ten opzichte van de witte tanden. Mulders zou waarschijnlijk juist die tanden meer naar voren hebben doen laten komen. Vandaar in deze blogpost ook veel aandacht voor detail, ook omdat het eigenlijk niet te fotograferen is.

Met name de kleinere beelden waar hij duidelijk heel geconcentreerd aan heeft gewerkt laten veel spel met materie en voorstelling zien. De grotere werken missen (dankzij de wetten van de zwaartekracht) in verhouding de enorme massa’s verf. Dit zijn meer afbeeldingen van die vooral erg krachtig geschilderd zijn, maar dus eigenlijk juist die Lascauxe-kwaliteiten missen. Qua beeld doen de werken niet onder, maar gelaagdheid in het schilderen wel. De kleinere werken zijn gewoon vele malen spannender door juist die gigantische klodders verf, waarvan ik denk dat iedere bezoeker het zeer verleidelijk zal vinden, om er even met de vingers aan te zitten.

Simon Schrikker - Zonder Titel - Diverse afmetingen (tussen de 20x15 en 40x28cm) Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel - 50x60 cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel - 250x210 cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel - 80x100cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel - 80x100cm Olieverf op linnen (detail)

Simon Schrikker - Zonder Titel - 70x100cm Olieverf op linnen (detail)

Simon Schrikker - Zonder Titel - 60x120 cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel - 40x120 cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel - 40x120 cm Olieverf op linnen (detail)

Simon Schrikker - Octopus - 30x40cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Octopus - 30x40cm Olieverf op linnen (detail)

Simon Schrikker - Octopus - 20x30cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Octopus - 20x30cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Octopus - 20x30cm Olieverf op linnen (detail)

Simon Schrikker - Great White - 40x50cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Great White - 40x50cm Olieverf op linnen (detail)

Simon Schrikker - Zonder Titel (Great White) - 50x60cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel (Great White) - 30x40cm Olieverf op linnen

Simon Schrikker - Zonder Titel (Great White) - 30x40cm Olieverf op linnen (detail)

Verplichte kost voor iedereen die houdt van smeuïg en goed schilderwerk.

Is nog te zien tot en met 20 mei bij Majke Husstege te Den Bosch.

Ai Weiwei was in 2011 de belangrijkste kunstenaar. Het is dan natuurlijk heel erg goed dat een museum in Nederland dat werk weet binnen te halen van die Ai Weiwei.

Maar, wat levert dat nu eigenlijk op?

De Pont laat op alle promotionele posters Ai Weiwei met zijn zonnebloempitten zien. Dat werk maakte enorm veel indruk toen het in 2011 getoond werd in de Turbine hal van het Tate. De enorme hal lag helemaal vol met de miljarden met de hand gemaakte porseleinen pitjes. Alleen, in de Pont moeten de pitjes het doen met wat minder sensatie dan in Tate. Hier is ook een grote zaal maar hier liggen slechts twee identieke kleine veldjes. Een beetje jammer wat echt indruk maken doet het niet. Ook de bordjes van een meter afstand houden eisen zo veel aandacht op dat ze afleiden.  Het werk waar je zo veel van verwacht kan ik de praktijk alleen maar meevallen, maar dit is wel een enorme downer.

Ai Weiwei - 5000 kg Sunflower Seeds - Beschilderd porselein, twee aparte werken van elk 5000 kg

Ai Weiwei pakt in de Pont uit met enkele sculpturen en nagenoeg al zijn filmwerk. Al snel wordt duidelijk dat er enorm veel aandacht uit gaat naar het maakproces, met name in zijn Chinees historische context. Waar komen de technieken vandaan, de materialen vandaan en vooral hoe verhouden die zich tot de Chinese cultuur. Jammer is dan alleen dat een porseleinen kleren hanger alleen maar knap gemaakt is, het gezicht erin leuk, maar een ‘Huang’- lijst mij helemaal niets zegt.

Ai Weiwei - Hangiende Man in Porselein - porselein in huang houten lijst

Een van de sterkste werken van de beelden is het werk ‘Grapes’. Een hoop krukjes die aan elkaar gemaakt zijn. Het vormt een niet volledige houten bol op. Ook hier geldt dat de krukjes schijnen te komen uit een specifieke Chinese traditie, namelijk uit de ‘Qing’ periode die loopt van 1644 tot 1911. Wat dat aan betekenis inhoud heb ik als Westerling wederom geen idee van.

Ai Weiwei - Grapes - Houten krukken (uit de Qing Dynastie 1644-1911)

Ai Weiwei - Grapes - Houten krukken (uit de Qing Dynastie 1644-1911) (detail)

Een ander indrukwekkend werk zijn de bomen. Deze zijn geplaatst in een tussenruimte die niet zo heel groot is. Hierdoor zijn in verhouding de bomen nog groter. Doordat ze zijn samengesteld uit verschillende takken zijn de bomen extra grillig. En ook weer hier is er iets speciaal Chinees aan de hand, ze zijn namelijk op speciale Chinese wijze met elkaar verbonden. Ik zie het niet.

Ai Weiwei - Tree #2 - Stukken boom dat op Chinese wijze aan elkaar bevestigd is

Ai Weiwei - Tree #2 - Stukken boom dat op Chinese wijze aan elkaar bevestigd is (detail)

Daarbij zijn de ‘Rotsen’ te zien.  Deze zijn gemaakt van porselein en leveren bij elkaar een mooi sereen beeld op. Het is ook het enige werk wat gemaakt is zonder gebruik van gevonden materiaal naast de zonnebloempitten.

Ai Weiwei - Rotsen - Porselein

Het werk ‘Forever‘ herken ik van de grotere versies die er erg indrukwekkend uit zien. Punt is alleen dat die zo indrukwekkend zijn vanwege het formaat en de opstapeling. Hier in kleinere versie blijft er weinig van over. De sensatie is weg en het enige dat er overblijft is een kring van fietsen. Dat de fietsen op die wijze aan elkaar te verbinden zijn is een mooie vondst maar daar blijft het ook bij. De fietsen draaien voor eeuwig rond op een statische positie en dat is het.

Ai Weiwei - Forever - 42 fietsen van het Chinese Forever merk

Ai Weiwei - Forever - 42 fietsen van het Chinese Forever merk (detail)

Buiten in de tuin van de Pont is een interpretatie van Tatlin’s monument te zien. Binnen was er meer van de sensatie overgebleven maar dat was nog niet genoeg geweest om te zien dat het vooral een verkitschering van het origineel is. Dat alleen bied weinig meerwaarde op het origineel. Ook is de uitvoering nogal wisselend en zeker niet zo strak als het zou kunnen zijn.

Ai Weiwei - Fountain of Light - Staal, kristallen en houten platform

Ai Weiwei - Fountain of Light - Staal, kristallen en houten platform (detail)

Dan zijn dus bijna alle filmwerken van Ai Weiwei te zien. Het is lastig dit te zien als autonome werken omdat de helft of reality TV of een interview is (resp 3 filmpjes). Het eerste inleidende uitgebreide interview laat ik even buiten wegen omdat deze nadrukkelijk niet bedoelt wordt als werk.

Daarop volgen dan 3 video’s van snelwegen. De eerste reist van platteland naar stad en is naast traag en esthetisch weinig. Inhoudelijk is het een metafoor voor hoe het er in China aan toe gaat. En omdat ik niet in de buurt van China woon kan ik daar bar weinig mee. De twee films van de ringwegen zijn ook niet boeiend, om de minuut het beeld van de ringweg in Beijing.

Ai Weiwei - Beijing - The Third Ring - Video

Een van de realitysoap filmpjes is het werk dat bestaat uit het willen betreden van een rechtszaak waar Ai Weiwei niet mag komen. Als ik hier in Nederland plotseling een gesloten politieke bijeenkomst wil bijwonen wordt ik ook weggewerkt door de politie. Een een saai filmpje met wat gezeur over identificatie.

Ai Weiwei - Lao Ma Ti Hua - Video

Ten slotte nog een lezing waarin Ai Weiwei gevraagd wordt wat de westerse wereld moet weten van China om iets van zijn werk te begrijpen. Hij antwoord daarop met een volmondige “Nee.”. Een nogal tegenstrijdige uitspraak met mijn bevindingen hierboven.

Ai Weiwei - So Sorry - Video

Ai Weiwei - So Sorry - Video

Het is erg mooi eens een tentoonstelling te zien van Ai Weiwei. Zeker een wat kleinschaliger als hij doorgaans doet. In De Pont wordt vooral duidelijk dat Ai Weiwei eigenlijk niet zo veel te laten zien heeft als het geen massa objecten is. Zoals iedere kunstenaar weet is groot en veel een manier om iets wat eigenlijk niet zo veel is, toch nog iets te laten lijken. Oftewel, hoe groter, des te meer impact. Ai Weiwei laat met de zonnebloempitten en forever duidelijk zien dat hij dat echt nodig heeft om beeldend overtuigend werk te maken.

Het grootste probleem is misschien toch wel het Chinese aspect. Nagenoeg ieder werk heeft een bordje met daarbij gegarandeerd het woord China er in. Het gaat allemaal over Chinese technieken of voorwerpen die zijn gebruikt. Dat is voor een Chinees misschien interessant, als westerling kan ik er niets mee. Dat is nogal vreemd want Ai Weiwei heeft geruime tijd in Amerika gewerkt (12 jaar en had ook een carrière als professioneel blackjack speler) en zou dus die spanning tussen de Chinese blik en de westerse moeten begrijpen. Toch doet hij dit blijkbaar niet. Als je wat dieper nadenkt ga je ook inzien dat zijn werk bestaat bij de gratie van hoe hij in de media verschijnt en de Chinese communistische staat. Zijn werk kan alleen bestaan zolang er dingen fout gaan in China. (Overigens, het is niet vreemd dat de staat daar fouten maakt met 1 miljard inwoners en een snel groeiende economie, dus er is altijd wel iets om over te zeuren.) Ai Weiwei profiteerd van de Chinese staat. Het is eigenlijk zelfs zo dat Ai Weiwei met gemak weg kan uit China waardoor hij zelf niet zo vaak meer in het nieuws zal verschijnen en met rust gelaten wordt. Maar, hier zit hem het grootste probleem, Ai Weiwei wil in China blijven! Juist het land waar hij blijkbaar zo gemarteld wordt, daar wil hij blijven. Natuurlijk wil hij dat, want dan is in het westen zijn werk niet meer credible, daarom moet hij ook nagenoeg wekelijks in het nieuws komen. Buiten Ai Weiwei is er maar 1 kunstenaar die nagenoeg wekelijks in het nieuws is en dat is Lady Gaga.

Nu kan mij worden verweten, wat de “boer niet kent eet deze niet”. Dat is begrijpelijk dat nu op mij toe te spitsen. We weten immers dankzij Ai Weiwei hoe het er aan toe gaat in China. Ze nemen daar de mensenrechten niet zo nauw en stalken iedereen die kritisch is op het regime. Toch bedoel ik meer op de cultuur die Ai Weiwei aanhaalt om zijn werk te legitimeren. De ‘Hang’-perdiode kan voor de Chinees misschien heel duidelijk zijn, mij als westerling zegt dat niets. Het is Ai Weiwei kwalijk te nemen dat hij naar 12 jaar in de VS inclusief kunstonderwijs niet heeft begrepen dat de boeren hier soms dingen niet eten die ze niet kennen, simpelweg omdat ze niet zien dat het voedsel kan zijn. Er is een essentieel cultuurverschil en ook al zou ik dat willen, ik heb daar niet direct toegang toe om daar meer vat op te krijgen. Daarbij blijven we het altijd op de eigen westerse merites benaderen, dus de vraag is of dat ook echt veel uit maakt.

Het blog van de universiteit had er ook zo zijn mening over. Ook deze merkte op dat het wel heel erg over China gaat en de bordjes nagenoeg alles moeten rechtvaardigen.

Conclussie:

Ai Weiwei moet gewoon niet zo zeiken en ergens anders gaan wonen. Dan is alles opgelost. Zijn kunstpraktijk is prima, maar hij verdient niet alle lof die hij nu ontvangt. Maar ach, Lady Gaga doet het ook heel erg goed en we moeten nog maar zien wat daar over 20 jaar nog bekend van is.

Nog te zien tot en met 24 juni in Museum De Pont te Tilburg.

De updates van afgelopen week met dit keer veel leesmateriaal;

- Museumdirecteur steekt werken in brand tegen de bezuinigingen, zonde maar met goedkeuren van de kunstenaars die het blijkbaar ook nodig vinden.

- Drie schilderijen van de oude Breughel gestolen uit prive collectie. Balen.

- Damien Hirst laat weten wat zijn favoriete werken uit de kunstgeschiedenis zijn. Een mooie lijst.

- Minder topkunstenaars ondanks meer subsidie. Nu is het nogal de vraag wat ‘topkunstenaars’ zijn en wat die subsidie dan inhoud en vooral of dat wel direct met elkaar te maken heeft. Immers, meer snelwegen heeft ook niet geleid tot sneller verkeer.

- Goed uitgebreid artikel over het werk van Rens Krikhaar door Philip Peters.

- Een goed inhoudelijk interview met Vincent Geyskens (“zwijgen en schilderen” ) vind je hier.

- Rudi Ruchs wordt ere lector op AKV/Sint Joost en gaat daar dus ook les geven. Super!

- How to make it in the art world, leesvoer…

- Het nieuwe logo van het Stedelijk kan niet op heel veel enthousiaste reacties rekenen. Ik ben ook geen voorstander.

- Hoe Glasgow een stad werd met een gigantische kunstsector from scratch. Ook al goed leesvoer.

- Laatste leesvoer van deze week, over wansmaak en hoe deze geannexeerd wordt door de cultuur.

- Dit gaan ze dit jaar doen met het Incubate Festival te Tilburg. Heel gaaf gigantisch kunstproject.

Een nieuwe editie van Kunstpodium T opende afgelopen donderdag. Dit maal is de meester Anne Wenzel (1972);

Anne Wenzel
Annelinde Kirchgaesser & Markus Stefan | Den Bosch
Raquel van Haver | Utrecht
Marie de Bruyn | Amsterdam
Gerda van de Weem | Tilburg

Allereerst is het heel opmerkelijk dat Anne Wenzel zelf geen werk toont deze ronde. Naar mijn weten voor het eerst dat een meester zelf niet meedoet aan een expositie. De rede hiervan is me niet bekend.

Marie de Bruyn

Toch is er fris werk te zien. Allereerst is de installatie met glas van Marie de Bruyn op zijn minst verrassend te noemen. Ontzettend eenvoudig van opzet maar wel erg sterk. Het videowerk is helaas door het erg lichte weer van het moment niet zo goed zichtbaar. Het lijkt er op dat het twee figuren zijn die een handeling uitvoeren, en in feite is het werk overbodig geworden doordat de installatie vele malen krachtiger is. Wat eigenlijk best knap is overigens, met zulke minimale middelen zo’n sterk beeld neer te zetten.

Marie de Bruyn - Five Questions About Perception - Video

Marie de Bruyn - No Title - Installatie

Marie de Bruyn - No Title - Installatie (detail)

Markus Stefan & Annelinde Kirchgaesser

Werk van een heel andere orde is dat van Markus Stefan & Annelinde Kirchgaesser die zich veel meer met de narratieve kant van afbeeldingen bezig houden. Wat kan een afbeelding vertellen en hoe is dat te (mis-) interpreteren.

Markus Stefan & Annelinde Kirckgaesser - Looking for a found answer to a found question - Looking for Victor - Installatie van foto's en gesproken tekst

Markus Stefan & Annelinde Kirckgaesser - Looking for a found answer to a found question - Looking for Victor - Installatie van foto's en gesproken tekst

Markus Stefan & Annelinde Kirckgaesser - Looking for a found answer to a found question - Looking for Victor - Installatie van foto's en gesproken tekst

Gerda van de Weem

Het werk van Gerda van de Weem gaat overduidelijk om materie versus het platte, al is dat laatste misschien nog niet eens zo noodzakelijk. Met name haar enorme boek is interessant omdat ze op een heel beperkt formaat een enorme rijkdom aan mogelijkheden laat zien. Niet alle pagina’s zijn daarmee even boeiend maar het geheel wel.

Gerda van de Weem - No Title - As en heavy gel op linnen

Gerda van de Weem - No Title - As en heavy gel op linnen (detail)

Gerda van de Weem - (?)

Gerda van de Weem - Beeldbank - Boek

Raquel van Haver

Het schilderwerk van Raquel van Haver kwam ik al eens eerder tegen (hier), en toont bij Kunstpodium T een gigantisch tekenwerk op jutte.

Raquel van Haver - No Title - 400x400 cm Houtskool op jutte

Raquel van Haver - No Title - 400x400 cm Houtskool op jutte

Raquel van Haver - No Title - 400x400 cm Houtskool op jutte(detail)

Raquel van Haver - No Title - 400x400 cm Houtskool op jutte (detail)

Bij Duende opende afgelopen vrijdag nummer 4 uit de BRAK reeks (waarvan deel 2 hier te vinden is).

Dit keer is het aan Thomas I’Anson (1983) en G.J. de Rook (?). Beiden werken met tekst en bij beide gaat het niet zo zeer om de feitelijke verschijning van de tekst maar echt de betekenis die daar aan vooraf gaat. Het is dus vooral conceptueel gericht werk. De twee vullen elkaar prima aan, de verschillen zijn groot genoeg om de werken van elkaar te kunnen onderscheiden en hebben genoeg raakvlakken om elkaar inhoudelijk te versterken.

G.J. De Rook

G.J. de Rook zijn werk is continue gezet in een Times New Roman (kan niet missen). Een neutraler of meer misbruikt lettertype is er haast niet. Dat is ook helemaal de intentie van De Rook die het niet wil hebben over hoe het woord verschijnt maar hoe de betekenis gepositioneerd is. Het doet denken aan de test waarbij je het woord rood in het blauw geschreven hebt, maar dan toch rood moet zeggen.

GJ de Rook - Connection

GJ de Rook - 18 words randomly chosen, coloured and positioned, de Volkskrant & De Telegraaf 17 March 2012_2

GJ de Rook - 18 words randomly chosen, coloured and positioned, de Volkskrant & De Telegraaf 17 March 2012

GJ de Rook - Homage

GJ de Rook - Wheel of Decision

GJ de Rook - Words of Comfort

GJ de Rook - Words of Comfort

Thomas I’Anson

Het werk van Thomas I’Anson bestaat ook uit tekst, maar dan aan medium onderhevig. Zijn pamflet is letterlijk door het hele gebouw geen gebruik en heeft zijn sporen achter gelaten. In de zijzaal is dat het duidelijkst te zien waar de ‘afwezigheid’ is gevormd door de pamfletten van de ene muur naar de andere te verplaatsen. Daar is het werk dan vervolgens ‘aanwezig’. In de lange hal toont I’Anson vervolgens werk dat intuitief is en zijn invloeden heeft. Duidelijk, het gaat over hoe hij als kunstenaar tot beeld komt.

Thomas I'Anson - Presence

Thomas I'Anson - Presence (detail)

Thomas I'Anson - Absence

Thomas I'Anson - Absence (detail)

Thomas I'Anson - Intuition

Thomas I'Anson - Influence

Tezamen leveren deze heren een tentoonstelling die inhoudelijk erg prikkelt en laat zien dat er met tekst nog veel mogelijk is in de kunst zonder dat het direct aan Lawrence Weiner doet denken.

Het gebeurt zelden, om een onbenoembare rotzooi als goede kunst te presenteren. Jasper Griepink (1988), Toine Klaassen (1973) en Piet Langeveld (1988) doen dat nu in Roodkapje onder de naam Golden Potato Power.

Jeroen Bosch noemde het al het hoogtepunt van het jaar, dat kan ik niet zeggen, maar het is erg bijzonder. Bij binnenkomst ruik je de rottende groenten, die liggen overal al een poosje te verschimmelen. Daarbij zijn er projecties en vreemde samenvoegingen van objecten. Wat blijkt bij nadere inspectie is dat er gekozen is voor herhaling in die beeldelementen. Een voorbeeld is het hoefijzer en rookworsten die overal terug te vinden zijn. Maar ook dat maakt het niet minder bevreemdend de redenen waarom die objecten er liggen zijn totaal onduidelijk.

Dat daarbij nog mensen in de tentoonstelling rondlopen en dingen doen, maakt het nog vreemder. Op het moment dat je binnen loopt wordt je zowel onderdeel van heel dit gebeuren, maar ook sta je er buiten omdat het zo vreemd is. Door het etalagekarakter van Roodkapje wordt je voor de buitenstaander daar wel onderdeel van. Je voelt je dan ook aardig bekeken door de voorbijgangers. Het geheel is ongemakkelijk, niet duidelijk te definiëren en vooral een totale ervaring die echt bijzonder is.

En eigenlijk wil ik het daar dan ook bij laten. Hier zie je de foto’s en ga vooral de 27e kijken, want dan lopen de kunstenaars daar weer rond.

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Jasper Griepink, Toine Klaassen & Piet Langeveld

Alleen nog maar performance op 27 april. Tot die tijd is er de restanten van de aanwezigheid van de drie kunstenaars. Dat alles in Roodkapje te Rotterdam.

Ik heb mijn ergernis wel eens uitgesproken over musea die hun wanden een kleur geven, vaak wordt daar namelijk helemaal niet over nagedacht in relatie tot het werk wat er komt te hangen.

Maar ook verbaas ik me vaak over het gemak van het presenteren in een white cube. Alles wordt wit esthetisch en vooral, het wordt ineens kunst omdat het gepresenteerd wordt als kunst.

NEST presenteert een zestal schilders die naast hun werk, ook gevraagd werd zorg te dragen over de wanden. Dat betekend dat de wanden in alle kleuren zijn, behalve wit. De wanden zijn knal roze, grijs, diepblauw, zwart of in een andere egale kleur. De enige uitzondering is Aukje Koks die een wand heeft verdeeld met een schuine lijn, die wand is zowel donker blauw als zwart.

Als er iets ontbreekt is het dan misschien ook wel de lef van de schilders om iets verder te gaan dan de wand enkel een egale kleur te geven. Desondanks levert de ruimte een bont pallet van kleuren op een manier waarop werk doorgaans zeer zelden wordt getoond. Het is een goede eerste stap in een onderzoek hoe het anders kan, maar het mag nog verder. Een goede rede om over een jaar een deel twee van deze tentoonstelling te doen? Ik ben in elk geval benieuwd of het nog iets radicaler kan/mag.

Andrea Freckmann - Sterntalers Nichten

Andrea Freckmann - Onbekende titel

Aukje Koks - A Serious Thought

Aukje Koks - Installation

Aukje Koks - The Jester & The Landscape

Aukje Koks - The Jester

Aukje Koks - The Landscape

Aukje Koks - The Emotional Ones & Bas Zoontjes - Horizons

Bas Zoontjes - Unite

Bas Zoontjes - Zonder Titel

Henrik Kroner - Lee & Ohne Titel

Henrik Kroner - Diversen

Henrik Kroner - Here We Go Magic

Jeffrey Dunsbergen - Paintings

Serge Game - Sanctuary & Jeffrey Dunsbergen - Eggs

Serge Game - Diverse

Nog te zien tot en met 22 april bij NEST te Den Haag.

Daan van Golden (1936) heeft een overzicht in Wiels. Dat betekend een overzicht van zijn gehele oeuvre. Dan weet je ook al welke werken er ongeveer te zien zijn: Enkele zakdoeken, een aantal Heerenluxen, Mozart en Giacommeti en wat behang. Maar hoe vaak zie je die werken bij elkaar in 1 ruimte, hoe vaak zie je een overzicht? Niet zo vaak dus. Dat maakt het al 1 heel goede rede om naar Wiels te gaan.

Het werk van Van Golden is traag in ieder opzicht. Met name zijn zoekdoeken zijn bekend vanwege de enorm precieze manier van werken en het tijdrovende aspect er aan. Vaak wordt daarbij het nutteloze aspect vergeten.

Wat moet je schilderen als alles al geschilderd is? Dat is een vraag die zowel Daan van Golden als Gerhard Richter zich op een gegeven moment hebben afgevraagd. De ene ging zakdoeken naschilderen de ander foto’s. Van beide was er al een beeld dat voldeed aan wat er te zien zou zijn. Maar de meerwaarde van verf maakt ‘hetzelfde’ beeld tot een ander beeld. Iets wat tussen dat beeld en de verf in zit. In tegenstelling Richter is Van Golden echter veel trager in zijn proces.

Die traagheid van Van Golden geeft het werk een veel tijdlozer aura mee. Een werk wat in een paar uur geborsteld is heeft veel meer kans om in te spelen op actuele dingen dan een doek waar de kunstenaar een volle maand aan gewerkt heeft. Het werk van Van Golden blijkt dan ook. zeker zo bij elkaar, erg tijdloos te zijn. Het is niet specifiek aan te wijzen welk werk veel eerder of later gemaakt is.

Het belangrijkste aan van Golden is dan misschien ook vooral, nu bezien, dat zijn werk laat zien dat goede kunst totaal niet hoeft te gaan over lekker schilderwerk, of over engagement, of er vervreemdend uit moet zijn. Werk mag tijdloos zijn. Het mag ook gerust niets meer of minder zijn dan zeer nauwkeurig geschilderde patronen die er al duizenden malen gemaakt zijn, maar waar we nog wel goed naar moeten kijken. Over dat kijken gaat het zeer zeker…

Prachtig werk wat het verdient gezien te worden.

Daan van Golden - Budda - 114x92cm Tempera en bloemen op canvas op paneel

Daan van Golden - Budda - 114x92cm Tempera en bloemen op canvas op paneel (detail)

Daan van Golden - Lozenge - 190x170cm Olieverf op canvas

Daan van Golden - Composition with Blue Square - 70x70cm Gloss paint op canvas op paneel

Daan van Golden - Composition with Blue Square - 70x70cm Gloss paint op canvas op paneel (detail)

Daan van Golden - Composition with Red Square - 70x70cm Gloss paint op canvas op paneel

Daan van Golden - Composition with Red Square - 70x70cm Gloss paint op canvas op paneel (detail)

Daan van Golden - Tokyo - 56x57cm Gloss Paint op canvas op paneel

Daan van Golden - Tokyo - 56x57cm Gloss Paint op canvas op paneel (detail)

Daan van Golden - Agua Azul & Daan van Golden in de Hortus Botanicus - Diverse foto's

Daan van Golden - Collage met Passepartout - 50x50cm Geprint papier

Daan van Golden - Collage met Passepartout - 50x50cm Geprint papier (detail)

Daan van Golden - Mozart - 30x40cm Olieverf en potlood op canvas

Daan van Golden - Mozart - 30x40cm Olieverf en potlood op canvas

Daan van Golden - Celuy qui fut pris - 200x125cm Olieverf op canvas

Daan van Golden - Heerenlux II - 126x102cm Olieverf op canvas

Daan van Golden - Heerenlux II - 126x102cm Olieverf op canvas (detail)

Daan van Golden - Study Pollock - 105x105cm Olieverf op canvas

Daan van Golden - Study Pollock - 105x105cm Olieverf op canvas (detail)

Daan van Golden - Sex Pistols - 93x71cm Foto

Daan van Golden - Made in Japan - 33x33cm

Daan van Golden - White Painting - 100x100cm Gloss paint op canvas op paneel

Nog te zien tot en met 29 april bij Wiels te Brussel

Vandaag was de opening van Art Brussels. België staat de laatste tijd helaas wat minder op het program en ik was sowieso nog nooit op ArtBrussels geweest. Daarbij was het de laatste kans om Daan Van Golden nog te zien in Wiels dus allemaal goede redenen om naar Brussel te gaan.

Art Brussels is vergeleken met Art Amsterdam en Rotterdam een stuk groter, in ieder opzicht. Er zijn twee flinke hallen ordelijk gevuld met naast veel Belgische galerieën veel internationale galerieën. Daarbij is de kwaliteit wisselend maar wel met meer uitschieters naar de wat bekendere kunstenaars. Werken van Lucian Freud, Marcel Duchamp, Anish Kapoor of Damien Hirst heb ik nog nooit gezien in Rotterdam of Amsterdam maar zijn hier wel aanwezig.

Lijst met deelnemende galerieën:

Australië  Neon Parc

België  Base-Alpha Gallery, D+T Project, DEWEER gallery, Galerie Tatjana Pieters, A.L.I.C.E. Gallery, Aeroplastics, aliceday, Anyspace, Galerie Valérie Bach, Baronian_Francey, , Crown Gallery, patrick de brock, Dépendance, Geukens & De Vil, Gladstone Gallery, Hopstreet, Xavier Hufkens, Galerie Jamar, Galerie Rodolphe Janssen, Jozsa Gallery, Elaine Levy Project, Maruani & Noirhomme Gallery, Galerie Greta Meert, Meessen De Clercq, Mulier Mulier Gallery, N O M A D, Office Baroque Gallery, Elisa Platteau & Cie Galerie, Almine Rech Gallery, Ricou Gallery, André Simoens Gallery, stephane simoens contemporary fine art, Sorry We’re Closed, Galerie Micheline Szwajcer, Transit, Triangle Bleu, Twig Gallery, Galerie Van De Weghe, Tim Van Laere Gallery, Galerie van der Mieden, Samuel Vanhoegaerden Gallery, Axel Vervoordt Gallery, Galerie VidalCuglietta, Nadja Vilenne, Galerie Waldburger, De zwarte panter

Brazilië  Galeria Leme

Denemarken  Martin Asbæk Gallery, Avlskarl Gallery, LARMgalleri, David Risley Gallery

Duitsland  401contemporary, Andrae Kaufmann, Galerie FlorentTosin, Galerie Anita Beckers, Bourouina Gallery, Chert, Conrads, Cruise & Callas, Exile, Galerie Michael Janssen, Galerie koal, Krome Gallery, Kwadrat, Galerie Gebr. Lehmann, Tanya Leighton Gallery, Loock Galerie, Peres Projects, PSM, Soy Capitán, Galerie Tanja Wagner, Wentrup, Galerie Zink

Engeland  Other Criteria, Carl Freedman Gallery, Hannah Barry Gallery, Ibid Projects, Karsten Schubert, Simon Lee Gallery, Marlborough Fine Art, Paragon, Pilar Corrias, , WorkslProjects

Frankrijk  Galerie 1900-2000, , Galerie Aline Vidal, Jean Brolly, Galerie chez Valentin, Galerie Cortex Athletico, Gaudel de Stampa, gdm, Galerie Laurent Godin, Galerie Alain Gutharc, In Situ Fabienne Leclerc, Galerie Lelong, Magnin-A, Marion Meyer Contemporain, Galerie Nathalie Obadia, Galerie Perrotin, Michel Rein, Galerie Pietro Sparta, Galerie Daniel Templon, Torri, Galerie Georges-Philippe & Nathalie Vallois, Xippas

Griekenland  Bernier, Eliades

IJsland  i8 Gallery

India  Gallery Maskara

Ierland  mother’s tankstation

Italië  Galleria Cardi, Cardi Black Box, Galleria Continua, Monica De Cardenas, FaMa Gallery, fluxia, , A arte Studio Invernizzi, Noire Contemporary Art, Norma Mangione Gallery, prometeogallery di Ida Pisani, Mimmo Scognamiglio Artecontemporanea, Tucci Russo Studio per l’Arte Contemporanea, Jerome Zodo Contemporary

Japan  Art Statements, Yumiko Chiba

Luxemburg  Bernard Ceysson, Nosbaum & Reding

Oostenrijk  Christine König Galerie, Heike Curtze, Galerie Ernst Hilger, Galerie Krinzinger, Mario Mauroner, Galerie Raum mit Licht, Galerie Steinek, Galerie Elisabeth & Klaus Thoman, Galerie Hubert Winter

Portugal  Galeria Filomena Soares

Roemenië  Plan B

Slovenië  Galerija Škuc

Spanje  ADN Galería, Max Estrella, Galeria Senda, Michel Soskine, Galeria Toni Tàpies

Tsjechische Republiek  hunt kastner

Nederland  Ellen de Bruijne Projects, Paul Andriesse, Grimm, Juliette Jongma, Ron Mandos, Motive Gallery, Galerie Gabriel Rolt, Martin van Zomeren

Verenigde Emiraten  Gallery Isabelle van den Eynde

VS   M+B, Patrick Painter , C L E A R I N G, Ratio 3

Zweden  Johan Berggren Gallery, Christian Larsen

Zwitserland  Mai 36 Galerie, annex14, Raum für aktuelle Kunst, Blandpain Art Contemporain, Susanna Kulli, Patricia Low Contemporary, Rotwand, Saks, Skopia Art contemporain

Beeldverslag

Een zeer opvallend punt is het grote ontbreken van naambordjes. Geen idee waarom maar bij veel galerieën is niet te zien wie de maker is van de betreffende werken. Ontbrekende namen zijn dus van harte welkom.

Dan valt het op dat er bijna alleen maar werk voor aan de muur te zien is. Schilderwerk is eerder regel dan uitzondering. Installatiewerk is eigenlijk nergens gepresenteerd. Uitzondering is Ellen de Bruijne die Susan Philipsz presenteert met een stuk geluidskunst in een ruimte met erg goede akoustiek. Helaas laat geluidskunst zich niet fotograferen.

En hier het beeldverslag.

A Arte Studio Invernizzi - Nelio Sonego

A Arte Studio Invernizzi - Pino Pinelli

Almine Rech Gallery - Angel Vergara

Andre Simoens Gallery - Folkert de Jong

Annex 14 - Paul Czerlitzki

Bernier Eliades - Jonathan Meese

Bernier Eliades - Justin Lieberman

Carl Freedman - Pieter Vermeersch

Carl Freedman - Pieter Vermeersch (detail)

Cherry and Martin - Matt Connors

Cherry and Martin - Nathan Mabry

Christine Koning Gallery - Piere Bismuth

Crown Gallery - Manuel Caero

Elaine Levy Project - Irwin

Ellen de Bruijne Projects - Klaas Kloosterboer

FaMa Gallery - Gabriele Beveridge

FaMa Gallery - Gabriele Beveridge

Fluxia - Onbekende kunstenaar

Fluxia - Onbekende kunstenaar (detail)

Fluxia - Onbekende kunstenaar

Galeria Filomena Soares - Peter Zimmermann

Galeria Gentili - Jose Savila

Galerie 1900 2000 - Francis Picabia

Galerie 1900 2000 - Pavios

Galerie Daniel Templon - Jime Dine

Galerie Elisabeth & Klaus Thoman - John Armleder

Galerie Elisabeth & Klaus Thoman - John Armleder (detail)

Galerie Georges-Philippe & Nathalie Vallois - Onbekende kunstenaar

Galerie Greta Meert - Carl Andre

Galerie van der Mieden - Adam Jeppesen

Galerija Skuc - Igor Grubić

Gaudel de Stampa - Lina Viste Gronli

Geukens & De Vil - Onbekende kunstenaar

Geukens & De Vil - Onbekende kunstenaar

Gladstone - Allora & Calzadilla

Gladstone - Allora & Calzadilla (detail)

Gladstone - Anish Kapoor

Greta Meert - John Baldessari

Harris Lieberman - Zak Prekop

Honor Fraser - Onbekende kunstenaar

Inham Gallery - Marc Swanson

Jamar - Marcel Broodthaers

Jamar - Panamarenko

Jeanne Bucher Jaeger Bucher - Paul Wallach

Jozsa Gallery - Arnell

Juliette Jongma - Michiel Ceulers

Juliette Jongma - Melissa Gordon

Karsten Schubert - Marcel Broodthaers

Karsten Schubert - Marcel Duchamp

Krome Gallery - Onbekende kunstenaar

LARMgalleri - Oana Farcas

Lelong - Antoni Tapies

Lelong - Arnulf Rainer

Lock Galerie - Callum Innes

Lock Galerie - Callum Innes (detail)

Lock Galerie - Callum Innes

M+B - Sam Falls

Mai 36 - Matt Mullican

Marco Noire Contemporay Art - Michelangelo Pistoletto

Marlborough - Joe Tilson

Marlborough - Lucian Freud

Martin van Zomeren - Navid Nuur

Maruani & Noirhomme Gallery - David Lachapelle

Micheline Szwajcer - Bernard Frize

Micheline Szwajcer - Stanley Brouwn

Monica de Cardenas - Tomory Dodge

Norma Mangione Gallery - Onbekende kunstenaar

Norma Mangione Gallery - Onbekende kunstenaar

Office Baroque - Kyle Thurman

Office Baroque - Mathew Cerletty

Other Criteria - Damien Hirst

Paragon - Anish Kapoor

Paul Andriesse - Marijn van Kreij

Pilar Corrias Gallery - Mary Ramsden

Plan B - Navid Nuur

Plan B - Navid Nuur (detail)

Ratio 3 - Barry McGee

Ron Mandos - Rik Smits

Ron Mandos - Ryan McGinnes

Soy Capitan - Benja Sachau

Susanna Kulli - Shila Khatami

Tim van Laere - Adrian Ghenie

Triangle Blue - Sen Chung

Xavier Hufkens - Peter Halley

Xavier Hufkens - Peter Halley (detail)

Yumiko Chiba Associates - Onbekende kunstenaar

Yumiko Chiba Associates - Onbekende kunstenaar (detail)

De beurs is nog te bezoeken tot en met 22 april.

De updates van de afgelopen week:

- Eén miljoen mensen bezoeken het museumweekend.

- Waarom al die rijke kunstverzamelaars een museum beginnen.

- Damien Hirst doet een rondleiding door zijn eigen tentoonstelling door tate en doet zo hier en daar nog wat leuke uitspraken. Kijkvoer dus.

- Niet iedereen vindt Ai Weiwei even goed, ik ook niet maar daarover later meer. Goed kort artikel in elk geval.

- Jonas Staal heeft een plan waarbij hij “terroristische organisaties” bij elkaar laat komen. Goed plan en een mooie manier om kunst, engagement en politiek bij elkaar te laten komen. Ik ben erg benieuwd naar het verdere verloop van dit project.

- Beroemde kunstwerken maar dan een beetje opgeblazen…

- Je tentoonstelling openen met een hoop sensatie, dat kan.

- Het grootste abstracte schilderij ter wereld, gigantisch. In een poging om wat graffiti weg te werken, schilderen ze dus alles maar wit, voor hoe lang? (via @Trendbeheer)

- Kunstwerk maken van gestolen stukjes kunst. Dan hebben we dat ook weer gehad.

- Je werk maken door heilige boeken (zoals de Qu’ran) aan stukjes te knippen. Kan ook maar ik zou het niet doen…

- Verloren Cézanne weer teruggevonden. (via @kunstbeeld)

- Showroom Mama uit Rotterdam wordt 15 jaar en viert dat met een boek en een tentoonstelling in de Kunsthal.

- Meedoen aan Open Source Expo van Incubate te september, alles mag.

- Kunstige website.

Via Just Quist werd ik gewezen op het boekwerk van Rosalind Krauss. Nu ging het iets specifieker over het hoofdstuk Grids uit dat boek. Dus Just stuurde me dat toe en vervolgens heb ik het gelezen. Een erg interessant artikel en daarom nu hier. Het gaat over de betekenis en herkomst van grids, een raster. In die zin is het inzicht van romantici als, ook formeel gezien, voorgangers van Mondriaan en Agnes Martin voor mij totaal nieuw.

Rosalind Krauss – Grids

In the early part of this century there began to appear, first in France and then in Russia and in Holland, a structure that has remained emblematic of the modernist ambition within the visual arts ever since. Surfacing in pre-War cubist painting and subsequently becoming ever more stringent and manifest, the grid announces, among other things, modern art’s will to silence, its hostility to literature, to narrative, to discourse. As such, the grid has done its job with striking efficiency. The barrier it has lowered between the arts of vision and those of language has been almost totally successful in walling the visual arts into a realm of exclusive visuality and defending them against the intrusion of speech. The arts, of course, have paid dearly for this success, because the fortress they constructed on the foundation of the grid has increasingly become a ghetto. Fewer and fewer voices from the general critical establishment have been raised in support, appreciation, or analysis of the contemporary plastic arts.

Yet it is safe to say that no form within the whole of modern aesthetic production has sustained itself so relentlessly while at the same time being so impervious to change. It is not just the sheer number of careers that have been devoted to the exploration of the grid that is impressive, but the fact that never could exploration have chosen less fertile ground. As the experience of Mondrian amply demonstrates, development is precisely what the grid resists. But no one seems to have been deterred by that example, and modernist practice continues to generate ever more instances of grids.

There are two ways in which the grid functions to declare the modernity of modern art. One is spatial; the other is temporal. In the spatial sense, the grid states the autonomy of the realm of art. Flattened, geometricized, ordered, it is antinatural, antimimetic, antireal. It is what art looks like when it turns its back on nature. In the flatness that results from its coordinates, the grid is the means of crowding out the dimensions of the real and replacing them with the lateral spread of a single surface. In the overall regularity of its organization, it is the result not of imitation, but of aesthetic decree. Insofar as its order is that of pure relationship, the grid is a way of abrogating the claims of natural objects to have an order particular to themselves; the relationships in the aesthetic field are shown by the grid to be in a world apart and, with respect to natural objects, to be both prior and final. The grid declares the space of art to be at once autonomous and autotelic.

Jasper Johns - Gray Numbers

In the temporal dimension, the grid is an emblem of modernity by being just that: the form that is ubiquitous in the art of our century, while appearing nowhere, nowhere at all, in the art of the last one. In that great chain of reactions by which modernism was born out of the efforts of the nineteenth century, one final shift resulted in breaking the chain. By “discovering” the grid, cubism, de Stijl, Mondrian, Malevich , landed in a place that was out of reach of everything that went before. Which is to say, they landed in the present, and everything else was declared to be the past.

One has to travel a long way back into the history of art to find previous examples of grids. One has to go to the fifteenth and sixteenth centuries, to treatises on perspective and to those exquisite studies by Uccello or Leonardo or Dürer, where the perspective lattice is inscribed on the depicted world as the armature of its organization. But perspective studies are not really early instances of grids. Perspective was, after all, the science of the real, not the mode of withdrawal from it. Perspective was the demonstration of the way reality and its representation could be mapped onto one another, the way the painted image and its real-world referent did in fact relate to one another-the first being a form of knowledge about the second. Everything about the grid opposes that relationship, cuts it off from the very beginning. Unlike perspective, the grid does not map the space of a room or a landscape or a group of figures onto the surface of a painting.

Indeed, if it maps anything, it maps the surface of the painting itself. It is a transfer in which nothing changes place. The physical qualities of the surface, we could say, are mapped onto the aesthetic dimensions of the same surface. And those two planes-the physical and the aesthetic-are demonstrated to be the same plane: coextensive, and, through the abscissas and ordinates of the grid, coordinate. Considered in this way, the bottom line of the grid is a naked and determined materialism.

But if it is materialism that the grid would make us talk about-and there seems no other logical way to discuss it-that is not the way that artists have ever discussed it. If we open any tract-Plastic Art and Pure Plastic Art or The Non-Objective World, for instance-we will find that Mondrian and Malevich are not discussing canvas or pigment or graphite or any other form of matter. They are talking about Being or Mind or Spirit. From their point of view, the grid is a staircase to the Universal, and they are not interested in what happens below in the Concrete. Or, to take a more up-to-date example, we could think about Ad Reinhardt who, despite his repeated insistence that “Art is art”, ended up by painting a series of black nine-square grids in which the motif that inescapably emerges is a Greek cross. There is no painter in the West who can be unaware of the symbolic power of the cruciform shape and the Pandora’s box of spiritual reference that is opened once one uses it.

Agnes Martin - Untitled

Now it is in this ambivalence about the import of the grid, an indecision about its connection to matter on the one hand or spirit on the other, that its earliest employers can be seen to be participating in a drama that extended well beyond the domain of art. That drama, which took many forms, was staged in many places. One of them was a courtroom, where early in this century, science did battle with God, and, reversing all earlier precedents, won. The result, we were told by the loser’s representative, would have the direst of consequences: the result would surely be that we would “inherit the wind.” Nietzsche had expressed this earlier and with a somewhat more comic cast when he wrote, “We wished to awaken the feeling of man’s sovereignty by showing his divine birth: this path is now forbidden, since a monkey stands at the entrance.” Through the Scopes trial, the split between spirit and matter that was presided over by nineteenth-century science became the legitimate heritage of twentieth-century school children. But it was, of course, no less the heritage of twentieth-century art.

Given the absolute rift that had opened between the sacred and the secular, the modern artist was obviously faced with the necessity to choose between one mode of expression and the other. The curious testimony offered by the grid is that at this juncture he tried to decide for both. In the increasingly desacralized space of the nineteenth century, art had become the refuge for religious emotion; it became, as it has remained, a secular form of belief. Although this condition could be discussed openly in the late nineteenth century, it is something that is inadmissible in the twentieth, so that by now we find it indescribably embarrassing to mention art and spirit in the same sentence.

The peculiar power of the grid, its extraordinarily long life in the specialized space of modern art, arises from its potential to preside over this shame: to mask and to reveal it at one and the same time. In the cultist space of modern art, the grid serves not only as emblem but also as myth. For like all myths, it deals with paradox or contradiction not by dissolving the paradox or resolving the contradiction, but by covering them over so that they seem (but only seem) to go away. The grid’s mythic power is that it makes us able to think we are dealing with materialism (or sometimes science, or logic) while at the same time it provides us with a release into belief (or illusion, or fiction). The work of Reinhardt or Agnes Martin would be instances of this power. And one of the important sources of this power is the way the grid is, as I said before, so stridently modern to look at, seeming to have left no place of refuge, no room on the face of it, for vestiges of the nineteenth century to hide.

In suggesting that the success’ of the grid is somehow connected to its structure as myth, I may of course be accused of stretching a point beyond the limits of common sense, since myths are stories, and like all narratives they unravel through time, whereas grids are not only spatial to start with, they are visual structures that explicitly reject a narrative or sequential reading of any kind. But the notion of myth I am using here depends on a structuralist mode of analysis, by which the sequential features of a story are rearranged to form a spatial organization. The reason the structuralists do this is that they wish to understand the function of myths; and this function they see as the cultural attempt to deal with contradiction. By spatializing the story-into vertical columns, for example-they are able to display the features of the contradiction and to show how these underlie the attempts of a specific mythical tale to paper over the opposition with narrative. Thus, in analyzing a variety of creation myths, Levi-Strauss finds the presence of a conflict between earlier notions of man’s origins as a process of autochthony (man born from the earth, like plants), and later ones involving the sexual relations between two parents. Because the earlier forms of belief are sacrosanct they must be maintained even though they violate commonsense views about sexuality and birth. The function of the myth is to allow both views to be held in some kind of para-logical suspension.

The justification of this violation of the temporal dimension of the myth arises, then, from the results of structural analysis: namely, the sequential progress of the story does not achieve resolution but rather repression. That is, for a given culture, the contradiction is a powerful one, one that will not go away, but will only go, so to speak, underground. So the vertical columns of structuralist analysis are a way of unearthing the unmanageable oppositions that promoted the making of the myth in the first place. We could analogize this procedure to that of psychoanalysis, where the “story” of a life is similarly seen as an attempt to resolve primal contradictions that nevertheless remain in the structure of the unconscious.

Because they are there as repressed elements, they function to promote endless repetitions of the same conflict. Thus another rationale for the vertical columns (the spatialization of the “story”) emerges from the fact that it is useful to see the way each feature of the story (for structuralist analysis these are called mythemes) burrows down, independently, into the historical past: in the case of psychoanalysis this is the past of the individual; for the analysis of myth, this is the past of the culture or the tribe.

Therefore, although the grid is certainly not a story, it is a structure, and one, moreover, that allows a contradiction between the values of science and those of spiritualism to maintain themselves within the consciousness of modernism, or rather its unconscious, as something repressed. In order to continue its analysistic assess the very success of the grid’s capacities to repress-we might follow the lead of the two analytical procedures I have just mentioned. This would mean burrowing along the site of each part of the contradiction down into its historical foundations. No matter how absent the grid was in nineteenth-century art, it is precisely into these historical grounds that we must go to find its sources.

Robert Ryman - Yellow Drawing Number 5

Now, although the grid itself is invisible in nineteenth-century painting, it is not entirely absent from a certain kind of accessory literature to which that painting paid an increasing amount of attention. This is the literature of physiological optics. By the nineteenth century the study of optics had split into two parts. One half consisted of the analysis of light and its physical properties: its motion; its refractive features as it was passed through lenses, for example; its capacity to be quantified, or measured. In conducting such studies, scientists presupposed that these were features of light as such, that is, light as it existed independent of human (or animal) perception.

The second branch of optics concentrated on the physiology of the perceiving mechanism; it was concerned with light and color as they are seen. It is this branch of optics that was of immediate concern to artists.

Whatever their sources of information-whether Chevreul, or Charles Blanc, or Rood, Helmholtz, or even Goethe3 -painters had to confront a particular fact: the physiological screen through which light passes to the human brain is not transparent, like a window pane; it is, like a filter, involved in a set of specific distortions. For us, as human perceivers, there is an unbreachable gulf between “real” color and “seen” color. We may be able to measure the first; but we can only experience the second. And this is because, among other things, color is always involved in interaction-one color reading onto and affecting its neighbor. Even if we are only looking at a single color, there is still interaction, because the retinal excitation of the afterimage will superimpose on the first chromatic stimulus that of a second, which is its complementary. The whole issue of complementary colors, along with the whole edifice of color harmonics that painters constructed on its basis, was thus a matter of physiological optics.

An interesting feature of treatises written on physiological optics is that they were illustrated with grids. Because it was a matter of demonstrating the interaction of specific particles throughout a continuous field, that field was analyzed into the modular and repetitive structure of the grid. So for the artist who wished to enlarge his understanding of vision in the direction of science, the grid was there as a matrix of knowledge. By its very abstraction, the grid conveyed one of the basic laws of knowledge-the separation of the perceptual screen from that of the “real” world. Given all of this, it is not surprising that the grid-as an emblem of the infrastructure of vision-should become an increasingly insistent and visible feature of neo-impressionist painting, as Seurat, Signac, Cross, and Luce applied themselves to the lessons of physiological optics. Just as it is not surprising that the more they applied these lessons, the more “abstract” their art became, so that as the critic Felix Feneon observed of the work of Seurat, science began to yield its opposite, which is symbolism.

Caspar David Friedrich - View from the painter's studio

The symbolists themselves stood adamantly opposed to any traffic at all between art and science, or for that matter, between art and “reality.” The object of symbolism was metaphysical understanding, not the mundane; the movement supported those aspects of culture that were interpretations rather than imitations of the real. And so symbolist art would be the last place, we might think, to look for even an incipient version of grids. But once again we would be wrong.

The grid appears in symbolist art in the form of windows, the material presence of their panes expressed by the geometical intervention of the window’s mullions. The symbolist interest in windows clearly reaches back into the early nineteenth century and romanticism.4 But in the hands of the symbolist painters and poets, this image is turned in an explicitly modernist direction. For the window is experienced as simultaneously transparent and opaque. As a transparent vehicle, the window is that which admits light-or spiritinto the initial darkness of the room. But if glass transmits, it also reflects. And so the window is experienced by the symbolist as a mirror as well-something that freezes and locks the self into the space of its own reduplicated being. Flowing and freezing; glace in French means glass, mirror, and ice; transparency, opacity, and water. In the associative system of symbolist thought this liquidity points in two directions. First, towards the flow of birth-the amniotic fluid, the “source”-but then, towards the freezing into stasis or death-the unfecund immobility of the mirror. For Mallarme, particularly, the window functioned as this complex, polysemic sign by which he could also project the “crystallization of reality into art.”5 Mallarme’s Les Fenetres dates from 1863; Redon’s most evocative window, Le Jour, appeared in 1891 in the volume Songes.

Odilon Redon - The Day

If the window is this matrix of ambi- or multivalence, and the bars of the windows-the grid-are what help us to see, to focus on, this matrix, they are themselves the symbol of the symbolist work of art. They function as the multilevel representation through which the work of art can allude, and even reconstitute, the forms of Being.

I do not think it is an exaggeration to say that behind every twentiethcentury grid there lies-like a trauma that must be repressed-a symbolist window parading in the guise of a treatise on optics. Once we realize this, we can also understand that in twentieth-century art there are “grids” even where we do not expect to find them: in the art of Matisse, for example (his Windows), which onlyadmits openly to the grid in the final stages of the papiers decoupies.

Because of its bivalent structure (and history) the grid is fully, even cheerfully, schizophrenic. I have witnessed and participated in arguments about whether the grid portends the centrifugal or centripetal existence of the work of art.6 Logically speaking, the grid extends, in all directions, to infinity. Any boundaries imposed upon it by a given painting or sculpture can only be seenaccording to this logic-as arbitrary. By virtue of the grid, the given work of art is presented as a mere fragment, a tiny piece arbitrarily cropped from an infinitely larger fabric. Thus the grid operates from the work of art outward, compelling our acknowledgement of a world beyond the frame. This is the centrifugal reading. The centripetal one works, naturally enough, from the outer limits of the aesthetic object inward. The grid is, in relation to this reading a re-presentation of everything that separates the work of art from the world, from ambient space and from other objects. The grid is an introjection of the boundaries of the world into the interior of the work; it is a mapping of the space inside the frame onto itself. It is a mode of repetition, the content of which is the conventional nature of art itself.

Piet Mondriaan - Compositie met gele lijnen - Olieverf op doek

Piet Mondriaan - Compositie met wit en zwart II, met zwarte lijnen - Olieverf op doek

The work of Mondrian, taken together with its various and conflicting readings, is a perfect example of this dispute. Is what we see in a particular painting merely a section of an implied continuity, or is the painting structured as an autonomous, organic whole? Given the visual, or formal, consistency of Mondrian’s mature style and the passion of his theoretical pronouncements, we would think that work of this sort would have to hold to one position or the other; and because the chosen position contains a definition about the very nature and goals of art, one would think that an artist would certainly not want to confuse the issue by seeming to imply both. Yet that is exactly what Mondrian does. There are certain paintings that are overwhelmingly centrifugal, particularly the vertical and horizontal grids seen within diamond-shaped canvases-the contrast between frame and grid enforcing the sense of fragmentation, as though we were looking at a landscape through a window, the frame of the window arbitrarily truncating our view but never shaking our certainty that the landscape continues beyond the limits of what we can, at that moment, see. But other works, even from the same years, are just as explicitly centripetal. In these, the black lines forming the grid are never allowed actually to reach the outer margins of the work, and this cesura between the outer limits of the grid and the outer limits of the painting forces us toread the one as completely contained within the other.

Because the centrifugal argument posits the theoretical continuity of the work of art with the world, it can support many different ways of using the gridranging from purely abstract statements of this continuity to projects which order aspects of “reality,” that reality itself conceived more or less abstractly. Thus at the more abstract end of this spectrum we find explorations of the perceptual field (an aspect of Agnes Martin’s or Larry Poons‘s use of the grid), or of phonic interactions (the grids of Patrick Ireland), and as we move towards the less abstract we find statements about the infinite expansion of man-made sign systems (the numbers and alphabets of Jasper Johns). Moving further in the direction of the concrete, we find work that organizes “reality” by means of photographic integers (Warhol and, in a different manner, Chuck Close) as well as work that is, in part, a meditation on architectural space (Louise Nevelson, for example). At this point the three-dimensional grid (now, a lattice) is understood as a theoretical model of architectural space in general, some small piece of which can be given material form, and at the opposite pole of this kind of thinking we find the decorative projects of Frank Lloyd Wright and the work of de Stijl practitioners like Rietveld or Vantongerloo. (Sol LeWitt‘s modules and lattices are a later manifestation of this position.)

Joseph Cornell - Nouveaux Contes de Fees

And of course, for the centripetal practice, the opposite is true. Concentrating on the surface of the work as something complete and internally organized, the centripetal branch of practice tends not to dematerialize that surface, but to make it itself the object of vision. Here again one finds one of those curious paradoxes by which the use of the grid is marked at every turn. The beyond-theframe attitude, in addressing the world and its structure, would seem to trace its lineage back to the nineteenth century in relation to the operations of science, and thus to carry the positivist or materialist implications of its heritage. The withinthe- frame attitude, on the contrary, involved as it is with the purely conventional and autotelic reading of the work of art, would seem to issue from purely symbolist origins, and thus to carry all those readings which we oppose to “science” or “materialism”-readings which inflect the work as symbolic, cosmological, spiritual, vitalist. Yet we know that by and large this is not true. Through a kind of short-circuiting of this logic, the within-the-frame grids are generally far more materialist in character (take such different examples as Alfred Jensen and Frank Stella); while the beyond-the-frame examples often entail the dematerialization of the surface, the dispersal of matter into perceptual flicker or implied motion. And we also know that this schizophrenia allows for many artists-from Mondrian, to Albers, to Kelly, to LeWitt-to think about the grid in both ways atonce.

In discussing the operation and character of the grid within the general field of modern art I have had recourse to words like repression or schizophrenia. Since these terms are being applied to a cultural phenomenon and not to individuals, they are obviously not intended in their literal, medical sense, but only analogically: to compare the structure of one thing to the structure of another. The terms of this analogy were clear, I hope, from the discussion of the parallel structures and functions of both grids as aesthetic objects and myths.

But one further aspect of this analogy still needs to be brought out, and that is the way in which this psychological terminology functions at some distance from that of history. What I mean is that we speak of the etiology of a psychological condition, not the history of it. History, as we normally use it, implies the connection of events through time, a sense of inevitable change as we move from one event to the next, and the cumulative effect of change which is itself qualitative, so that we tend to view history as developmental. Etiology is not developmental. It is rather an investigation into the conditions for one specific change-the acquisition of disease-to take place. In that sense etiology is more like looking into the background of a chemical experiment, asking when and how a given group of elements came together to effect a new compound or to precipitate something out of a liquid. For the etiology of neuroses, we may take a “history” of the individual, to explore what went into the formation of the neurotic structure; but once the neurosis is formed, we are specifically enjoined from thinking in terms of “development,” and instead we speak of repetition.

With regard to the advent of the grid in twentieth-century art, there is the need to think etiologically rather than historically. Certain conditions combined to precipitate the grid into a position of aesthetic preeminence. We can speak of what those things are and how they came together throughout the nineteenth century and then spot the moment of chemical combination, as it were, in the early decades of the twentieth. But once the grid appears it seems quite resistant to change. The mature careers of Mondrian or Albers are examples of this. No one would characterize the course of decade after decade of their later work as developmental. But by depriving their world of development, one is obviously not depriving it of quality. There is no necessary connection between good art and change, no matter how conditioned we may be to think that there is. Indeed, as we have a more and more extended experience of the grid, we have discovered that one of the most modernist things about it is its capacity to serve as a paradigm or model for the antidevelopmental, the antinarrative, the antihistorical.

This has occurred in the temporal as well as the visual arts: in music, for example, and in dance. It is no surprise then, that as we contemplate this subject, there should have been announced for next season a performance project based on the combined efforts of Phil Glass, Lucinda Childs, and Sol LeWitt: music, dance,and sculpture, projected as the mutually accessible space of the grid.

1. Success here refers to three things at once: a sheerly quantitative success, involving the number of artists in this century who have used grids; a qualitative success through which the grid has become the medium for some of the greatest works of modernism; and an ideological success, in that the grid is able in a work of whatever quality-to emblematize the Modern.
2. See, Claude Levi-Strauss, Structural Anthropology, New York, 1963, particularly “The Structural Analysis of Myth.”
3. Michel-Eugene Chevreul, De la loi du contraste simultane des couleurs, Paris, 1839, translated into English in 1872; Charles Blanc, Grammaire des arts du dessin, Paris, 1867, translated into English in 1879; Ogden N. Rood, Modern Chromatics, New York, 1879, translated into French, 1881; Hermann von Helmholtz, Handbuch der physiologischen Optik, Leipzig, 1867; Johann Wolfgang von Goethe, Farbenlehre, 1810, translated into English, 1840.
4. See Lorenz Eitner, “The Open Window and the Storm-Tossed Boat: an Essay in the Iconography of Romanticism,” Art Bulletin, XXXVII (December 1955), 281-90.
5. Robert G. Cohn, “Mallarme’s Windows,” Yale French Studies, no. 54 (1977), 23-31.
6. This literature is far too extensive to be cited here; a representative and excellent example of this discussion is, John Elderfield, “Grids,” Artforum, X (May 1972), 52-9.

Een fundamentele angst, waarschijnlijk voor de maatschappij of hoe we daar als mens mee omgaan. Dat is de essentie van het werk van Chirtoph Schlingensief (1960-2010) wat nu getoond wordt bij BAK te Utrecht. Als er een ding al snel duidelijk wordt als men de ruimte binnen loopt, is dat de beste man knettergek was. De installatie en de film zijn angstaanjagend en absurd. Zijn Ausländer Raus project is naast angstaanjagend (want hoe serieus is zoiets te nemen als toekomstbeeld) ook nog eens knettergek (want hoe kom je daar dan op).

De installatie waar je binnenkomt is een totaal werk waarin licht, beeld, geluid, en ruimte worden ingezet om een enorm onheilspellend gevoel op te dringen. Het worden allemaal flarden van informatie en prikkels, echt rustig ervan worden is uitgesloten. Als je na het kruipen door een donkere tunnel en enkele vreemde kamers met nog vreemdere collecties foto’s dan terechtkomt op een ronddraaiend plateau komt alles samen; een hedendaagse hel. Eenmaal daar vanaf gekomen tref je nog een autowrak met daarop een gigantische struisvogelknuffel. Wat ook niet een geruststellende afsluiting is, maar dan is er in elk geval licht aan het einde van de tunnel.

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Christoph Schlingensief - Animatograph—Iceland Edition. (House of Parliament - House of Obsession) Destroy Thingvelli - Installatie

Eenmaal buiten en met de trap naar boven treft men documentatie van het Ausländer Raus project. Een realityshow waarbij men in plaats van mensen uit het huis, asielzoekers (wat overigens ook gewoon mensen zijn hoor) het land uit mag stemmen. Dat heeft natuurlijk nogal voor wat ophef gezorgd.

Christoph Schlingens - Auslander raus—Bitte liebt Osterreich - Performance

Christoph Schlingens - Auslander raus—Bitte liebt Osterreich - Performance

Christoph Schlingens - Auslander raus—Bitte liebt Osterreich - Performance

Dan is er nog een krankzinnig idiote film te zien. In een desolaat landschap ontmoeten verklede mensen elkaar, die elkaar te lijf gaan met messen en isolatiebuizen. Het geheel heeft als film dezelfde ervaring als de installatie op het begin, hectisch, onvoorspelbaar, en vooral, het voelt allemaal niet zo comfortabel.

trailer hier:

…en film ook hier te vinden op youtube.

Christoph Schlingensief - Das deutsche Kettensagenmassaker

Al met al een enorm oncomfortabele en angstaanjagende tentoonstelling die ook blijft hangen nadat je de ruimte hebt verlaten. Supergoed dus!

Nog tot en met 29 april te zien in BAK te Utrecht. Goed te combineren met bijvoorbeeld Centraal Museum…

Hidde van Schie (1978) heeft op dit moment een solo te Utrecht. Hij schildert, maakt muziek, schrijft teksten, maakt collages en tussendoor maakt hij ook nog eens installaties/sculpturen. Het is dus iemand die lekker bezig is.

Dat laatste, de kunstenaar die lekker bezig is omschrijft misschien ook wel het beste zijn werk. Het is niets anders dan super sympathiek lekker werk. Hij schildert zoals hij collages maakt, zijn titels zijn zoals hij installaties maakt. Nergens is het heel radicaal vernieuwend, maar wel overal een gevoel van enthousiasme waar hij mee bezig is. Nergens euforisch maar wel optimistisch. Dat zijn werk daarbij in concentratie en gevoeligheid een stijgende lijn laat zien ten opzichte van zijn werk van een jaar eerder, is hier niet te zien, maar wel het geval. Vorig jaar zag ik zijn werken voor het eerst op Re:Rotterdam. Inmiddels is de verf magerder, transparanter maar ook veel zwieriger. Heerlijk om naar te kijken.

Hidde van Schie - Argus (How I Thought I Was Paying Attention) - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas

Hidde van Schie - Argus (How I Thought I Was Paying Attention) - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas (detail)

Hidde van Schie - Argus II (The Eye of the Peacock Feather) - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas

Hidde van Schie - Bend Over Backwards Bird - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas

Hier een detailfoto waarop de opbouw, de zwierigheid en de gelaagdheid erg goed te zien is.

Hidde van Schie - Bend Over Backwards Bird - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas (detail)

Dit werk vond ik persoonlijk het meest fascinerend. Het ontbreken van de voorstelling maakt dat de verf nog meer voor zichzelf gaat spreken. Iets wat zijn werk overduidelijk goed kan hebben.

Hidde van Schie - Het een kan blijkbaar niet zonder het ander - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas

Soms dreigt het dan wat minder te gaan maar eigenlijk levert dat een heel spannend werk op.

Hidde van Schie - Ohne Land (Inpakken en wegwezen) - 190x170cm Olieverf, acrylverf en spuitbus op canvas

En dus de heel mooie, surrealistisch getinte collages.

Hidde van Schie - Collage

Hidde van Schie - Collage

Hidde van Schie - Collage

De werken met perspex zijn mij niet helemaal duidelijk, al lijkt het me sterk dat kleur en vorm niets er mee van doen hebben.

Hidde van Schie - I Tried to make a difference but instead the colors broke - Perspex en beschilderd hout

Hidde van Schie - I Tried to make a difference but instead the colors broke - Perspex en beschilderd hout (detail)

Hidde van Schie - My Shattered Maners - 102x63x84cm Perspex en beschilderd hout

Hidde van Schie - Sleeping with the Monkey Man - 190x170x85cm Drumstel en wat andere dingen

Is nog te zien tot en met 6 mei bij Galerie 10 te Utrecht.

“Punk is not dead”. Nog niet zo heel lang geleden zat ik nog op de middelbare school. Dan kwam ik af en toe een kerel tegen, blond haar, spikes, met een spijkerjack met allemaal bands als The Exploited en andere punkbands erop. Hij was overduidelijk iemand die van punk hield, als een soort fossiel keek ik dan naar hem. “Serieus, punk, in welk jaar leven we?” Verder ben ik te jong om iets van de punk-periode te hebben meegekregen. Pas toen de hoogtijdagen van de punkperiode (1977 tot 1984) voorbij waren kwam ik op deze wereld.

Het Centraal Museum vindt het blijkbaar hoog tijd worden om eens terug te kijken op die punkperiode. Marketingtechnisch gezien waarschijnlijk erg verstandig. De mensen die toen opgroeiden zijn inmiddels een jaar of 50 en zullen een flinke dosis nostalgie aan die periode hebben. De tentoonstelling speelt daar dan ook handig op in, overal is rauwe muziek te horen en zelfs de bordjes die de werken voorzien van informatie zijn geplakt, alsof zelfs in de tentoonstelling een heuse anarchist heeft rondgelopen.

Daarin zit hem ook direct de zure nasmaak van de tentoonstelling. Veel van de werken voelen behoorlijk misplaatst in museale context: Ineens moet er een meter afstand gehouden worden en is het papier met mooie speldjes aan de wand bevestigd. Waarschijnlijk zijn alle werken ook met fluwelen handschoentjes opgehangen… Dat terwijl veel van die werken juist in een wat rauwere context ter wereld zijn gekomen. Ook wordt snel helder dat veel van de kunstenaars inmiddels helemaal geannexeerd zijn door de ‘gewone’ kunst, Rob Scholte, Erik Andriesse, Joep van Lieshout, Rene Daniels, Henk Visch en Basquiat zijn allemaal breed geaccepteerd als topkunstenaars. De opener van de tentoonstelling Keith Haring is zelfs al cultuur geworden, van koffiemok naar stropdas tot t-shirt, alles is er. Je gaat je dan toch afvragen of er niet 1 kunstenaar is die heden ten dage nog altijd ‘punk’ overkomt. Basquiat en Daniels lijken de enige die hun oorspronkelijke radicaliteit nog hebben behouden in deze tijd.

Duidelijk wordt dat de punkbeweging in de kunst zijn sporen heeft verdiend en nu ook weer actueel is door de politieke ontwikkelingen. Een terugtrekkende staat en veel kantoorleegstand, dat moet toch bekend in de oren klinken voor de punkgeneratie. Ook DIY (Do it yourself) is weer helemaal actueel, zeker met het web waarbij iedere idioot (mijzelf inclusief) alles erop kan pleuren wat hij of zij wenst en ook nog serieus genomen kan worden. Het heeft geen zin af te wachten tot iemand anders het initiatief neemt, je moet het zelf doen. In de muziekwereld is dat momenteel nog veel duidelijker, daar kreeg Kyteman het voor elkaar om met een marketingbudget van 50 euro zichzelf in minder dan 1 jaar aan de grote popprijs van Nederland te helpen.

Enfin, de punk is zelf niet zo heel erg levendig meer, maar de invloeden zijn er nog. Maar hoe actueel zijn veel van de kunsten nog uit die periode?

Eerst wat rauwer werk van Erik Andriesse, wat, als het nu gemaakt zou worden, als kitsch zou worden bestempeld.

Erik Andriesse - Lelie - Arcylverf en airbrush op berkenhout

Erik Andriesse - Roze Lelie - Acrylverf en airbrush op linnen

Dit zou echter ook nu nog superscherp zijn, erg mooi werk.

Erik Andriesse - Zonder Titel - Acrylverf op papier

Henk Visch - De Reus - Hout

Henk Visch - Zwarte Man - Hout, veren en papier

Basquiat blijkt in deze tentoonstelling erg tijdloos, zijn werken zijn nu nog altijd even krachtig en rauw als ze ruim 20 jaar terug waren.

Jean-Michel Basquiat - Dog Bite Ax to grind - Acrylverf op doek

Jean-Michel Basquiat - Untitled - Acrylverf en oliestick op doek

Jean-Michel Basquiat - Untitled - Acrylverf en oliestick op doek (detail)

Joep van Lieshout - Grindstone - Plaatijzer, zandsteen en glasvezel

De Keith Haring, mooi, maar ingehaald door de tijd.

Keith Haring - Zonder TItel - Acrylverf op canvas

Lp-Hoezen in een museum, het blijft wringen.

LP-hoezen

Max Natkiel - Paradiso Stills - Foto's

Peter Klashorst - De Koer afficheontwerp - Gouache op papier

Rammellzee was tot op heden voor mij volstrekt onbekend. Het is dat het hier hangt anders zou het je reinste kitsch zijn. Een enorme misvatting van mijn kant misschien.

Rammellzee - The Coming of Zee - Gips en gemengde technieken

Rammellzee - The Coming of Zee - Gips en gemengde technieken (detail)

Rene Daniels is naast Basquiat duidelijk iemand die de tijd wel overleefd heeft, zijn werk is overigens nu ook nog erg invloedrijk. Met binnenkort een grote solo in het van Abbemuseum zal dat nog eens bevestigd gaan worden.

Rene Damiels - Spray Armee - Olieverf op doek

Rene Daniels - Avenue Plantage Moyen - Olieverf op doek

Rene Daniels - Het object - Vinylplaat en penseel

Rene Daniels - Zonder Titel - Acrylverf en kleurkrijt op papier

Rene Daniels - Zonder Titel - Acrylverf op papier

Rene Daniels, Hewald Jongenelis, Rob Scholte & Roland Sips - Hollandse Gravity - Aribrush en viltstift op papier

Rob Scholte en Sandra Derks laten zien dat originaliteit een enorm rekkelijk begrip was. Toen ik hiernaar stond te kijken vroeg een vrouw aan haar man “god, net Jeroen Bosch, hoe verzin je toch zoiets”. Ik wees de vrouw vriendelijk op de andere werken die stap voor stap laten zien wat combineren tot resultaat kan hebben.

Rob Scholte & Sandra Derks - Rom 87 - Ecolaverf op papier

Rob Scholte & Sandra Derks - Rom 87 - Ecolaverf op papier

Rob Scholte & Sandra Derks - Rom 87 - Ecolaverf op papier

Rob Scholte & Sandra Derks - Rom 87 - Ecolaverf op papier

Rob Scholte & Sandra Derks - Rom 87 - Ecolaverf op papier

Robert Longo - Men in the cities Gretchen - Litho op papier

Walter Dahn & Jiri Georg Dokoupil - Ohne Titel - Acrylverf op doek

Walter Dahn - Das Lachen kommt aus den Ohren zuruck & Mehrbeiniger Mann - Olieverf op doek

Walter Dahn - Maler ohne idee - Olieverf op doek

Is nog te zien tot en met 10 juni in het Centraal Museum te Utrecht.

Ik deed op veler verzoek een rondje Utrecht. De galeriehouder Althuis was zo vriendelijk me uit te nodigen en als het even schikt, kom ik dan ook graag langs. Daarbij is momenteel in Utrecht bij Centraal Museum de ‘God Save The Queen’ punktentoonstelling te zien die ik toch ook wilde zien. Enfin, ik naar Ornis A. Gallery.

Daar toont hij nu het werk van Marliz Frencken (1955). Een naam die niet direct bekend klinkt maar iemand die toch een indrukwekkende staat van dienst heeft. Op de eerste locatie toont ze een tiental houtskooltekeningen van middelbare vrouwen die nogal zuur kijken. Naast de tekeningen hangen verschillende lappen zijde gedrapeerd op de vloer tot aan het plafond. Dan staat er nog een sculptuur in de vorm een vogelkooi gevuld met Barbies. Het geheel maakt een nogal amateuristische indruk. De tekeningen zijn ongevoelig getekend en waarom die lappen zijde er hangen is me volstrekt onduidelijk.

Op de tweede locatie is er totaal ander werk van Frencken te zien. De zuur kijkende portretten hebben plaatsgemaakt voor vele kleine sculpturen en assemblages van poppen en items die refereren aan de westerse vrouwencultuur. Veel hiervan zijn met een vreemde transparante epoxyhars bewerkt. Hierdoor lijken de beelden erg fragiel door hun draden, maar deze blijken erg stevig te zijn. Daarnaast zijn ook nog enkele schilderwerken te zien, maar door de overdaad aan sculpturen en manier van presenteren vallen deze weg.

Inhoudelijk gaat het overduidelijk over de problemen van het vrouw-zijn. Daar kan 50% van de wereldbevolking zich waarschijnlijk prima toe verhouden maar helaas is dat aan mij niet besteed. Toch is het een engagement wat respect verdient. In tegenstelling tot veel feministische kunstenaressen zijn hier geen afgehakte penissen of andere overdreven seksuele frustraties te zien. Nergens word ik als toeschouwer dingen verweten. Dat is een prettig engagement want het toont alleen het feit dat er een vrouwelijk ‘probleem’ is in de maatschappij. Geen verwijten is dan prettig want dat biedt ruimte tot dialoog. Dat is een vorm van engagement die ik graag vaker zou zien, al mag het ook over iets anders gaan… graag zelfs.

Marliz Frencken - Zonder Titels en Birdcage

Marliz Frencken - Zonder Titel

Marliz Frencken - Barbie in Africa

Marliz Frencken - Barbie in Africa

Marliz Frencken - Barbie in Africa

Marliz Frencken - Barbie in Africa (detail)

Marliz Frencken - Because you are a wonderful wife

Marliz Frencken - Because you are a wonderful wife

Marliz Frencken - Because you are a wonderful wife

Marliz Frencken - Because you are a wonderful wife

Marliz Frencken - Because you are a wonderful wife

Nog tot en met 29 april te zien bij Ornis A. Gallery te Utrecht.

De updates van de afgelopen week:

- Tala Madini wint de Volkskrant beeldendekunstprijs. Natuurlijk, want ze komt uit Iran en kunst uit Iran is hip (waarom maakt het artikel er anders zo vroeg al notie van?). Daarbij staat het natuurlijk goed op de lijst als het een internationale kunstenaar is. De prijs mag sowieso al met een korrel zout genomen worden; een oeuvreprijs voor kunstenaars onder de 36 klinkt mij als een motivatie om vooral te stoppen… Wat niet wil zeggen dat Tala Madini de prijs van harte gegund is.

- Alles is op Google, maar is dat eigenlijk nu wel zo prettig?

- Art Rocks! Een leuk project van Boijmans waarbij muzikanten worden opgeroepen om een muziekstuk te bedenken bij een kunstwerk. Prijs is een optreden in het museum en 1000 euro. (hoopt stiekem op een niet-conventionele act als winnaar)

- Computerspel GTA (Grand Theft Auto) is serieus museumstuk geworden.

- De man in de roze tutu, klinkt als een flauwe grap en misschien is het dat ook wel, maar het levert wel erg mooie foto’s op.

- Kort maar krachtig interview met Frank Ammerlaan bij Mister Motley

- Vermeer zijn uitsnede was het duidelijk niet…

- Jake Chapman vertelt over kunst, in drie delen. Must see.

- Ik hoop niet dat dit er bij iemand uit kwam kruipen toen hij zijn paaseitje wilde tikken (via @menno)

Over sommige kunstenaars kun je veel zeggen, maar uiteindelijk is het gewoon mooi gemaakt. Anya Janssen (1962) is zo’n kunstenares. Gewoon mooi ambachtelijk, lekker realistisch schilderwerk. Het kan dan over van alles gaan, over portretten, fantasie, grens tussen natuur en cultuur. Allemaal prima, toen ik Galerie Torch binnen liep boeide me dat allemaal helemaal niets. Potverdorie, wat kan die vrouw prachtig schilderen. Niet alles is qua onderwerp even boeiend. Maar potverdorie, wat mooi geschilderd. Het is zacht, in een zeer kleurrijk sfumato. Details extreem goed geschilderd waardoor ook kleine werken prachtig zijn.

Inhoudelijk lijkt het een allegaartje te zijn van kitsch en een fantasy sfeer. Waarom die vliegen op die muur moesten en dat geld in de ruimte was mij volstrekt onduidelijk. Alleen door de veelheid en kundigheid van schilderen kan het meer worden dan alleen die kitsch. Maar zogezegd boeit dat allemaal niets, potverdorie, wat is dat werk goed geschilderd.

Anya Janssen - But whatever it was, it came out of the trees 8 - 80x100cm

Anya Janssen - But whatever it was, it came out of the trees 1 - 80x100cm

Anya Janssen - Radical light - 150x200

Anya Janssen - We are stardust (mouse) - 45x45cm

Anya Janssen installatie detail

Anya Janssen - Break the spell 4 - 40x50cm & Self portrait as a young girl - 15x11cm

Anya Janssen - Diversen

Anya Janssen - Selfportrait as a young girl - 17x11cm (detail)

Anya Janssen - But whatever it was, it came out of the trees 7 - 100x80cm

Anya Janssen - The fog - 160x220cm

Torch Anya Janssen

Anya Janssen - Dungbeetle - 220x160cm

Anya Janssen - Selfportrait as a young girl - 17x12cm

Anya Janssen - Break the spell 9 - 40x50cm

Anya Janssen - Break the spell 3 - 40x50cm

Was tot en met zaterdag te zien bij Torch.

Filmkunst is over het algemeen vervelend. Hoe anekdotisch ook, als toeschouwer kom je altijd op het verkeerde moment de zaal binnenlopen, de film is halverwege en met een duratie van 20 minuten betekent dat dat je 10 minuten moet wachten totdat de film opnieuw begint. Vervolgens kijk je toch maar de eerste 10 minuten omdat je die laatste 10 al gezien hebt. Dat je daarbij een essentieel stuk opbouw van de film mist is dan meestal jammer, maar er zijn nog genoeg andere kunstwerken te zien…

Op dit moment toont Rebecca Digne bij Jeanine Hofland een drietal filmloops en een foto met als centraal thema de handen. Alle werken zijn korte loops die haperen en herhalen en een duur hebben van een halve minuut. Kort, maar toch fascinerend om langer naar te kijken juist omdat door dat kleine tijdsbestek er steeds nieuwe dingen te zien zijn. Er vallen kleine details op die eerder niet naar voren kwamen, zoals achtergronden. Digne gebruikt het medium in de volle breedte zonder de toeschouwer lastig te vallen met dat medium. Dus nu kom je niet op het verkeerde moment binnen, nee, je kijkt altijd op het juiste moment. Er is geen tijd, alleen de tijd die het nodig heeft. En dat is knap voor videowerk.

Eindelijk dus eens videowerk waar we echt naar kunnen kijken.

Rebecca Digne - Mains - 16mm filmloop

Rebecca Digne - Mains - 16mm filmloop

Rebecca Digne - Handcuffs - super8 filmloop

Rebecca Digne - Matelas - filmloop

Rebecca Digne - Matelas - filmloop

Rebecca Digne - Thym - still-projectie

Is nog tot en met 21 april te zien bij Jeanine Hofland te Amsterdam.

“Bla bla…” Een uitspraak in het grote niets, een uitspraak zonder betekenis. De enkele noodzaak is de uiting in vorm, de schreeuw zelf. Enige betekenis heeft deze verder niet. Bla bla staat voor onzin, vulling en voor ruis.

Er is veel ruis in de media. Onlangs hoorde ik dat een mens nu in een dag gemiddeld evenveel beelden ziet als men in de middeleeuwen in zijn gehele leven. We zien per dag 3.000 advertenties, daarvan gaat merendeel gedachteloos aan ons voorbij. Onze hersenen maken selecties van wat zij relevant achten. Jordy Koevoets (1984) geeft bij Moira te Utrecht de kijker veel ruis, van Paris Hilton tot Justin Bieber tot aan het CDA. Alles is er.

Toch kan het geen toeschouwer ontgaan, er is venijn jegens maatschappelijke uitwassen als Paris Hilton en die Justin Bieber. Maar ook veel frustratie jegens de vrouw. Daar gaat een stuk onbegrip  en frustratie aan vooraf van Koevoets zijn kant, die gedeeltelijk terecht is. Het is vreemd hoe onze cultuur zich laat sturen door multimiljoendollarbedrijven als Disney en Viacom die zich in ons collectieve brein weten te nestelen. Maar als Koevoets met Hilton en Bieber werk maakt, maakt hij zichzelf ook slachtoffer van diezelfde Hilton en Bieber. Hij zou ze namelijk zonder veel moeite kunnen negeren in plaats van opzoeken. Gefrustreerd raken hierover is tamelijk zinloos. Het werk blijft dan ook een beetje schreeuwen in de leegte. Het is een bla bla.

Bla bla is onverschillig, bla bla is ruis. Zo ook het werk van Jordy Koevoets. Het duurt uren om een foto van een ruimtesonde die om Mars zweeft, naar de aarde te krijgen. Dat komt omdat het signaal langs alle kosmische achtergrondruis moet. Hierdoor kan een signaal door de ruis heen werken. Het zou goed zijn als het werk van Koevoets duidelijkere signalen zou afgeven, door de ruis heen.

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Jordy Koevoets

Is nog tot en met 29 april te zien in Moira Utrecht.

Tot vandaag was bij Diana Stigter het werk van Thomas Helbig (1967) te aanschouwen. Te aanschouwen, want het daadwerkelijk zien is lastig.

Het is werk dat zich niet direct laat vatten, ja het zijn schilderijen maar ze gaan toch wel echt verder dan alleen dat. Maar hoe is dan ook weer lastig te zeggen. Het zijn in elk geval dus schilderijen, er zijn vooral veel verwassen sporen van vegen, wat sporen verf en vlekken. Zo nu en dan een toefje verf zo puur uit de tube, althans zo lijkt het. Dan lijkt er een beeld te zijn aangegeven. Het lijkt allemaal afgeleid te zijn van bloemen maar of het dat ook daadwerkelijk is, is nog maar de vraag.

Het is werk waarin toeval en noodzakelijkheid in een heel nauw spel met elkaar verweven zijn. De uiterst minimale installatie en hoeveelheid van werken bij Stigter doet zijn werk dan ook eer aan. De noodzaak komt zo meer bovendrijven. Daarom heeft het werk ook zijn tijd nodig, het is niet direct duidelijk maar eenmaal verzonken komt het inzicht bovendrijven. Dat maakt het beeld nog niet geruststellend, maar wel begrijpelijker.

Thomas Helbig - SeamenSnailScars - 121x100cm Olieverf op canvas

Thomas Helbig - SeamenSnailScars - 121x100cm Olieverf op canvas

Thomas Helbig - Echo - 40x32cm Lak en latex op stof

Thomas Helbig - FearBrownMuse - 55x45cm Olieverf op canvas

Thomas Helbig - The Monsignore - 91x72cm Olieverf op canvas op glas

Thomas Helbig - Maedchen - 65x55cm Olieverf op canvas

En weer een nieuwe editie van het Leerling/Meester project, ditmaal met Rinke Nijburg (1964) als meester.

Rinke Nijburg
Daphne Ongenae – Den Bosch
Iryna Berezkho – Rotterdam
Malin Bülow – Amsterdam
Joost Ariens

De titel van deze keer is de moeite waard; ‘Finding an Elephant’. Als in het vinden van de olifant in de porseleinkast, of de spreekwoordelijke ‘elephant in de room’. Volgens deze kunstenaars gaat het om de blinde mensen die elk een stukje olifant hebben mogen voelen en zodoende een beeld moeten krijgen van de gehele, die daardoor natuurlijk nooit algeheel toereikend is. Het is een mooie metafoor voor de kunstenaargemeenschap, allen blind en op zoek naar een olifant waarvan niemand weet hoe deze er uitziet of wat het is. En indien we een stukje vinden, voelen we alleen een gedeelte wat we toevallig kunnen vastpakken. Maar of het überhaupt van een olifant, en dezelfde olifant is waar al die andere kunstenaars aan voelen?

Enfin, een tentoonstelling was er dus ook. Een olifant heb ik niet gezien, wel dat er hard gewerkt was.

De olifant is een mooie metafoor om de tentoonstelling mee te bezoeken, het gaat er niet zo zeer om welk deel ze van de ‘olifant’ aanraken, of dat het daadwerkelijk wel de goede olifant zou zijn, maar meer dat er iets aangeraakt wordt waarvan de vraag is of dat in het verstand direct te vatten valt, of is het een schijnbeweging?

Daphne Ongenae

Rinke Nijburg

Daphne Ongenae

Daphne Ongenae

Berezhko Iryna - Soccer ball - Gips en voetbal

Rinke Nijburg

Berezhko Iryna - Undressed up to the muscles - 60x80cm Potlood, acrylverf, olieverf op canvas

Berezhko Iryna & Bondero - Novus Ordo Secolorum - 360x193cm Potlood, acrylverf, olieverf op canvas (? lijkt mij papier)

Joost Ariens

Joost Ariens & Rinke Nijburg

Rinke Nijburg

Malin Bulow

Rinke Nijburg

Malin Bulow

Malin Bulow

De updates van de afgelopen week;

-  “Waarom de schilderkunst zo vaag is?” Uiteindelijk een begrijpelijk standpunt dat schilderkunst vaag is, maar ook een achterhaald standpunt.

- Koop je een leuke tekening voor 4 euro, kom je thuis, blijkt het een tekening van Andy Warhol ter waarde van een dikke anderhalf miljoen. Elders vond iemand een print van Picasso die ook wat meer waard bleek te zijn dan verwacht.

- Google Art Project breidde vandaag gigantisch uit. Meesterwerken bestuderen dus.

- 23 september gaat het Stedelijk open.

- Het Caldic Museum komt eraan. (via @kunstbeeld)

- Verplicht naakt in Australisch museum, jeuj! Of het museum van ‘kwetsende kunst’ waar ze een heel mooi overzicht hebben.

- Een schilderij het museum in smokkelen i.p.v. eruit.

- Van Gogh schilderde geen zonnebloemen, of zoiets. En dan was er natuurlijk de nieuwe Van Gogh en het huisje in Engeland dat gekocht werd door (natuurlijk) een Chinees.

- Kunst en mode, een goede combi blijkbaar dan toch (met oa. Gijs Frieling).

- ‘Cultuur vraagt geen subsidie’ (inderdaad, van rechtse kant maar wel erg het lezen waard).

- Even goed kijken, en dan zie je waarom de man gelanceerd wordt. Dat moet enorm veel pijn gedaan hebben.

[Inzendingen zijn altijd welkom, zeker als ze van plekken zijn die zelden of nooit te vinden zijn in de andere media. Zo zond Lorelinde Verhees me onlangs het volgende toe. Ik ben nog nooit bij het Goethe Instituut geweest. Ik dank Loreline voor haar inzending.]

Tijdens de Rotterdamse Museumnacht bracht ik een bezoek aan de eennachtstentoonstelling BILD die, kort samengevat, handelt over de hedendaagse rol van het beeld en de bewuste maar ook onbewuste beïnvloeding hiervan op onze smaakvorming. [wat een goed punt is, daar horen we opmerkelijk weinig over maar is van een enorm belang.]

Bij binnenkomst in de hal stond een videowerk van Constant Dullaart  (1979) opgesteld. In het werk zien we een man (Dullaart zelf?) bezig met het mysterieus ronddraaien en opschuiven van wat gewone ontbijtbordjes lijken. Het werk lijkt te gaan om het fysiek uitbeelden van het ‘processing’ icoontje op de computer. Het icoontje waar je op moet wachten is uitgerekend het enige waar echt beweging in zit. Esthetisch gezien refereert het werk aan de amateuristische filmpjes van het internet.

Dat de kunstenaar zelf bezig is met de verplaatsing van de bordjes heeft iets weg van een slapstick. Het kan een mooie gedachte zijn om ons (via een tikje flauwe humor, dat wel) stil te laten staan bij onze relatie tot techniek en de keuze die de mens maakt om zich zo vergaand mee te verbinden. Die relatie mens-techniek of mens-machine is zo intuïtief aan het worden, dat het interessant wordt om er, door middel van digitale technieken en analoge bewegingen, de aandacht op te vestigen.

Constant Dullaart

In de gang hangt het werk van Antje Peters (1979), bestaande uit twee grote ingelijste foto’s, een aantal tearsheets uit een glossy blad, en tl-buizen die schuin aan de muur zijn bevestigd.

De foto’s en tearsheets zijn stillevens, die op het eerste gezicht precies reclamefoto’s lijken. Bij beter kijken ontbreken er essentiële dingen als merknamen, slogans en andere kenmerken van reclame, zoals consequente beeldlogica.

De maat van de twee grote werken (XV Illusion, 2011 en 06/06 IV Ads, 2008) valt op. In de kunstfotografie zijn grote afdrukken inmiddels gangbaar, denk aan Jeff Wall, Thomas Demand, Andreas Gursky, Wolfgang Tillmans en vele anderen. In de reclame zijn grote afdrukken ook zeer gebruikelijk.

Zo kan je dit werk als kunstfotografie en reclamefotografie tegelijk lezen, maar de context is wat vreemd voor reclamefotografie, en het beeld is wat vreemd voor kunstfotografie. Dit zorgt voor een kort moment van patstelling, waarin het werk zich in mijn hoofd kan vastzetten.

De fotografische conventies worden op een vrij radicale manier teruggespeeld naar de toeschouwer. Om te begrijpen waar het werk daar nog achterliggend over gaat, kwam de volgende vraag in me op; wat betekent de ironie in deze werken? De (zelf-)reflectieve observatie toont zich koel, maar drukt engagement uit: met het medium en met de realiteit.

Antje Peters - XV Illusion

Antje Peters - XV Illusion

Antje Peters - 06 06 IV Ads

Antje Peters

Antje Peters - treasheet 'Ads'

Het werk ‘Forecast’ van Anne de Vries (1977) is te zien in een zijzaaltje. Het is een projectie op de hele rechtermuur, waarin verschillende foto’s van een blauwe lucht met witte wolken op ons af komen in een rap tempo. Er is een soundtrack van stemmen te horen, die niet goed te verstaan zijn. Je zou kunnen denken dat dit werk gaat over de digitale realiteit van het beeld, waarbij puzzelstukjes van een beeld in elkaar gezet en uit elkaar gehaald kunnen worden. De niets-aan-de-hand screensaver-achtige zomerlucht contrasteert met de implicaties die de digitale revolutie heeft op alle informatie. Het weer visueel maken van de onzichtbare versplintering en versnelling van wat uiteindelijk visuele informatie is, vind ik een interessant uitgangspunt. Dit levert een soort koele, op hol geslagen bewegende fotobeelden op, tegenstellingen die wat zeggen over de dagelijkse realiteit en de staat van de fotografie.

Anne de Vries - Forecast

De tentoonstelling is niet meer in zijn geheel te zien. Het werk van Antje Peters is nog tot 15 mei te bezichtigen bij het Goethe-Instituut Rotterdam.

Ik ben altijd blij met uitnodigingen, vooral als de directrice me persoonlijk mailt of ik langs wil komen. Als het dan ook nog eens een plek is waarvan ik het bestaan niet ken, is dat soms net dat beetje extra motivatie om er eens te gaan kijken. Zodoende kwam ik dus bij Huize Frankendael terecht alwaar de curator mij een rondleiding gaf.

Het gaat duidelijk niet om de kunst alleen. Het meest boeiende onderdeel van de tentoonstelling is niet eens de kunst, maar de context er omheen. Voor deze tentoonstelling zijn grote bollebozen van banken en dergelijke gevraagd over hoe zij, na de ‘crisis’, de toekomst zien. Hieraan voorafgaand waren er twee tentoonstellingen die zich op een zelfde manier bezighielden met managers; de eerste tentoonstelling ging over wat die crisis nu eigenlijk is, de volgende over wat waarde is en nu dus de toekomst. Het mooie is dat de managers die de touwtjes van de economie in hun handen hebben ook uitspraken doen over die toekomst in relatie tot kunst. Dus kan een kunstwerk een utopie uitdragen en zo ja, hoe is die utopie?

In de tentoonstelling staan beneden dan ook een drietal beeldschermen alwaar er dus door die mensen verteld wordt wat de toekomst zal zijn en hoe deze zullen werken. Dat maakt de werken an sich niet veel meer of minder, maar maakt de tentoonstelling als geheel een stuk boeiender. Ze organiseren dan ook gesprekken met kunstenaars en managers. Waarover gesproken, 22 april een gesprek met Tjebbe Beekman en Hans de Geus (die laatste is beurscommentator), dat kan niet anders dan uitermate boeiend zijn. (Nadeel is dan wel dat het 45 euro kost, al krijg je er gratis een uitgebreid diner bij.)

Huize Frankendael is het bezoek zeker waard, maar dan zul je wel echt ook de video’s van die managers moeten bekijken. Een rondleiding van de curator is ook aan te raden.

Sven Kroner - Lech - 155x196cm Acrylverf op doek

Ge-Karel van der Sterren - Zonder Titel - 190x145cm Olieverf en acrylverf op linnen

Dennis Feddersen - Ohne Titel - 195x64x74cm Acrylsal

Warren Neidich - Impact Zone - 120x80cm pigment print

Warren Neidich - Wipe Out - 120x80cm pigment print

Wat extra info, Van Sonsbeeck maakte een heel mooie kooi van Faraday tent. Van een afstandje ziet het er uit als een gewone tent, maar van binnen is het volledig elektromagnetisch afgesloten.

Sarah van Sonsbeeck - Faraday Tent - 240x160x120cm Electromagnetische straling afwerende stof en staal

Thomas Saraceno - 12 Space Elevetor - Visdraad en zwarte spinnenweb dingen

Thomas Saraceno - 12 Space Elevetor - Visdraad en zwarte spinnenweb dingen

Fiona Tan - Lift - 108x64cm Zeefdruk

Tjebbe Beekman - On Identity - 30xA4 Acrylverf op papier

Tjebbe Beekman - On Identity - 30xA4 Acrylverf op papier

Tjebbe Beekman - On Identity - 30xA4 Acrylverf op papier

Tjebbe Beekman - On Identity - 30xA4 Acrylverf op papier

Tjebbe zelf;

Tjebbe Beekman - On Identity - 30xA4 Acrylverf op papier

Een erg mooie foto die helaas niet te fotograferen was van Morell, dus heb ik deze even van zijn site af geplukt.

Abelardo Morell - Camera Obscura; San Marco - Foto

Dit was een bankbiljet, maar de kunstenaar heeft de inkt er vanaf gekrast.

Xi Guo - Still Sweet - Video & installatie

En dit is wat je aan waarde overhoudt, een flesje met pulp;

Xi Guo - Still Sweet - Video & installatie

Ulrik Heltoft toont een drieluik filmloops, de eerste is van een man die lijkt ergens naartoe te lopen, maar blijkt rondjes te lopen als je de schaduw volgt. Het tweede is een heel vreemde psychedelische trip van een architect en de derde is een mijnwerker die steeds opnieuw tevergeefs hakt in zijn mijn op zoek naar goud.

Ulrik Heltoft - 1848 1954 2060 - triologie, filmloops

Ulrik Heltoft - 1848 1954 2060 - triologie, filmloops

Ulrik Heltoft - 1848 1954 2060 - triologie, filmloops

Ulrik Heltoft - 1848 1954 2060 - triologie, filmloops

Is nog te zien tot en met 22 april bij Huize Frankendael te Amsterdam.

Vandaag opende bij Galerie Helder de duoshow van Jop Vissers Vorstenbosch en mijzelf. Openingsspeech was van Loek Grootjans,

die een sterk verhaal hield over de veelheid van beelden, de snelheid waarmee dat nu gaat en de betekenis ervan.

Het was er erg druk en gezellig. Hier een beeldimpressie van wat er zoal te zien is.

Jop Vissers Vorstenbosch - TID 36watt diverse hertz versies - drie maal 30x130cm Acrylverf en spuitbus op canvas

Niek Hendrix - Horizon - 15x171cm Olieverf op doek op paneel

Jop Vissers Vorstenbosch - Another day filled with television #1 - 40x55cm Olieverf en acrylverf op canvas

Niek Hendrix - Vanitas & Lumen - 85x110cm & 85x65cm Olieverf op doek op paneel

Niek Hendrix - Zestig einden - 65x65cm Olieverf op doek op paneel

Niek Hendrix - Nimbus - 67x50cm Olieverf op doek op paneel & Jop Vissers Vorstenosch - Oppenheimer's Bad Karma - 40x55cm Olieverf, acrylverf, spuitbus en lak op canvas

Niek Hendrix - Sinadel - tweeluik 15x19cm Olieverf op doek op paneel & Jop Vissers Vorstenbosch - Another day filled with television Tetris - 30x22cm Olieverf, acrylverf, spuitbus en lak op canvas

Jop Vissers Vorstenbosch - Reverse Graffiti #2 - 40x55cm Acrylverf en spuitbus op canvas

Is nog te zien tot en met 29 april bij Galerie Helder te Den Haag. Voor degene die een dagje Den Haag leuk lijkt, er is een Art Walk onder leiding van Alex de Vries en Elina van Tuinen-Taselaar langs alle grote instellingen te Den Haag. Alle kunstenaars zullen aanwezig zijn.

Hangen Jop Vissers Vorstenbosch en ik ons werk op bij Galerie Helder te Den Haag. Iedereen is deze zaterdag om 4 uur van harte welkom om langs te komen.

Uiteindelijk keken Frank en Frey (de galeriehouders in kwestie) toch een stuk vrolijker

Seth Pick (1985) schildert. Maar het is niet het gewone schilderen waarbij er spanning is tussen figuratie en abstractie, tussen een figuur en het weglaten van definitie, tussen toeval en controle,  tussen wat zien we wel en wat zien we niet. Maar, is het dat toch ook weer wel. Het is werk waar je zowel alle kanten mee op kunt als geen enkele.

Daardoor is het boeiend werk. Het lijkt heel snel te landen als voorstelling (“owjah, 2 geschilderde figuren”) maar wat we eigenlijk echt zien, behalve het schilderij blijft onduidelijk. Het blijft daarin wringen en daar schiet taal al snel tekort. Dat maakt zijn werk ontzettend sterk en daarom: kijken…!

Seth Pick - Nomes - 50x40cm Olieverf op canvas

Seth Pick - Loun Stone - 30x40cm Olieverf op canvas

Seth Pick - Loun Stone - 30x40cm Olieverf op canvas (detail)

Seth Pick - Loun Stone - 30x40cm Olieverf op canvas (detail)

Seth Pick - Amphibian - 40x30cm Olieverf op polyester

Seth Pick - Amphibian - 40x30cm Olieverf op polyester (detail)

Seth Pick - Boys and conch - 43x30cm Olieverf op canvas

Seth Pick - Cypress Tree - 40x30cm Olieverf op canvas

Seth Pick - Cypress Tree - 40x30cm Olieverf op canvas (detail)

Is nog tot en met 11 april te zien bij Martin van Zomeren te Amsterdam.

Vorig weekend, 17 maart opende Galerie Witteveen in een gigantisch pand. Niet alleen is deze galerie groot (260 m2) en ontzettend mooi, maar ook nog eens om de hoek bij Rolt, Witzenhausen, achter Ron Mandos (die me erop wees) en dan nog voor Wim van Krimpen; namelijk in de Konijenstraat (Google maps hier). Midden tussen alle andere galeries dus. Dat dit pand nog niet eerder door een galerie gebruikt is, is bijna onvoorstelbaar.

De galerie opent met een tentoonstelling van Paul van Dongen, en bovenaan de trap Winnie Roeper.

Paul van Dongen overzicht voorzaal

Paul van Dongen overzicht voorzaal en middenzaal

Paul van Dongen overzicht middenzaal

Paul van Dongen overzicht achterzaal

Winnie Roeper overzicht

Paul van Dongen(1958) ken ik vooral van schedels en grote zelfportretten. Dat is zo ongeveer ook het werk dat hij hier toont. Dat is niet zo gek want omdat de ruimte zo groot is, is het ook werk van de afgelopen 10 jaar. Een soort ‘beste van’. Het zijn voornamelijk enorme etsen en aquarellen met portretten van hem, schedels, bloemen, enkele Christushoofden, enkele landschappen en een figuur aan het kruis. Ieder werk is raak. Geen enkele ets ziet er twijfelend uit, of onzeker. De aquarellen zijn allemaal prachtig van kleur, mooi ontstaan maar toch duidelijk ambachtelijke kwaliteiten. Het ziet er allemaal gemakkelijk uit, alsof hij dit in korte tijd gemaakt heeft. Bijna vergeet je dat het een decennium aan werk is. De selectie van werken is scherp en het is niet onterecht hem te zien als een hedendaagse meester in grafiek en aquarel.

Het werk gaat inhoudelijk naast de religieuze aspecten ook over het beeld dat men van ‘zichzelf’ heeft. Het maken van zelfportretten op zo’n groot formaat vraagt niet alleen om letterlijk scherper naar je uiterlijk te kijken, maar ook het innerlijke. Daar waar contemplatie meestal passief is, kan het ook wel degelijk actief zijn.

De figuren gaan elkaar en de kijker te lijf met hun fysieke aan en afwezigheid. Kunst zou niet alleen contemplatie, maar tegelijk ook confrontatie kunnen zijn. Ik denk dat Van Dongen daar met zijn werk goed in slaagt. Een Christus aan het kruis roept een aura van contemplatie op, maar ook op een fysieke manier en zeker op dit formaat confrontatie. De schedels doen eigenlijk hetzelfde.

Paul van Dongen is een vakman die tijdloos werk kan maken wat zowel confronterend is als contemplatief. Een combinatie die er te weinig is lijkt wel.

Paul van Dongen - Vallen 5 - 151x100cm Ets

Paul van Dongen - Plafondtekening - 220x125cm Potlood op papier

Paul van Dongen - Schedels - 38x56cm Aquarel

Paul van Dongen - Diverse - 28x40cm Kleurenets

Paul van Dongen - Bladerenschedel - 28x40cm Kleurets

Paul van Dongen - Zonder Titel (Hoogtelijnen) - 60x50cm Ets

Paul van Dongen - Plafondets - 100x180cm Ets

Paul van Dongen - Plafondets 1 - 180x100cm Ets

Paul van Dongen - Kruiziging - 205x125cm Ets

Paul van Dongen - Jezus - 55x72cm Aquarel

Paul van Dongen - De zoon smeekt - 56x38cm Aquarel

Paul van dongen - Diverse - 20x25cm Ets

Winnie Roeper (leeftijd onbekend) is van een heel andere orde dan Paul van Dongen, het zijn assemblages van diverse materialen en ready-made sculpturen zoals poppen. Een decor of etalages die niet direct op zijn plek vallen en een beetje een wrange nasmaak behouden, die messen zitten toch niet geheel geruststellend in dat beeld.  Het is een beetje vreemd werk. Ergens heel toegankelijk en gelikt, maar toch is het geen kitsch zoals dat bij bijvoorbeeld Jeff Koons het geval is. Het lijkt een continu spel te zijn met verwachtingspatronen van beelden die wel al kennen en hoe materialen bij elkaar aansluiten die niet noodzakelijkerwijs bij elkaar horen. Het beste werk wat daarin slaagt is de David, als beeld heel bekend maar wat die messen en dat rood erbij moeten is volstrekt onduidelijk.

Winnie Roeper - David - Mixed media

Winnie Roeper - Meisje Paard - Mixed Media

Winnie Roeper - Meisje varken - Mixed Media

Winnie Roeper - Onbekende Titel - Mixed Media

Winnie Roeper - 3 kleine objecten - Porcelein

Winnie Roeper - Blind Date - mixed media

En er stonden enkele werken van Joost van den Toorn.

Joost van den Toorn - Asbakmeisje

De updates van afgelopen week;

- Plofkraak bij MuseumGouda, de buit: een schaal.

- Het leven van Dalí wordt verfilmd door Hollywood (nu pas?!)

- Musea moeten meer gaan samenwerken of zelfs fuseren.

- In Amerika kijken ze hoe het er aan toe gaat met cultuur in Europa en schudden ze hun hoofden.

- In tegenstelling tot wat veel media ons af en toe laten geloven wordt Nederland steeds veiliger en steeds ‘beschaafder’. 

- Best bezochte expositie van 2011 staat op naam van Escher met 10.000 bezoekers per dag.

- Sixtijnse kapel digitaal bezoeken doe je hier.

- Een van de mooiste schilderijen van Da Vinci is aangevreten door kevers, zonde, zonde, zonde.

- Op de website van Damien Hirst zijn sinds begin deze week twee assistenten hard aan het werk. Hirst is natuurlijk nergens te bekennen. Daarom, verkoop je Hirst nu het nog kan! (via @Kunstbeeld)

- Hoe Gagosian werk verkoopt aan een verzamelaar, voor alle galeriehouders, dit is hoe hij dat doet! En als jullie dan toch aan het lezen zijn, lees dan ook dit stuk over beurzen. (via @Trendbeheer)

- Voetballers en kunst, het gebeurt niet zo vaak… toch?

-

-

Bij Gerhard Hofland was tot afgelopen weekend een tentoonstelling te zien met hoofdzakelijk schildersgericht werk. Dat wil niet zeggen dat er alleen maar schilderwerk te zien was. Het werk van Klaas Kloosterboer laat zich niet echt als der mate omschrijven. Ook het werk van Jan van der Ploeg is niet direct schilderwerk te noemen, hij toont voornamelijk een nieuw behang. Simon Hemmer en Fritz Bornstuck zijn dan wel weer echte schilders.

Fritz Bornstuck - Altered Spectrum - 28x31cm Mixed media

Een heel mooie reeks van Bornstuck die het verloop van de dag toont door een houten frame. De doeken zijn op de ‘kelly’ wijze in elkaar gelegd. Het is dus niet afgeplakt maar twee losse doeken. Dat levert niet alleen een strak kader op, maar ook een kader dat heel natuurlijk overkomt. Afplakken is vaak te statisch en netjes proberen te schilderen werkt vaak niet met een dergelijke expressieve hand. Het gebruiken van twee doeken is dan dus een erg goede oplossing.

Fritz Bornstuck - Between the bars - Vierluik, 90x80cm Olieverf op doek

Fritz Bornstuck - Between the bars - Vierluik, 90x80cm Olieverf op doek

Fritz Bornstuck - Between the bars - Vierluik, 90x80cm Olieverf op doek

Fritz Bornstuck - Between the bars - Vierluik, 90x80cm Olieverf op doek

Hier is duidelijk te zien dat het ene doek in het andere gelegd is.

Fritz Bornstuck - Between the bars - Vierluik, 90x80cm Olieverf op doek (detail)

Simon Hemmer - Ohne Titel - 110x160cm Olieverf op canvas & Fritz Bornstuck - Dem Psychologen sein Sohn - 200x150cm Olieverf op canvas

Simon Hemmer - Ohne Titel - 220x155cm Olieverf op canvas

Ontzettend mooi behang van Jan van der Ploeg.

Jan van der Ploeg - Untitled 2012 - Behang

Jan van der Ploeg - Untitled 2012 - Behang

Jan van der Ploeg - Untitled 2012 - Behang (detail)

En het behang komt nog sterker tot zijn recht als er een doek met hetzelfde patroon op hangt. Doordat het een andere kleur is en een kleiner grid, breekt het de muur zonder heel erg vreemd aan te doen. Het werkt goed samen.

Jan van der Ploeg - Zonder Titel - 72x60cm Acrylverf op canvas op MDF paneel

Twee doeken met twee gaten, twee dozen met twee cirkels van Klaas Kloosterboer.

Klaas Kloosterboer - 11140 - 121x188cm Lak op linnen en 2 dozen

Is helaas niet meer te zien.

Afgelopen vrijdag was ik even snel in Amsterdam voor wat afspraken, en had tussendoor nog gelukkig wat tijd om enkele dingen te bezoeken. Vooral enkele nieuwe  plekken waar Appels Gallery er één van is.

Deze galerie lijkt zich met behulp van schildersinitiatief Verfhond te gaan richten op hedendaagse verf-schilderkunst. Verf-schilderkunst is schilderkunst die zich met name tot het medium richt, verf en doek en hoe deze zich tot elkaar verhouden.

De eerste tentoonstelling is met Raquel van Haver (1989), Kim David Bots (1988) en Jeppe Lauge (1980). Alledrie nog jonge schilders waarvan de eerste twee zelfs nog studerende zijn.

Raquel van Haver

Smeuïg is niet helemaal het juiste woord, maar dat benadert de schildertechniek toch het best. De stijl is onmiskenbaar en daarin zit hem ook direct het grote gevaar. De techniek is erg eigen, en niet iets wat ik eerder gezien heb, maar doordat verder de beelden erg veel op elkaar lijken, zijn ze ook erg inwisselbaar voor de toeschouwer. Wel is het schildertechnisch enorm boeiend en sterk gedaan. Een ander klein punt van aandacht is dat de spieramen krom zijn gaan trekken. Bij dergelijk werk misschien niet direct een zonde, maar op lange termijn destastreus voor het doek omdat het dus kloven in de verf kan gaan trekken omdat deze zo dik gebruikt is.

Nogmaals, erg bijzonder schilderwerk.

Raquel van Haver - White Party

Raquel van Haver - Twee onbekende titels

Raquel van Haver - Royal Purple

Raquel van Haver - Royal Purple (detail)

Raquel van Haver - Diverse titels

Raquel van Haver - Diverse titels (detail)

Kim David Bots

Het schilderwerk van Kim David Bots is van een heel andere aard, veel dunner en grauwer in de verf, veel veelzijdiger en vaak ook narratief van aard.

Kim David Bots - Onbekende Titels

Kim David Bots - Diverse Titels

Kim David Bots - All is well

Jeppe Lauge

Dan nog een drietal doeken van Jeppe Lauge waarvan onderstaande werk verreweg het meest boeiende is. De romantiek knalt er vanaf (zowel de liefdesromantiek als het schildergeweld en het dramatische beeld). Toch lijkt Lauge zich zo nu en dan te verkijken op het enorme formaat en doet daardoor ongeconcentreerde ingrepen.

Jeppe Lauge - As She Said

Jeppe Lauge - As She Said (detail)

Het meest spectaculaire en inspirerende stuk van de galerie is helemaal achterin; een mooie wand die netjes gevuld is met veelal werk van zeg, A5 tot A4 formaat. Een aantal bekende namen en een aantal mooie nieuwe vondsten.

Diversen

Tibor Koek - Parkeerplaats

Valerie Brennan - Last Call

Marli Turion - Stella

Inga Dalrymple - Ruins

Albert Zwaan - Untitled

De tentoonstelling van de drie jonge schilders eindigde de afgelopen zondag. De andere werken durf ik niet te zeggen. Een leuke galerie die voor schilders het bezoeken zeker waard is. Ik ben benieuwd naar de rest van de kunstenaars die door de Verfhond worden gecureerd.

Afgelopen donderdag opende alweer de zesde editie van het Leerling/Meester project bij Kunstpodium T waarmee we halverwege het seizoen komen. Deze keer is Jaap Scheeren (1979) de meester.

Jaap Scheeren
Janna Banning | Den Bosch
Maartje Oostdijk | Utrecht
Saemundur Thor Helgason | Amsterdam
Dagmar Baars | Tilburg

Het is deze keer aan de rommelige kant. Het is niet duidelijk van wie wat is en het geheel lijkt af en toe letterlijk met duct tape aan elkaar vast te zitten.

Visitekaartjes

Dat lijkt de intentie te zijn geweest: het verwarren van de toeschouwer. Soms is er geen context, zoals bij Maartje Oostdijk, zodat het werk alles aan betekenis kan zijn. In het geval van Janna Banning en Dagmar Baars is er zo veel te zien, dat het ook alles kan zijn. In die zin is Saemundur Thor Helgason de enige die met zijn werk een zeker formeel veld als bezigheid lijkt te hebben in de videokunst. Al is dat met twee werken ook lastig te zien.

Er is gekozen voor de ‘iedere student een ruimte en de meester hangt er een werk bij’-aanpak. Dit werkt alleen bij de ruimte van Saemundur Thor Helgason iets minder goed, want een fotowerk van Scheeren op een plek tonen waar enkel gebeamd wordt, maakt het natuurlijk lastig het fotowerk te bekijken. Wel is die ruimte door Scheeren behandeld met een kartonnen wand. Deze ingreep is zowel functioneel als een goede combinatie.

Janna Banning

De eerste ruimte is voor Janna Banning die een breed spectrum aan media hanteert. Formeel en steeds los benaderd zijn het zeer overtuigende werken. De foto is goed, het schilderwerk is goed, etc. etc. , het zouden allemaal andere kunstenaars kunnen zijn. Toch is dit niet het geval. Daar zit hem ook direct het probleem, de werken lijken zo autonoom dat de wisselwerking tussen die werken erg complex is. Ik vermoed dat er te weinig werk is om toegang te krijgen, of dat de keuzes nog niet specifiek op elkaar zijn uitgespeeld (ofwel, de dialectiek tussen de beelden). Toch boeit dit werk juist door die onduidelijkheid ook enorm, er ontstaan veel vraagtekens van het hoe en waarom.

Janna Banning

Janna Banning

Janna Banning

Janna Banning

Janna Banning

Maartje Oostdijk

Het meest elementaire is Maartje Oostijk die  twee werken toont. Bladeren van een plant of boom en een foto. Het geeft de suggestie dat het gaat om hoe dit werk zich verhoudt tot die ruimte.

Maartje Oostdijk

Maartje Oostdijk

Dagmar Baars

Het contrast kan bijna niet groter zijn dan de vorige met Dagmar Baars, de vloer moet er aan geloven en de wanden zijn allemaal gebruikt. Er hangen kleine, wat zijn het eigenlijk, werkjes aan de muur tussen een stukje plexiglas. Op de vloer is met stoepkrijt een tekst geschreven en er hangt een lap.

Dagmar Baars

Dagmar Baars

Dagmar Baars

Dagmar Baars

Dagmar Baars

Saemundur Thor Helgason

Het werk van Saemundur Thor Helgason is videowerk wat formele zaken van film (tijd van beeld en hoe een camera daarmee omgaat) behandelt. Beelden worden vertraagd, bewogen en zoeken een ‘landschap’ af. De presentatie van beamers in kartonnen dozen lijkt van Jaap Scheeren af te komen.

Saemundur Thor Helgason

Saemundur Thor Helgason

Saemundur Thor Helgason

Jaap Scheeren

Het werk van Jaap Scheeren is zoals gezegd bij iedere ruimte toegevoegd. Al moet ik ook bekennen het werk van hem bij de ruimte van Dagmar Baars niet te hebben ontdekt.

Jaap Scheeren

Deze tentoonstelling is tot dusver de meest onduidelijke die ik gezien heb bij Kunstpodium T. Dat is enerzijds positief en anderzijds negatief. Doordat het niet direct duidelijk is blijft het knagen. Dat zet aan tot denken en dat is een van de grootste krachten die kunst heeft.

Is nog te zien tot en met volgende week zondag bij Kunstpodium T.

Een poosje geleden was ik bij Harm den Dorpel (1981) op atelierbezoek. Een opmerkelijke kunstenaar in de omgang met beeld; de spanning tussen digitaal/fictief en daadwerkelijk beeld/werk. Zie ook zeker zijn huidige tentoonstelling in Londen.

Morgen bezoek ik weer wat dingen in het echt, ondertussen kom ik nog wel eens wat tegen op het web.

Mike Bidlo (1953) kopieert moderne topstukken vanaf reproducties. Niets is origineel maar wie ziet het verschil? Een kunstenaar waarvan je je kunt afvragen of het krankzinnig is, conceptueel relevant, zonde van de tijd of respectloos naar de originelen.

Het fascineert mij enorm dat er een kunstenaar is die niets anders doet dan moderne kunstenaars kopiëren, althans, zo goed als dat kan. Natuurlijk slaagt hij er niet 1 op 1 in, maar hij komt wel beangstigend dichtbij zo op een beeldscherm.

Bidlo Mike - Not Picasso - Olieverf op canvas

Mike Bidlo - Not Warhol (Electric chair) - 59x89cm Zeefdruk

Mike Bidlo - Not Robert Rauschenberg Ereased de Kooning Drawing - Grafiet op papier 22x21inch

Mike Bidlo - Not Warhol (Jackie) - 51x41cm Acrylverf en zeefdruk op canvas

Mike Bidlo - Not Picasso (Woman in Yellow) - Olieverf op linnen 130x97cm

Mike Bidlo - Not Magritte (Ceci Ce Nest Pas Une Pipe) - Potlood op papier

Mike Bidlo - Not Manzoni (Merde d Artista)

Mike Bidlo - Not Warhol (16 Silver Marilyns) - Zeefdruk

Mike Bidlo - Not Brancussi - Gips

De updates van de afgelopen week;

- Zelfs het 8-uurjournaal gehaald, steeds meer Chinezen op Tefaf en de verdere kunstmarkt. Het zou ook gek zijn als ze dat niet zouden halen met ruim 1/6e van de wereld bevolking.

- 2 Elvissen voor de prijs van 1, of toch 2?

- Kunstenaar wil kerk vol beton storten om het interieur zodoende te conserveren. Vraag ik me wel af wie dat over 100 jaar dan wil gaan weghakken?

- Opmerkelijk voetbalmoment ‘kopstoot van Zidane’ levert hem een standbeeld op.

- Incubate zoekt New Jacks

- Kort stukje van en over Jan van der Ploeg over zijn Wonderwall bij Piet Hein Eek/Menno Doornbos te Eindhoven. (zie hier)

- Ander stukje leesvoer, Tomma Abts, Tauba Auerbach, Matt Connors,Charline von Heyl en Bernd Ribbeck over abstractie. Must Read (via Kees Koomen)

- Even meespieken op het palet van Van Gogh of Gaugain of Degas

- En de kleinste van Gogh maken we met een microscoop, nog geen tiende van een haardikte. (via @kunstbeeld)

- En nog meer van Gogh nieuws, een afgeschreven van Gogh blijkt uiteindelijk toch echt. Meer informatie vanuit Kroller Muller zelf.

- Ger Lataster (92) is overleden. Erg goede schilder. Het plafond van het Mauritshuis is wat mij betreft een van de meest imposante plafondschilderingen die er is.

- Groot mogelijk toekomstig probleem, zodra een beeld te veel doet lijken op, krijg je al gezeur met copyright. Geen goede ontwikkeling. (via @kunstbeeld)

- Brainpainting. Voor alle fysiek luie kunstenaars, ze kunnen nu met hun gedachten een schilderij maken. Echt heel geavanceerd is het niet, maar het idee is bijzonder.

- Ondertussen in het magazijn…

- Verkeerde ei…

Ergens in het jaar 1905 zit een zekere Piet te schilderen. Hij is dan 32 jaar.

Piet Mondriaan - Koeien in de wei - Olieverf op doek

Als het niet de naam was, zou dit een niet opmerkelijk doek zijn. Koeien, realistisch geschilderd, een beetje modderig zo hier en daar.  Het is allemaal wel lekker los geschilderd maar een heel bijzonder doek is het niet, los van de naam. Dat deze Piet later de Mondriaan wordt van de lijnen en vlakken was toen duidelijk niet te zien in het werk.

Maar deze blogpost gaat niet over Piet Mondriaan. Naast een grote tentoonstelling van Calder is er een grote tentoonstelling gericht aan het werk van Willem Maris (1844-1910).

Nooit van gehoord? Dat is niet zo vreemd, hij is er een van de Haagse School en dat is niet bepaald een stroming waar je nog veel over hoort.

Maris schilderde net als Mondriaan rond die tijd koeien en zo af en toe een stel eenden tussendoor. Het werk dat hij maakt is gemaakt in de zelfde periode als waar ook Anton Mauve en Corot zich in bevonden. De School van Barbizon was halverwege de 19e eeuw aan de slag gegaan in de buitenlucht en een twintigtal jaar later het impressionisme. Intussen ontstond er een Nederlandse versie van de School van Barbizon waartoe ook Maris behoorde.

Vanuit dit historische kader is het kijken naar zijn werk goed te doen, want inmiddels zou je het werk als ontzettende schilderskitsch kunnen bestempelen. Niets vreemds aan, wat is er nu boeiend aan een schilderij met twee koeien aan een plas water? Het is figuratief maar lekker losjes geschilderd.

Vanuit dat historische kader is het een stuk begrijpelijker, het leunt tegen het impressionisme aan. Heel precies gaat Maris om met licht en donker en kleuren. Uiteindelijk krijgen we een beeld dat exact laat zien wat we denken te zien, toch zijn het duidelijk vegen verf die door een enorm inzicht dat laten oproepen. Het zijn geen twee koeien aan een plas, het is geschilderd licht.

Helaas voor Maris kreeg het Franse Barbizon een grote navolging met de impressionisten en bleef het in Nederland stil. Maar Maris zijn werk mag er zeer zeker zijn. Het GemeenteMuseum haalt oude koeien uit de sloot, en in dit geval is dat helemaal geen slecht idee.

Willem Maris - Zomerweelde - Olieverf op doek

Willem Maris - Zomerhitte - Olieverf op doek

Willem Maris - Witte koe aan de waterkant - Olieverf op doek

Willem Maris - Vroege Morgen - Olieverf op paneel

Willem Maris - Vroeg in t voorjaar - Olieverf op doek

Willem Maris - Vroeg in t voorjaar - Olieverf op doek (detail)

Willem Maris - Studie voor een koe - Aquarel en krijt op papier

Willem Maris - Schets van koeien - Potlood op papier

Willem Maris - Koeienkop - Potlood op papier

Willem Maris - Boomstudie - Potlood op papier

Willem Maris - Boerin met vee bij een riviertje - Olieverf op doek

Willem Maris - Berkenbosch - Olieverf op doek

Willem Maris - Koeien in landschap - Olieverf op doek

Willem Maris - Koeien aan een plas - Olieverf op doek

Willem Maris - Koeien aan een plas - Olieverf op doek (detail)

Willem Maris - Jonge kalven aan een melkbak (Kalveren aan een poel) - Olieverf op doek

Willem Maris - Eenden aan de slootkant - Olieverf op doek

Willem Maris - Eenden aan de slootkant - Olieverf op doek (detail)

Willem Maris - Eenden - Olieverf op doek

Willem Maris - De Kalfjes - Olieverf op doek

Nog te zien tot en met 9 april in het GemeenteMuseum Den Haag.

In Tilburg is op dit moment bij Studio van Dusseldorp de tentoonstelling De Hang te zien van Huub van der Loo (1962) samen met Carina Diepens (1958).

Huub van der Loo is een schilder die we hier en hier al eens eerder voorbij zagen komen. Hij schildert met sterke kwaststreken met vette lagen olieverf. Hier laat hij in combinatie met Carina Diepens een heel andere kant zien van het aardse schilderwerk; de poëzie van het aardse schilderen.

Wat overigens ook nieuw is voor mij is, is dat Huub van der Loo naast schildert, ook fotografeert, installatiewerken maakt en zelfs lichtkunst maakt. Hiermee wordt duidelijk dat het hem niet enkel om het schilderen gaat, waarbij de materie de betekenis heeft, maar ook om wat daar omheen zweeft.

Bij Carina Diepens is het wat dat betreft weinig anders, ook haar werk lijkt in eerste instantie over materie te gaan. Juist in het samenspel met Huub blijkt dat het ook daar niet om gaat, maar om iets wat daar net buiten ligt.

De titel van de tentoonstelling is dan ook misschien veelzeggender dan mijn woorden hierboven; ‘De Hang’. Een titel die zowel een materiële als poëtische richting doet vermoeden.

Aanvankelijk lijkt het een erg volle tentoonstelling in de galerie. Toch hangt er weinig meer werk dan gebruikelijk is voor Studio van Dusseldorp. Het lijkt nu alleen veel meer omdat het werk formeel veel verschilt. Er zijn foto’s, schilderijen, werken op papier, tl-kunst, sculpturaal werk en filmisch werk. Door deze veelheid is er continu sprake van interferentie. Ieder werk legt direct een relatie met een ander. Het autonoom benaderen van een enkel beeld is bijna onmogelijk. Niet alleen van beeld naar beeld is er verschil, maar ook van medium naar medium. Hierdoor wordt de toeschouwer gedwongen te kijken in een andere modus, of, misschien dwingt de toeschouwer zichzelf om zo te kijken? Is het zo dat we een filmwerk op andere voorwaarden moeten benaderen dan een schilderij? Dat is iets wat hier zeer zeker meespeelt.

In juist de veelheid van de werken zit ook de kracht van de tentoonstelling. Niet steeds wordt er op de materie van het ene werk gewezen, maar steeds op hoe dat inwerkt op dat van een ander werk. Zoals al eerder gezegd, leggen Huub van der Loo en Carina steeds de verbanden naar elkaar toe, en af, en zo ontstaat die hangende poëzie.

Twee kunstenaars die ogenschijnlijk vooral heel aards en materiegericht werk maken, blijken toch juist ook in de lucht te kunnen hangen, de richting naar beneden, steeds bewust van waar het is, maar in de lucht voor de betekenis; Hang-poëzie.

Huub van der Loo - Zonder Titel - 100x140cm Olieverf en encaustiek op linnen

Huub van der Loo - Zonder Titel - 90x50cm Olieverf op linnen

Huub van der Loo - Zonder Titel - 70x50cm Olieverf op linnen

Huub van der Loo - Zonder Titel - 70x50cm Olieverf op linnen (detail)

Huub van der Loo - Zonder Titel - 50x70cm Olieverf op linnen

Huub van der Loo - Zonder Titel - 50x65cm Aquarel op papier

Huub van der Loo - Zonder Titel - 45x60x60cm Neonbuizen

Huub van der Loo - Zonder Titel (What are you hinking, you never talk to me) - 50x70cm Olieverf op linnen

Huub van der Loo - Zonder Titel (Vanitas, De Hang) - 153x300cm Olieverf op linnen

Huub van der Loo - Zonder Titel (Vanitas, De Hang) - 153x300cm Olieverf op linnen (detail)

Huub van der Loo - Zonder Titel (Dongdaeum) - 40x30cm Lambdaprint & Carina Diepens - Zonder Titel - 65x50cm Gepigmenteerde inkt op papier

Huub van der Loo - Zonder Titel (Bouncing)- 51x65cm Aquarel en naaigaren op papier

Huub van der Loo - Zonder Titel (Bouncing)- 51x65cm Aquarel en naaigaren op papier (detail)

Huub van der Loo - Zonder Titel (After Ruysdael The Bleeching Fields) - 30x40cm Lambdaprint

Huub van der Loo - PinkingNY - 70x150cm Duratrans

Huub van der Loo - Pink Lights - 30x40cm Lambdaprint

Huub van der Loo - After Pinking NY (All is falling II) - 50x70cm Olieverf en naaigaren op linnen

Huub van der Loo - After Pinking NY (All is falling II) - 50x70cm Olieverf en naaigaren op linnen (detail)

Carina Diepens - Au I imagine you could be quite happy in prison because you still would have your imagination - 70x44cm Inkt op papier & Huub van der Loo - Zonder Titel (DMZ) - 40x50cm Lambdaprint

Huub van der Loo - Zonder Titel (DMZ) - 40x50cm Lambdaprint

Carina Diepens en Huub van der Loo - Diverse

Carina Diepens - Zonder Titel - 42x30cm Oliepastel op papier (detail)

Carina Diepens - Zonder Titel - 30x42cm Oliepastel op papier

Carina Diepens - Naamloos no5 - Textiel en staal

Carina Diepens - Naamloos no5 - Textiel en staal (detail)

Carina Diepens - Het precisie-wiebeltje - 65x50cm Aquarelverf op papier

Carina Diepens - 29,4m2 - 14700 linnen draden

Is nog te zien tot en met 1 april bij Studio van Dusseldorp en is goed te combineren met een bezoek aan de nu al legendarische Ai Weiwei in de Pont.

Vandaag was ik mijn eigen werk naar Den Haag aan het brengen voor een tentoonstelling daar binnenkort. Ik had even de tijd om ook te kijken bij Galerie Ramakers waar Joncquil (1973) op dit moment huishoudt. Naast het feit dat hij daar een solo heeft, is hij binnen die tentoonstelling ook zelf een galerie begonnen waar hij werk van anderen verkoopt.

Het schilderwerk van Joncquil is inmiddels hier op het blog wel bekend. In de galerie toont Joncquil naast dat schilderwerk ook nog onbekendere zijden van zijn kunstenaarschap. Niet alleen toont hij werken op doek, op papier en enkele aquarelachtige werken, maar ook foto’s en sculpturen. Daarbij mag zijn inside joke, de galerie binnen de galerie, ook gezien worden als een artistiek statement. Het geheel doet aan als een overzicht van de posities die een kunstenaar anno nu heeft of kan hebben. Alle media moeten kunnen, naast kunstenaar is hij ook verkoper, curator, galeriehouder en zelfs koper?

Het is sowieso boeiend om eens te zien wat er gebeurt als een kunstenaar als Joncquil, die juist vanuit het medium lijkt te werken, juist conceptmatig beeld gaat maken. Dat slaagt niet overal even goed, maar is soms ook opvallend sterk. Knap is wel dat al het werk een zelfde uitstraling heeft, het past allemaal wel bij elkaar.

Zijn eigen galerie toont een aantal heel andere kunstenaars, zowel in vorm als inhoudelijk. Toch past het allemaal bij Joncquil. Het heeft of dezelfde gevoeligheid in het schilderen, of als vreemdheid, of humor.

Het geheel is een erg prettige combinatie van verschillende werken die tezamen spreken van verbeelding, fantasiewerelden en een vleugje verhalen. Geen tentoonstelling dus die leidt tot totaal nieuwe inzichten, maar wel één die prikkelt op een gevoelsmatiger gedeelte van de hersenen.

Joncquil - CQ Mutiny galerie

Julie Cockburn - Diverse

Thomas van Linge - Camus and Sisyphus Walk in to a Bar (the Rock_ 67x85x65cm Piepschuim, gips en rc auto

Bas de Wit - Take Five - 190x150cm Acrylverf op doek

Bas de Wit - Brother from another brother - 180x120x100cm Polyester, pu foam en ijzer

Avner Ben-Gal - Night Bus - 20x20cm Acryl en stift op canvas

Joncquil - Inside Joke - 26x26cm Post-it, zwarte stift en papier

Joncquil - Golem - 40x30cm Olieverf en acrylverf op linnen

Joncquil - Zelfpotret als archeologische vondst - 36x50x41cm Keramiek

Joncquil - When the doves stop crying - 90x70cm Olieverf en acrylverf op papier

Joncquil - Treetrunkrumble - 40x23x31cm Keramiek en taxedermie

Joncquil - The Object Stares Back - 50x40cm Olieverf en acrylverf op linnen

Joncquil - The Equilibrium - 80x60cm Olieverf en acrylverf op papier

Joncquil - Shadow Bunny - 50x40cm Olieverf en acrylverf op papier

Joncquil - Met de verlichting komen vreemde inzichten - 50x40cm Olieverf en acrylverf op papier

Joncquil - Long face black - 28x24cm Keramiek

Joncquil - Kampvuur - 30x80x70cm Keramiek

Joncquil - It is said that he made a hat out of elephant skin - 14x28x38cm Keramiek en lakverf

Joncquil - Diverse - 35x27cm Olieverf op papier

Joncquil - Belga - 50x40cm Olieverf en acrylverf op papier

Tot en met 25 maart te zien bij galerie Ramakers, ofwel CQ Mutiny Gallery.

De updates van de afgelopen week;

- Tefaf heeft dit jaar tekeningen van Da Vinci, Rembrandt en Rubens. Nog iemand die toevallig naar de Tefaf toe gaat?

- Een verloren gewaand werk van Da Vinci is misschien terug gevonden. Het onderzoek loopt nog, maar als het nog enigszins intact blijkt te zijn hebben we een nieuw meesterwerk voor ons collectief geheugen.

- Duitser vervalste duizenden kunstwerken.

- Over de rol van een expert in een democratie. 

- De gevolgen van de bezuinigingen lijken toch wat groter dan verwacht; 5000 mensen zonder werk in plaats van de geschatte 800.  Dat is jammer want uit onderzoek blijkt dat juist die banen in brede zin de kunst sector overeind gehouden zullen hebben. (dat laatste via @Trendbeheer)

- Damien Hirst is in het nieuws, hij begint zijn eigen galerij voor zijn gigantische collectie. En hier een interview met hem over zijn solo in Tate.

- Ai Weiwei heeft een grote solo in De Pont. De Pont is daar natuurlijk erg trots op en terecht. Het zal dan ook niet verbazen dat het daar nogal druk is de laatste tijd. Natuurlijk wordt er ook aandacht aan besteed op het web.

- De toekomst van musea, een gesprek met de directeuren van het Van Abbe en het Stedelijk. Een ontzettend goed stuk dat al een poosje het web rond gaat. (via @Trendbeheer en @Whatspace)

- Trouwen doe je zo, met een taart geïnspireerd op een kunstenaar.

- Youngman Hennesy gaat een tentoonstelling cureren ‘Hey jow internet’ mag werk insturen. Dus…

- Gotcha!

Op dit moment is in het GemeenteMuseum Den Haag een grote tentoonstelling te zien met werk van Alexander Calder (1898-1976). De titel had beter ‘Alexander Calder ontmoet Piet Mondriaan‘ kunnen zijn, want de twee worden erg mooi tegen elkaar uitgelicht. Mondriaan is namelijk van enorme invloed geweest op het werk van Calder.

Het werk van Calder is bekend, zijn mobiles en later stabiles zijn overal ter wereld te vinden. Toch is de aandacht naar deze kunstenaar in Nederland niet echt gigantisch, in 1969 was voor het laatst een grote tentoonstelling in het Stedelijk. Dat is vreemd want Calder geldt toch nog altijd als een zeer invloedrijk kunstenaar. Maar ook is hij een van de weinigen die werk maakt dat oprecht plezier uitstraalt en voor bijna iedereen toegankelijk is. Terecht dat het Gemeentemuseum hem dus uitgebreid toont.

Dat resulteert in een compacte tentoonstelling die een heel goed overzicht geeft van de kunstenaar Calder. Alles komt aan bod. Er wordt ruimschoots aandacht besteed aan zijn relatie met Piet Mondriaan, het atelier van Mondriaan is zelfs nagebouwd.

Op Calder valt weinig af te dingen. Als er echt iets te zeuren moet zijn, is het dat de mobiles wel erg statisch in de lucht hangen en dat wat beweging geen kwaad zou kunnen. Al is het ook begrijpelijk dat ze liever dat risico niet lopen met dergelijk prijzig werk. Verder is het een toptentoonstelling met louter topwerken. De gehele toon blijft luchtig, optimistisch, toegankelijk en bovenal oprecht leuk.

En dat mag wel wat vaker in de kunst, dingen die gewoon fascinerend zijn zonder moeilijke concepten.

De vroege Calder;

Alexander Calder - Candy - Olieverf op doek

Alexander Calder - De Vliegende Trapeze - Olieverf op doek

Alexander Calder - Koe - Metaaldraad en hout

Alexander Calder - Onbekende Titel - Staaldraad

Alexander Calder - De Tuimelaars II - Inkt op papier

Een van de circusvoorstellingen die Calder gaf. (Een soortgelijke film is hier te zien bij Ubuweb)

Jean Painleve - La Grand Cirque Calder 1927 - Film

 Calder en Piet Mondriaan

De invloed van Mondriaan op Calder is kort en simpel, als we kijken naar het werk hiervoor zien we een circus met alles er op en eraan. Het bezoek aan het atelier van Mondriaan brengt een hele omkeer in het beeldend denken van Calder; ‘Het was mijn bezoek aan Mondriaans atelier dat me abstract maakte’. Duidelijk dus.

De overeenkomsten zijn op het begin dan ook nogal duidelijk.

Piet Mondriaan - Compositie met wit en zwart II, met zwarte lijnen - Olieverf op doek

Alexander Calder - Zonder Titel - Olieverf op doek

Zoals al eerder gezegd neemt het atelier van Mondriaan een enorme rol in, ook binnen de tentoonstelling. Er is een reconstructie gemaakt aan de hand van een aantal foto’s.

Michel Seuphor, Rosie Ney - Atelier van Piet Mondriaan

JK van den Briel - Atelier van Piet Mondriaan

Laszlo Moholy-Nagy - Uitzicht vanuit aterlierraam van Piet Mondriaan - Gelatinezilverdruk

Charles Kartsen - Piet Mondriaan in zijn atelier met Ruitvorm Compositie met Gele Lijnen op een ezel

Alexander Calder - Zonder Titel - Olieverf op doek

Alexander Calder - Zonder Titel - Olieverf op doek (detail)

Daar moet bij worden vermeld: het atelier van Mondriaan was erg klein.

Reconstructie atelier Piet Mondriaan

Reconstructie atelier Piet Mondriaan

Reconstructie atelier Piet Mondriaan

Reconstructie atelier Piet Mondriaan

Reconstructie atelier Piet Mondriaan

Reconstructie atelier Piet Mondriaan

Alexander Calder - Geel Paneel - Hout en beschilderde schijven, metaal en motor

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Plakband, olieverf, papier op doek

Piet Mondriaan - Compositie met gele lijnen - Olieverf op doek

Alexander Calder - Zonder Titel - Olieverf op doek

Alexander Calder - Rode en gele vaan - Metaalplaat, metaaldraad, lood en verf

Alexander Calder - Zonder Titel - Olieverf op doek

Alexander Calder - De groene streep - Olieverf op canvas

Dan maakte Calder ook nog schilderwerk dat sterk doet denken aan Miro. Niet vreemd, want ze waren goede vrienden van elkaar en het werk van Miro zal Calder zeer zeker erg hebben aangesproken en beïnvloed.

Alexander Calder - Zonder Titel - Olieverf, hout en touw op doek

Alexander Calder - Sao Paulo - Olieverf op multiplex

Alexander Calder - Weekdieren - Olieverf op doek

En dan natuurlijk een enorme mooie lading Mobiles (naam die overigens van Duchamp af komt) en Stabiles (naam die van Hans Arp af komt).

Alexander Calder - Zonder Titel - Hout, stalen stangen, metaaldraad en verf

Alexander Calder - Zonder Titel - Beschilderd metaal

Alexander Calder - Zonder Titel - Beschilderd metaal

Alexander Calder - Zonder Titel (maquette) - Alumonium en beschilderd metaal

Alexander Calder - Zonder Titel (Garagemobile) - Beschilderd Staal

Alexander Calder - Zeeduivel - Metaalplaat, bouten en verf

Alexander Calder - Constellation - Hout, metaaldraad en verf

Alexander Calder - Diversen

Alexander Calder - Constellation Mobile - Hout, touw, metaaldraad en verf

Alexander Calder - La Grande Vitesse (1 op 5 middelgrote maquette) - Metaalplaat, bouten en verf

Alexander Calder - La Grande Vitesse (1 op 5 middelgrote maquette) - Metaalplaat, bouten en verf (detail)

Alexander Calder - Onbekende Titel - Mobile

Alexander Calder - Onbekende Titel Mobile - Metaal en verf

Alexander Calder - Onbekende Titel Mobile - Metaal en verf

Alexander Calder - Onbekende Titel Mobile - Metaal en verf

Bezoekers op de tentoonstelling van het Stedelijk in 1969

Erg enthousiasmerende tentoonstelling die Calder zeer zeker verdient. Een van die tentoonstellingen waarvan iedereen weet dat het een blockbuster is, maar wel eentje die het ook echt verdient.

Nog te zien tot en met 28 mei te GemeenteMuseum Den Haag.

Onlangs was ik bij het gemeentemuseum te Den Haag voor de Calder tentoonstelling, waarover morgen meer. Daar hing dan de heel bekende Victory Boogie Woogie van Piet Mondriaan.

Ooit gekocht voor 37 miljoen euro, het laatste werk dat Mondriaan gemaakt heeft. Of eigenlijk, nooit voltooid heeft. Ook de titel is postuum er aan gegeven.

Het viel me op hoe speels het werk eigenlijk is, en dat ik nog nooit ergens detailfoto’s had gezien. hier dus een aantal detailfoto’s van dat werk. Daarop is goed te zien dat het werk nog niet af is, maar ook dat Mondriaan nogal losjes werk opbouwde en pas later het wat strakker schilderde.

Meer informatie op wikipedia.

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood (detail)

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood (detail)

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood (detail)

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood (detail)

Piet Mondriaan - Victory Boogie Woogie - Olieverf, tape-papier, houtskool en potlood (detail)

Naast de prachtige Vleeshal zijn er ook nog de Kabinetten van de Vleeshal. Ook daar is van alle kunstenaars die meedoen in de grote zaal een ‘kleiner’ werk te zien in de Kabinetten.

De Kabinetten hebben aanzienlijk minder ruimte dan de grote hal. Het wordt met 15 kunstenaars dan ook snel wat proppen geblazen. Er is eerder gekozen voor het tonen van alle kunstenaars dan om een inzichtelijke tentoonstelling te maken waarbij de ruimte zelf meespeelt.

Inhoudelijk verwijs ik naar de vorige blogpost waarin de inhoudelijkheid van de kunstenaars wordt geduid. Wat deze opstelling wel extra meegeeft is de enorme veelzijdigheid waarmee kunstenaars omgaan met het beeld. Doordat het zo dicht op elkaar staat allemaal vallen de verschillen in vorm enorm op. Niet alleen in de verschijning overigens, ook conceptueel verschillen de kunstenaars enorm van elkaar. Waar een grote ruimte blijkbaar meer uniformiteit doet vermoeden, worden juist door er met je neus op te staan ineens de enorme verschillen duidelijk.

In die zin zijn de Kabinetten een mooie toevoeging op de Hallen. Een beetje vergelijkbaar met de wolhokken van de Pont. (Daar worden dan vaak voorstudies of kleiner werk getoond en in de gewone zaal het grote werk.)

Het moet overigens ook gezegd worden dat het erg mooie ruimtes zijn met, door de ramen aan de zijkant, bijzonder mooi licht. Het is begrijpelijk dat De Vleeshal en zijn Kabinetten een internationale faam genieten, prachtige ruimtes.

Bas van den Hurk - Untitled - Breiwerk, schaaltje en stencils

Bas van den Hurk - Untitled - Breiwerk, schaaltje en stencils (detail)

Biana Suter - Ijsbaan - Print op papier

Falke Pisano - Figure 1 (Context, Past, Present, Future) - Muurschildering

gerlach en koop - Gaan we, We gaan - Drie ongemaaktse overhemden, overhemddozen, cederhout en MDF

gerlach en koop - Gaan we, We gaan - Drie ongemaaktse overhemden, overhemddozen, cederhout en MDF

Geweneth Boelens - Hand Wall - Filmloop

Katja Mater - Untitled - Bedrukte plexiglasplaten

Marc Nagtzaam - Double Shit & Modernist Persuasion (Variant) & Versions - Potlood op papier

Marc Nagtzaam - Double Shit & Modernist Persuasion (Variant) & Versions - Potlood op papier

Marc Nagtzaam - Double Shit & Modernist Persuasion (Variant) & Versions - Potlood op papier (detail)

Martijn Hendriks - Form, Counterform - Videoloop

Martijn in't Veld - Zonder Titel (oversteekplaats) - Houtskool op papier

Martijn in't Veld - Zonder Titel (oversteekplaats) - Houtskool op papier (detail)

Petra Stavast - Eva (11) - Offsetprint op papier

Piet Dieleman - Zonder Titel - A2 Inkjet prints

Piet Dieleman - Zonder Titel - A2 Inkjet prints

Remco Torenbosch - X - Printed Free E-book

Remco Torenbosch - European Coneptualisation in analytical in philosophical on history and present (A) - Tentdoek, perspex, hout en messing (detail)

Rob Johannesma - Bole and bark - Print

Sara van der Heide - 24 European Ethnographic Museums - 24 maal inkt op papier

Nog te zien tot en met de 18e van deze maand.

Vanavond was alweer de opening van nummer 5 in de reeks Leerling/Meester bij Kunstpodium T. Ditmaal is Karl Philips de meester. Karl Philips is niet de eerste beste; hij maakte eerder in België en Nederland al wat los met zijn engagement.

Karl Philips
Claire van Lubeek – Utrecht
Hilde Peters – Tilburg
Ivor Helberg Dittrich – Den Bosch
Menno Hiele – Utrecht

Het streven was om kunstpodium T te “bezetten, en dat is gelukt”. Zo opende Philips zelf de opening. Dat klinkt flauw, is het niet, maar dekt de lading wel. Alle kunstenaars hebben de ruimte meester gemaakt tot een installatie.

Karl Philps

Te beginnen bij de ingang met de meester zelf, Karl Philips. Deze zette de gehele hal wat hoger. Niet alleen dient men er vanaf te springen om de ruimtes in te kunnen, ook dient men te bukken alvorens dat te doen. De deurposten blijken dan ineens toch wel erg laag te hangen. Het geheel doet stevig aan, maar toch ontkom je er niet aan op andere hoogte te staan. Wat ook meewerkt waren de kabels die expres overal rondslingerden, niet alleen in de hal overigens. Er vindt een bewustwording plaats van Kunstpodium T als ruimte. Zoals gezegd, de kunstenaars bezetten de ruimte deze keer en dat is zeer zeker gelukt.

Karl Philps - Zonder Titel

Hilde Peters

Een andere manier van een ruimte bezetten is deze te bezitten. Hilde Peters ‘reconstrueert’ een ruimte die ze zou kunnen bezitten, maar niet geheel. Niet alle ruimte wordt toegeëigend. Of zouden het ontbrekende geheugens kunnen zijn? Geslaagd interieur dat riekt naar nostalgie, maar het waarschijnlijk net niet is. Niet alles klopt namelijk, niet in de zin dat de bank niet af is, maar wel dat er een spel op tafel staat, tezamen met de soep?

Hilde Peters - Ruyterstraat 4, denk ik

Hilde Peters - Ruyterstraat 4, denk ik

Hilde Peters - Ruyterstraat 4, denk ik

Claire van Lubeek

De ruimte kan ook bezet worden door de toegang ertoe te ontzeggen. Claire van Lubeek plaatst een groot houten bord op de plaats van de deur. Eventueel kan men zich naar binnen wurmen onder de plaat door. Een erg sterk statement dus.

Claire van Lubeek - 51,55826 , 5,0808

 Menno Hiele

Aansluitend op het engagement van Philips toont Menno Hiele een utopie van mens in de relatie met natuur. Hij toont drie sculpturen, 3 ideale planten voor binnen. Als beeld werkt het naar mijn inzien nog niet geheel maar inhoudelijk is het erg sterk. Het idee de ideale plant te kweken doet denken aan Koen Vanmechelen zijn kippen, maar dan andersom.

De problematiek van mens en cultuur en natuur is niet nieuw, maar om die natuur te bezetten maar in zijn ideale vorm is vanuit de positie van kunstenaar erg bijzonder. Ik ben heel erg benieuwd hoe zijn werk er over een paar maanden bij staat met het eindexamen.

Menno Hiele - Project Terra Icognita

Menno Hiele - Project Terra Icognita

Menno Hiele - Project Terra Icognita

Ivor Helberg Dittrich

Ivor Helberg Dittrich toont aan een grijze wand wat schilderijen en een tekst. De tekst is opvallend omdat het direct doet vermoeden het niet enkel en alleen over de schilderijen gaat.

De tekst Vaderlanderr/Landverrader is na een kort gesprek met de kunstenaar de sleutel tot de essentie van het werk. De schilderijen zijn niet geschilderd vanuit het schilderen, het werk gaat duidelijk niet over het schilderen zelf. De noodzakelijkheid van de beelden is er overigens ook niet. De afbeeldingen lijken weinig tot nietszeggend en willen misschien alleen maar een narratief gegeven suggereren. (Wat overigens los staat van het kundige schilderen, wat dat kan Helberg Dittrich overduidelijk!)

De tekst geeft een hint in andere richting, de letters zijn hetzelfde, de rangschikking is echter net iets anders. De betekenis van een woord kan door een minimale ingreep veranderd worden. Vaderlanderr (ook al met twee r’s) geeft een heel ander betekenisgebied aan, dan het woord landverrader.

Zijn werk blijkt te gaan over betekenis en betekenisloosheid. Hoe kennen we als toeschouwer betekenis toe aan beeld.

Wat mij eerst deed overkomen als nietszeggend werk werd me dus inhoudelijk duidelijk. Toch denk ik dat Helberg Dittrich met een enorm probleem zit wat dat betreft. Zijn schilderwerk is zo kundig dat het snel verkeerd begrepen wordt vanuit zijn intentie om juist die betekenisproblematiek op te zoeken. Overigens is dat misverstand dus niet het probleem van de kijker, maar van de maker die juist dat misbegrip opzoekt. Helberg Dittrich speelt dus eigenlijk een heel gevoelig spel wat goed kan vallen, maar ook veel kans heeft om niet goed te vallen. Hij heeft een lastige positie als kunstenaar.

Ook van hem ben ik zeer benieuwd naar wat zijn eindexamenwerk zal zijn.

Ivor Helberg Dittrich - vaderlanderr/Landverrader

Ivor Helberg Dittrich - vaderlanderr/Landverrader

Ivor Helberg Dittrich - vaderlanderr/Landverrader

Ivor Helberg Dittrich - vaderlanderr/Landverrader (detail)

Nog te zien tot en met zondag 18 maart bij Kunstpodium T te Tilburg.

De Vleeshal is een prachtige ruimte midden in het centrum van Middelburg. Daar is momenteel een groepstentoonstelling te zien met 15 hedendaagse Nederlandse kunstenaars die, elk op hun manier, teruggrijpen op modernistische vormen.

Door de overvloed aan nieuwsbronnen en manieren om het nieuws tot ons te nemen is onze maatschappij erg gefocust op het nu en vergeet zij nog wel eens naar de toekomst of het verleden te kijken. Kunstenaars proberen uit het nu te stappen door bronnen uit het verleden te raadplegen en te gebruiken in hun kunst, waardoor ze ook een brug proberen te creëren met de toekomst.

Dat lijkt een scherpe voorwaarde, maar is in feite zo algemeen dat het op nagenoeg alle kunstenaars is toe te passen. Ieder kunstenaar grijpt op een bepaalde manier wel terug op iets wat er al is geweest. Wat echter wel doorschemert in de tekst, maar niet duidelijk wordt benoemd, is het terugkijken zelf. De kunstenaars die hier werk tonen zijn niet zo zeer kunstenaars die teruggrijpen op het modernisme, maar wel allemaal werk maken dat het kijken ter discussie stelt. Er is sprake van contemplatie op het beeld. Wat is dat beeld en wat is de betekenis ervan. Martijn Hendriks zijn werk wordt zelfs beschreven als; “hoe kijken we naar een kunstwerk”.

Een tentoonstelling die dus opnieuw kijkt naar kunst.

In dat opzicht is het een goed overzicht van kunstenaars die daar ook daadwerkelijk mee bezig zijn. Martijn Hendriks is al genoemd, Katja Mater, Piet Dieleman, Sarah van der Heide, Bas van den Hurk en Gwenneth Boelens. Bijvoorbeeld Katja Mater laat stadia van een schilderij zien, hoe ze het wegschildert en Piet Dieleman toont rasterwerken van kunst.

Het zijn vooral een aantal op zichzelf staande kunstwerken die onderling weinig relatie met elkaar aangaan. Enkel inhoudelijk met betrekking tot die contemplatie op wat dat beeld is zit duidelijk een overeenkomst. Het is jammer dat er geen sprake is van synergie, want dat had best gekund. De curator heeft toch gezocht naar ‘kunstwerken’ en is minder ingegaan op de inhoudelijkheid daarvan. Of is het juist de bedoeling deze toch veelal redelijk ontoegankelijke kunst wat toegankelijker te maken? In dat laatste geval is dat gelukt.  Er is een hoop werk wat voor een minder bekende in de kunstwereld de wenkbrauwen zal doen fronsen. Eerlijk is eerlijk, de tegels van Torenbosch hadden van Andre kunnen zijn, maar blijven toch waarschijnlijk voor veel mensen te extreem.

Uiteindelijk dus een goede verzameling goede kunstenaars, alleen de onderlinge synergie ontbreekt. Laat dat de pret niet drukken, het is wel een verzameling die gezien moet worden.

Bij de entree een werk van Bas van den Hurk, wat het midden houdt tussen een sculptuur en een wand met ‘schilderijen’. De verf lijkt echter te zijn verdwenen. Wel enkele prints op papier met een grid erop. Is de wand het sculptuur en zijn de andere objecten slechts toevoegingen, of is het juist andersom?

Bas van den Hurk - Untitled (Monte Zuma #2) - Cementhout, steen, koper, plexiglas, metaal, doek, papier en schilderij

Bas van den Hurk - Untitled (Monte Zuma #2) - Cementhout, steen, koper, plexiglas, metaal, doek, papier en schilderij

Landschappen, ook met een grid van Batia Suter.

Batia Suter - Zonder Titel - Print op papier

Batia Suter - Zonder Titel - Print op papier

gerlach en koop - Post - Offset op papier (750 exemplaren)

Gwenneth Boelens toont een fotografisch procedé als installatie.

Gwenneth Boelens - Exposure Piece (Sensitizing) - Collodium negatief glas, gelatine zilver contact print op aluminium, metaal en dansvinyl

Katja Mater schildert in vlakken het doek egaal en toont vervolgens het proces om dat doek zo te krijgen. Het lijkt een spel in gelaagdheid. Er is sprake van een schildering onder het schilderij, maar die zie je niet. Enkel de foto’s kunnen dat nog echt zichtbaar maken.

Katja Mater - Parallel Planes 4 - Acrylverf

Het tekenwerk van Marc Nagtzaam bij prachtig gekleurd vensterlicht.

Marc Nagtzaam - Edit & Various Cassetes & Protest Pieces - Grafiet op papier

Tekenwerk dus.

Marc Nagtzaam - Edit - Grafiet op papier (detail)

Martijn Hendriks toont een werk dat afgeleid is van een werk van Marien Schouten vanaf een foto.  Dat laatste kan ik overigens niet terugvinden.

Als werk is het gebruik van glas altijd complex. Glas is natuurlijk doorschijnend en daarom is de positie van de toeschouwer en de context waarin het werk getoond wordt de betekenis. Hendriks speelt daar natuurlijk ook mee, dus ik ben benieuwd hoe het werk er uitziet als het getoond wordt op een andere locatie.

Martijn Hendriks - What comes into appearance must segregate in order to appear - Hout en glas

Martijn in't Veld - Recieved number - Zeefdruk op papier

Martijn in't Veld - Recieved number - Zeefdruk op papier (in samenwerking met Gerlach en Koop - Recieved number - Diaprojecties)

Martijn in't Veld - Zonder Titel & Zonder Titel (Zoom) & A Day Of Rain - Diverse media

Foto’s die lijken te zijn gemaakt op een klassieke manier blijken uit een van de eerste telefoons met fototoestel te komen. Dat is op het eerste gezicht niet echt te zien, maar al snel blijken de kleuren nogal flets en mist het geheel wat scherpte. Het werk is daardoor dan wel weer erg geslaagd.

Petra Stavast - S75 - Offsetprint op papier

Petra Stavast - S75 - Offsetprint op papier

Piet Dieleman - Archief A3 + Box 2 (71-140), Box 3 (141-210) - A2 inktjet print

Steeds dezelfde zes vlakken, maar dan met een andere grijs als achtergrondkleur. Hierdoor levert het toch steeds weer een ander beeld op. Ik ben benieuwd hoe het er uitgezien had indien Dieleman ook steeds hetzelfde vlakken had geschilderd waardoor het echt enkel en alleen over die optische werking was gegaan.

Piet Dieleman - Zonder Titel - Temperaolieverf op linnen

Remco Torenbosch maakte een venster blauw, bijna onopvallend als werk.

Remco Torenbosch - European concptualization in analytical philiosophy on history and present - Folie op raam

En dus beton gemaakt met papier.

Remco Torenbosch - Foundation Stones (papercrete prototypes A - E) - Beton

Remco Torenbosch - Foundation Stones (papercrete prototypes A - E) - Beton (detail)

Rob Johannesma - Cinnabar - Inkjet print op papier

Ten slotte een heel sterk werk van Sarah van der Heide die een reeks dia’s toont die langszaam in elkaar vervagen. Het zijn vooral primitief aandoende, abstracte beelden. Door handig gebruik te maken van de nabeeldwerking van het menselijk oog werken de beelden soms als een optische illusie. Ook krijgt het werk door het vervagen van de beelden over elkaar, een holografische werking waardoor je als toeschouwer door het beeld heen lijkt te reizen. Erg boeiend werk!

Sarah van der Heide - Art History - 2x80 Dia's

Nog te zien tot en met 18 maart in de Vleeshal te Middelburg, zeer de moeite waard.

(En te combineren met de erg leuke tentoonstelling van mij in Caesuur op nog geen 5 minuten afstand lopen.)

De updates van afgelopen week;

- David Choe, ik had er ook nog nooit van gehoord, maar hier is luistervoer voor bijna een uur wat zeer de moeite waard is. Deze man schilderde 500 miljoen euro voor facebook aan de muur dus heeft daadwerkelijk iets te vertellen.

- Banksy houd het wat korter en krachtiger maar die zegt iets zinnigs, deze keer over advertenties.

- Kunstwerken worden massaal versierd door benen van Angelina Jolie. Waarom? Omdat het kan. (via @Kunstbeeld)

- Tate koopt de zaden van Ai Wei Wei, ze missen enkel een gedeelte wat nu in de Pont ligt.

- Over Ai Wei Wei gesproken, er staat een interview met hem in de Volkskrant.

- William Kentridge ontvang flinke prijs, Yoko Ono ontvangt een flinke prijs en uitgever Epos Press begint twee nieuwe prijzen.

- Werk dat gekopieerd zou zijn naar Carravagio blijkt juist een vroege Carravagio te zijn.

- Wat was het een saaie week deze keer…

Sommige tentoonstellingen kun je weinig over zeggen, die moeten vooral ervaren worden. Zo ook de tentoonstelling van Paul Panhuysen (1934). Er zijn speakers waar pianotonen uit komen, en er zijn enkele beelden geprint of forex te zien. De oorsprong vind zich in vertalingen van Sudoku’s, maar om het werk te ervaren is dat niet van belang. Die ervaring is een ogenschijnlijke chaos die bij nadere inspectie een structuur blijkt te bevatten waarvan de voorwaarden niet direct benoembaar zijn. Maar zoals gezegd, er kan weinig over gezegd worden, meer kan worden ervaren.

Scherp werk.

Paul Panhuysen - Eight Double Sudokus - UV-inktprint op Forex en 4 geluidscomposities

Paul Panhuysen - Eight Double Sudokus - UV-inktprint op Forex en 4 geluidscomposities

Paul Panhuysen - Eight Double Sudokus - UV-inktprint op Forex en 4 geluidscomposities

Paul Panhuysen - Eight Double Sudokus - UV-inktprint op Forex en 4 geluidscomposities

Paul Panhuysen - Eight Double Sudokus - UV-inktprint op Forex en 4 geluidscomposities (detail)

Paul Panhuysen - Sudokus - UV-inktprint op Dibond

Paul Panhuysen - Sudokus - UV-inktprint op Dibond

Nog te zien tot en met 18 maart in De Pont.

Even los van wat het Boijmans met de tentoonstelling Meneer Delta laat zien, laten we voorop stellen dat er niets anders dan diep respect voor Hans Sonnenberg mag zijn. Niet alleen omdat hij een van de eerste galerieën begon in Rotterdam, die van gigantische invloed is geweest. Niet alleen omdat hij Basquiat en Manzoni naar Nederland haalde. En ook niet alleen omdat hij dat nu al 50 jaar doet. Dat zijn allemaal prestaties die erg belangrijk zijn maar naar mijn idee niet het belangrijkste waarvoor deze man respect verdient. Het belangrijkste is dat hij op zijn hoge leeftijd van 83 jaar nog altijd een galerie runt, zonder dat het zou moeten. Hij doet dat uit niets anders dan liefde voor de kunst.

Door de jaren heen heeft Meneer Delta natuurlijk een aantal topkunstenaars vertegenwoordigd en heeft hij zelf ook wat verzameld. Een selectie is daarvan nu te zien in het Boijmans. Dat laat zien dat Delta een belangrijke galerie is geweest. Dat laatste is misschien het enige jammere, ook nu nog altijd telt Delta mee als galerie in Rotterdam en had er best een recente kunstenaar bij gemogen.

Blijft het een mooi gebaar van het Boijmans, om de werken van het feestvarken van 50 jaar Delta een mooie plek te geven in museale context. Dan kunnen we eindelijk die beruchte Basquiats in het echt aanschouwen.

Asger Jorn - Plein Air With Noseless Horses - Olieverf op doek

Bernd Koberling - Balkendragers - Olieverf op doek

Jan Schoonhoven - Construction détruite 'Barbara' - Verf en papier-maché op karton

Jan Schoonhoven - Construction détruite 'Barbara' - Verf en papier-maché op karton (detail)

Arman - Object Bronze Préparé - Perspex, glas en verf

Constant - Vogel - Olieverf op doek

Yayoi Kusama - Schoen - Textiel, verf, leer

Jörg Immendorf - Auf die Plätze - Olieverf op papier op doek

Piero Manzoni - Corpo d'aria - Metaal, hout en rubber

Piero Manzoni - Achrome - Koolien op doek

Piere Manzoni - Linea - Karton, papier en inkt

Richard Hamilton - Guggenheim grijs geschilderd - Perspex

Peter Blake - Aparicio & Postcard - Olieverf op masoniet

Woody van Amen - Checkpoint Charley - Hout, verf, lampjes en kunststof

Jean-Michel Basquiat - Kings of Egypt II - Olieverf op doek

Jean-Michel Basquiat - Kings of Egypt II - Olieverf op doek (detail)_2

Jean-Michel Basquiat - Kings of Egypt II - Olieverf op doek (detail)

Jean-Michel Basquiat - Kings of Egypt III - Olieverf op doek

Reiner Fetting - Brücke - Olieverf op doek

Karel Appel - Vogel - Verf op brons

Is nog te zien tot en met 20 mei in Boijmans.

Ten tijde van ArtRotterdam was er bij Dek 22 een tentoonstelling met recent werk van een zestal kunstenaars; Jan Adriaans, Thomas I’Anson, Maarten Peerdeman, Onno Poiesz, Rotganzen en Miko Veldkamp.

Jan Adriaans toont drie foto’s van garages. Zelf heb ik deze nooit beeldende kwaliteiten toebedeeld. Maar als je dit zo aantreft als foto, schijnen sommige toch erg krachtig te zijn als beeld. Een goede fotograaf maakt dat werk vervolgens af en legt het vast.

Jan Adriaans - Kralingen Garage, Rotterdam 09

Jan Adriaans - Ramses Garage Cairo 08 & Emad Garage Cairo 08

Thomas I’Anson is hier inmiddels redelijk bekend en gaat verder met zijn experiment in pamfletten, typografie en maatschappelijke betekenis. Dat levert een erg groot maar vooral ook erg sterk beeld op. Engagement kan daadwerkelijk inhoudelijk zijn en een boeiend beeld opleveren zonder het engagement als excuus nodig te hebben. Top!

Thomas I'Anson - Some Letters CCOPUY

Thomas I'Anson - Some Letters CCOPUY (detail)

Thomas I'Anson - Some Letters CCOPUY

 Maarten Peerdeman toont moeilijk te fotograferen werk. Het spiegelt enorm.

Maarten Peerdeman - Victorious

Maarten Peerdeman - Rise

Mooi detail, er lijkt heel bewust een schreeuwend hoofd in gestopt te zijn. (Of dit ook zo is, is natuurlijk maar weer de vraag!)

Maarten Peerdeman - Rise (detail)

De volgende werken lijken uit de badkamer te komen, toch zijn het erg onbestemde werken die heel functioneel lijken te zijn. Het zou iets functioneels kunnen zijn, al is het waarvoor volstrekt onduidelijk. Sterk werk van Onno Poiesz.

Onno Poiesz - Like a Prayer

Onno Poiesz - Like a Prayer

Rotganzen laat feestjes smelten

Rotganzen - Quelle Fete

 Miko Veldkamp schildert poëtische narratieve beelden. Het is het nog niet helemaal zo lijkt het, niet alles lijkt even bewust te zijn ingezet. Toch is zijn manier van schilderen speels en boeiend genoeg om er echt goed naar te kijken. Misschien zijn twee doeken ook te weinig om een duidelijk beeld te krijgen.

Miko Veldkamp - Carnival

Miko Veldkamp - Hiding from Hyenas

Helaas is de tentoonstelling zelf al een poosje niet meer te zien, gelukkig hebben we de foto’s nog.

Naar aanleiding van een langlopend project te Caesuur te Middelburg heeft filosoof Harmen Eijzenga een tekst geschreven over de positie van de schilderkunst en de verhouding daartoe naar de maatschappij. Niet een tekst waar geen gaten in te schieten zijn, maar een die allicht aan het denken kan zetten (minstens zo waardevol). (de links naar mijn werk, die krijg je er gratis bij)

Harmen Eijzenga – Het werk, de schilder en het atelier

Laten we vaststellen dat elk schilderij de uniek-persoonlijke verwezenlijking is van de mogelijkheid een werkelijkheid weer te geven.

Laten we het schilderij kenmerken als een eenmalig vervaardigd object van drager (doek, paneel, wand, voorwerp) en medium (verf).

Dan is elk schilderij te kenmerken als een geheim. Want wat we te zien krijgen is het publieke resultaat van die uniek-persoonlijke mogelijkheid een werkelijkheid weer te geven. Wat we niet zien is die werkelijkheid zelf. Die is van de maker – en het is de vraag of híj die werkelijkheid wél kende voordat het werk af was en hij zag dat het klaar was. Het is dus zó geheim dat hij dat geheim misschien zelf niet eens kende.

Dan ben je dus gauw uitgeluld, zou je zeggen.

Maar uit het feit dat iedereen wel iets over elk schilderij te zeggen heeft, zou je kunnen afleiden dat iedereen deelgenoot is van het geheim dat elk schilderij is. En dan is elk schilderij een publiek geheim. Maar wat is daar dan nog geheim aan?

Aan de andere kant: uit het feit dat iedereen over elk schilderij iets ánders te zeggen heeft, en dat men daarover elkaar ook flink in de haren blijkt te kunnen vliegen, zou je kunnen afleiden dat iedereen deelgenoot is van een ánder geheim – en dan is elk schilderij dus een strikt persoonlijk geheim.

Maar hoe kan een geheim tegelijk publiek en strikt persoonlijk zijn?

Dat is geen kunst natuurlijk. Het wil alleen maar zeggen dat iedereen er zich iets bij kan voorstellen, maar dat ieders voorstelling strikt persoonlijk is.

Dat lijkt een open deur. Dat is zelfs zo’n open deur dat hij al door heel wat kunsttheoretici is ingetrapt. Met als resultaat een hele bibliotheek waar we nog niks wijzer van zijn geworden. Want uit het feit dat de productie van dergelijke theorieën en aanverwante artikelen als recensies en kunstkritieken nog steeds doorgaat moge blijken dat het geheim nog steeds intact is.

En nu zitten we met nog een ander probleem. Hoe kun je een theorie bouwen op grond van een strikt persoonlijke voorstelling bij een publieke weergave van een uniek-persoonlijke werkelijkheid? Hoe kun je zelfs maar van gedachten wisselen met elkaar over zo’n strikt persoonlijke voorstelling? Want een theorie moet op zijn minst toch een algemene geldigheid kunnen laten zien? En een gedachte is toch pas deelbaar als daar iets gemeenschappelijks in zit?

Maar waar gaat dit eigenlijk over? We hebben het over de werking van het publieke resultaat van een uniek-persoonlijke mogelijkheid een werkelijkheid weer te geven. En als ik vroeger wilde weten hoe iets werkte, dan haalde ik het uit elkaar en probeerde het weer in elkaar te zetten.

Dat doen kunsttheoretici ook wel. Deconstructie en reconstructie heet het dan. Maar zoals gezegd: veel verder dan die theorieën zelf zijn we daarmee niet gekomen.

Maar toen ik eens een wekker had gesloopt en weer in elkaar had gezet, hield ik een radertje over. Ik ben toen naar een horlogemaker gegaan en die heeft me niet alleen laten zien hoe die wekker in elkaar zit, maar ook waarom hij zo in elkaar zit. Hij liet me de werking van de wekker zien.

Dat willen we nu hier ook. Dat wil zeggen: we slopen het schilderij niet, tenminste niet letterlijk – daarin zijn anderen ons voorgegaan en dat werd dan zelfs ook wel weer “kunst” genoemd, en dus weer zijn eigen geheim – maar we halen er wel de maker bij. We vragen hem zelfs zijn atelier mee te nemen. En we willen daarmee proberen te achterhalen hoe het werk in elkaar zit, en ook hoe hij zelf in elkaar zit – niet door hem door te zagen over wat hij heeft bedoeld of wat het werk betekent, maar door het werk te laten zien in de context van het ontstaan er van.

Want het geheim is niet het schilderij op zich. Het geheim is dat van het domein waarin het is ontstaan: de drie-eenheid “werk/schilder/atelier”, de drie-eenheid die zo kenmerkend is voor de mens, zijn werk en het resultaat daarvan. De mens bestaat pas in zijn werken – of beter: de mens bestaat juist als zijn werk, hij ís zijn werk, hij is wat hij weet, hij is wat hij kan. Maar hij weet niet van te voren wat hij kan – dat weet hij pas als hij het gedaan heeft: hij is zijn eigen geheim.

Dat geldt ook voor de schilder. De schilder is wat hij gemaakt heeft, hij is ook wat hij  meegemaakt heeft, wat hij gezien heeft, wat hij geleerd heeft, en dat is zijn werkelijkheid – dat wil zeggen: hij is zijn eigen werkelijkheid, en hij is het totaal van alle mogelijkheden om die werkelijkheid weer te geven.

Maar zoals gezegd: die werkelijkheid is ook voor hemzelf geheim, en hij moet dus al die mogelijkheden die zijn werkelijkheid hem biedt onderzoeken om die te vinden waarvan hij uiteindelijk kan zeggen: ja, dit is goed, dit klopt, zo moet het zijn.

Maar voor dat onderzoek moeten al die mogelijkheden onder zijn handen door zijn atelier met al het materiaal dat hem ten dienste staat, hij moet het gevecht aangaan met het materiaal. En soms, of misschien wel vaak, zal hij moeten zeggen: neenee, het gaat niet, het gaat niet, dit kan ik niet winnen, stop er maar mee, dit slaat nergens op. Want het materiaal is net zolang ontoereikend totdat hij kan zeggen: dit is het, zo moet het zijn.

Maar uiteindelijk is er dan, een enkele keer, dat werk, dat schilderij, die uniek-persoonlijke verwezenlijking van de mogelijkheid een werkelijkheid weer te geven. Wat we niet zien is die werkelijkheid zelf, want zoals gezegd: die is geheim. Wat wij zien, ieder voor zich, ieder van ons voor zich, is onze eigen, strikt persoonlijke voorstelling van die werkelijkheid. Wat heeft dat gemeen met de voorstelling die ieder van ons die we niet zelf zijn van die werkelijkheid heeft? Wat heeft dat gemeen met de werkelijkheid die de schilder zich voorgesteld heeft, en die hij zelf ook pas kende toen het werk af was en hij kon zeggen: ja, dat is het, het is klaar, het is af?

Kort gezegd: wat is dan dat strikt persoonlijke geheim dat tegelijk zo publiek is dat je erover van gedachten kunt wisselen, dat je er zelfs, als je dat zou willen, theorieën over kunt bouwen, waarover je elkaar in de haren kunt vliegen?

In elke lik verf, in elke penseelstreek, in elke keuze voor de plaats van elke lik verf, van het ritme daarvan op de drager, van de ordening ervan, van de afbeelding die de weergave is van die strikt persoonlijke werkelijkheid, zit een hele mythologie verborgen, een mythologie die ook de onze is, een mythologie die we delen met elkaar omdat het ons domein is, onze gemeenschappelijke werkelijkheid.

Dat wil zeggen: we delen niet wat we zien, want dat is onze persoonlijke voorstelling. Wat we delen zijn de associaties, de analogieën, de archetypen en de abstracties  die ieder van ons tot die voorstelling brengen, en die ook aan die theorieën ten grondslag liggen – wat we delen is het verhaal dat we onze cultuurgeschiedenis noemen, het verhaal dat verteld wordt in alles wat we geschreven, gemaakt en geschilderd hebben, het verhaal dat we zelf zijn.

Want als dat niet zo was, zouden we ons in de aanblik van een schilderij niets kunnen voorstellen, we zouden zelfs niet op het idee kunnen komen dat we ons daar iets bij kunnen voorstellen, we zouden het misschien zelfs niet als schilderij kunnen kennen en herkennen, en dus ook de schilder niet als schilder, en het atelier niet als atelier. We zouden zelfs elkaar niet herkennen als deelgenoten van dat publiek-persoonlijk gedeelde geheim, we zouden elkaar niet begrijpen als we daar iets over zouden zeggen, we zouden daar zelfs niets over kunnen zeggen, zoals ik dat nu gedaan heb – we zouden letterlijk met de mond vol tanden staan.

Dat is niet het geval, lijkt me – tenzij niemand iets begrepen heeft van mijn verhaal. En zelfs als dat zo zou zijn, dan hebben we hier in elk geval de schilder, het werk en het atelier, de drie-eenheid die het totaal uitmaakt van wat “schilderkunst” heet, wat dat ook moge betekenen.

[...]

Ik wil dit nu wat concreter maken aan de hand van het werk van Niek Hendrix, onze eerste exposant. Met het werk bedoel ik niet alleen wat hier hangt, maar vooral ook het werk als activiteit van de schilder, en het werk als plaats: het atelier. En Niek laat al in zijn statement zien wie hij is: een onderzoeker, of, met een verwijzing naar de door hem zeer gewaardeerde franse filosoof  Foucault: hij is een archeoloog. Zoals Foucault een archeologie van het weten heeft gevestigd door te onderzoeken binnen welke kaders ons weten ons heeft opgesloten – of ingevouwen, zoals Foucault die insluiting noemt – zo stelt Niek zich een archeologie van de schilderkunst tot taak.

Een archeologie probeert niet zozeer te begrijpen of betekenis toe te kennen, maar veeleer te achterhalen waarin die betekenis, en vooral die betekenistoekenning gegrond is.

Het begrip “betekenis” verwijst naar een teken, een symbool. Een teken, een woord, een symbool staat voor iets anders dat door het teken vertegenwoordigd wordt. Maar een schilderij heeft geen betekenis buiten zichzelf, een schilderij is betekenis: het betekent zichzelf, het is een werk, of beter: een werking die als zodanig bekeken en begrepen moet worden.

Die werking is: wat brengt het werk teweeg, welke herkenning levert het op, hoe spreekt het aan, wat doet het je, hoe ervaar je het werk, waar doet het je aan denken, welke verwantschap voel je ermee – kortom: wat betekent het voor je.

Die werking is tweeledig. Elke poging het werk te begrijpen is een poging zich het werk toe te eigenen, binnen het eigen begripsvermogen, of begripskader te halen. Maar in die poging kapselt het werk de kijker in: hij komt minstens zoveel te weten over zichzelf als over het werk.

Maar dat is nog maar een eerste stap. Zo, als individuele kijker, als geïsoleerde beschouwer, kom je niet verder dan je eigen voorstelling, je persoonlijke begripskader, je idiolect. Gelukkig sta je niet alleen. Wat je vaak om je heen hoort bij het bezoek aan een expositie is gemompel, ook van jezelf, waarderende klanken, positief of negatief, alsof er pogingen gedaan worden te begrijpen wat men ziet – een poging tot het toekennen van betekenis, en een poging dat onder woorden te brengen. Dat is een gemeenschappelijk mompelen, een mompelen dat het kijken gemeenschappelijk kan maken. Want het uitwisselen van de gedachten die in dat gemompel besloten liggen, kan een gemeenschappelijk kader toegankelijk maken, elke persoonlijke gedachte voegt iets toe aan het begrip van de mythologie, de cultuurgeschiedenis die in het schilderij besloten ligt en waarin wijzelf ingekapseld zijn.

Die inkapseling lijkt me het onderzoeksonderwerp van de schilder Niek Hendrix: hij probeert door te schilderen en met zijn werken erachter te komen waaruit die inkapseling bestaat, die wederkerigheid van onze toeeigening van het werk, waarmee het werk ons opneemt in de kaders van onze eigen cultuurgeschiedenis. Die geschiedenis, die mythologie, ligt opgesloten in de associaties, de analogieën, de archetypen en de abstracties die ons tot de voorstelling brengen die voor ieder van ons de betekenis van het werk en dus ook onze verhouding tot het werk uitmaken. Met die mythologie onthullen we ons onze plaats in die cultuurgeschiedenis , waarmee we onze insluiting in die geschiedenis ontdekken.

Ik denk dat hier enkele belangwekkende vragen open liggen voor een gedachtewisseling met de schilder, het werk en het atelier, een gedachtewisseling die noodzakelijk ook onszelf insluit. Ik ben heel benieuwd wat ons dat onderzoek oplevert.

De updates van afgelopen week.

- Allereerst erg spijtig nieuws, JCJ Vanderheyden is overleden op 83-jarige leeftijd. Super kunstenaar die onlangs nog een fantastische show had in Boijmans. Ik zou hem interviewen maar dat gaat helaas niet meer door. Een erg enthousiaste man die ook op late leeftijd nog erg druk in de weer was met zijn kunsten.

- Totaal geen verrassing, de KunstRAI komt terug in de RAI. Was te verwachten toen bekend werd dat ArtAmsterdam zou verkassen dat er een hoop mensen dat geen goed idee zouden vinden.

- De politie had een wilde achtervolging, de dief had namelijk enkele verfkwasten gestolen! Flinke buit!

- De kopie van de Mona Lisa in Prado werpt nieuw licht op het origineel. Die blijkt namelijk dezelfde ondertekening te hebben als het origineel.

- Stukje van de kunstcollectie van Hitler teruggevonden.

- De politie in China trof wel een heel vreemd product aan met een iPhone logo; een gasfornuis.

- Het Lam Gods van Van Eyck in miljoenen pixels! Fantastisch! (via @Trendbeheer)

- Ondertussen wordt van Guernica van Picasso ook een hoge resolutie foto gemaakt, om te kijken hoe het doek er voor staat naar 20 jaar de wereld rondreizen. (via @Kunstbeeld)

- Venus toen, en venus met Photoshop, even goed kijken… (via @PaulvanBuuren)

- Roy Lichtenstein in real life, en even zo goed, Van Gogh in real life.

Ten tijde van ArtRotterdam bezocht ik ook het Boijmans. Allereerst vanwege de tentoonstelling Meneer Delta, die hier later zal verschijnen. Maar natuurlijk ook om te kijken wat het Boijmans op dat moment nog meer toont. Dat is deze keer niets minder dan spectaculair.

Absalon (1964-1993) is niet een naam die mij direct een belletje deed rinkelen. Nog nooit van gehoord zelfs. Zijn werk blijkt een romantisch verhaal te hebben;

Absalon wordt in Israel geboren als Meir Eshel. Hij kiest zijn nieuwe naam (naar de rebellerende lievelingszoon van Koning David) in Parijs waar hij eind jaren tachtig naartoe verhuist. In Parijs leert hij andere kunstenaars kennen, studeert hij aan Institut des Hautes Etudes en Arts Plastiques en begint hij aan zijn oeuvre waarin zich in korte tijd grote ontwikkelingen voordoen. Begin jaren negentig verhuist hij naar Boulogne waar hij in het huis van Le Corbusier woont. Vijf jaar na zijn vertrek keert hij terug naar zijn geboorteland voor zijn tentoonstelling in het Tel Aviv Museum of Art. Hij besluit om vanaf dat moment in zijn ‘Cellules’ te wonen, verspreid over verschillende grote steden. Dit plan wordt nooit uitgevoerd, Absalon overlijdt namelijk op 28-jarige leeftijd in Parijs op 10 oktober 1993.

Grootse plannen waar dus helaas niets van terecht komt.

Zijn werk is prachtig. Het zijn inderdaad kleine architectonische objecten die enorm menselijk aandoen. Niet als een persoonlijkheid maar als een wezen dat in harmonie is met onze menselijke afmetingen. Die relatie is voelbaar.

Doordat alles wit is en er een zacht vensterlicht op veel objecten schijnt wordt het natuurlijk ook enorm esthetisch. Het zouden blokken kunnen zijn van een kind die ze door zijn doos moet stoppen om ze op te bergen. Een kind dat leert om te gaan met de verschillen tussen vierkanten en cirkels. Het werk van Absalon doet dat in zekere zin ook, maar dan veel verder gaand.

Bewoonbaar zou ik zijn objecten niet beschouwen, maar die relatie naar de menselijke maten en perceptie van vorm, die blijft overeind.

Opmerkelijk aan de tentoonstelling is dat titelbordjes volledig lijken te ontbreken. Of ik heb er enorm overheen gekeken. Dit komt de beleving van de werken ten goede. Geen directe ‘ah, ik herken de titel dus dit bedoelde Absalon er mee en nu kan ik rustig verder lopen’. Er wordt veel meer een beroep gedaan op het kijken en ervaren van de toeschouwer.

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Absalon

Prachtig werk wat echt het zien waard is, nog tot 13 mei te zien in het Boijmans.

Beetje vreemd, ik was zelf gevraagd om het project Het Werk, De Schilder, Het Atelier te openen met mijn werk.

Het project wordt een reeks van een twaalftal kunstenaars met diverse insteken die hun positie ten op zichte van het schilderen, de schilderkunst en de kunst in het algemeen presenteren. Er wordt dus niet alleen het werk getoond, maar de bedoeling is dat er dus ook een soort atelier gepresenteerd wordt. Daarbij is de ruimte ook nog eens ingedeeld met een zwarte vloer waarop een grid zit van verschuifbare platen waarop het werk kan komen. Het is dus een modulair systeem.

Meer informatie is hier te vinden.

Ik was dus de eerste maar er gaan er nog 11 volgen die naar mijn inzien veel boeiender zijn dan ikzelf. Ik ga dan ook mijn best doen alle toekomstige 11 openingen bij te wonen.

Hier dus vooral een sfeerimpressie van wat er te zien is. Korte toelichting, aan de voorkant werk wat ‘werk’ is.

Aan de achterzijde ‘atelier’ met werken die specifiek gemaakt zijn voor deze tentoonstelling. Aan de linkerwand tekeningen die inzicht kunnen geven in het proces waardoor ik tot beeld kom. Aan de rechterwand de werken die er uit voortkomen.

Een van de tekeningen;

detail;

Nog te zien tot 24 maart te Caesuur te Middelburg.

Omdat ik afgelopen dagen in Middelburg zat voor mijn eigen tentoonstelling, miste ik dus de opening bij Kunstpodium T te Tilburg. Het voordeel als je dan wat later gaat kijken is dat het er lekker rustig is, en mooier licht. Het nadeel is dat een opening toch wel degelijk net dat extra beetje context biedt waardoor werk stukken inzichtelijker kan worden gemaakt.

Of dat hier ook nodig is, dat beetje extra context, weet ik niet.

Suzanne van Rest
Maria Gondek – Amsterdam
Lena Paschen – Utrecht
Timo van Grinsven – Den Bosch
Sil de Reuver – Tilburg

Deze keer worden er drie installaties getoond en 1 ruimte met een sculpturaal werk, enkele tekeningen en een bordje.

Suzanne van Rest

De eerste ruimte heeft zogezegd enkele tekeningen en een sculpturaal werk. Dat sculpturale werk is van de meester van deze keer; Suzanne van Rest. Het is een houten doos die op een kiertje gehouden wordt door wat metaal waardoor we kunnen zien dat er een heliumbalon in zit. Dat heeft wat grappigs maar blijft zonder extra context nogal flauw.

Suzanne van Rest

Sil de Reuver

In dezelfde ruimte toont Sil de Reuver tekeningen van lichamen die in benarde posities zitten, maar met gevoel voor humor. Zo zit 1 figuur met zijn neus in zijn kont. Of de tekst er ook bij hoort is mij niet helemaal duidelijk, het zou ook nog van Suzanne van Rest kunnen zijn.

Sil de Reuver

Sil de Reuver

Sil de Reuver

Sil de Reuver

Timo van Grinsven

In de volgende ruimte een ruimteomvattende installatie waarbij de ruimte zelf ook onderdeel van het werk is geworden. Het werk van Timo van Grinsven doet denken aan Marc Bijl maar met betekenis meer in de details. Krachtige installatie.

Timo van Grinsven

Timo van Grinsven

Timo van Grinsven (detail)

Zogezegd werd de ruimte ook subtiel meegenomen door de ramen te voorzien van een mooi rood randje.

Timo van Grinsven

Timo van Grinsven

Lena Paschen

Ook het werk van Lena Paschen is een omvattende installatie, maar veel elementairder dan dat van Timo van Grinsven. Het betreft duidelijk 1 werk. Er zijn meerdere driehoekige spiegels geplaatst die tezamen, dankzij de lamp, een driehoekig licht op de muur projecteren.

Lena Paschen

Lena Paschen

Lena Paschen

Maria Gondek

Maria Gondek toont een boobytrap, ten tijde van de opening zal er iemand de deur hebben opengetrokken en lanceerde via een inginieus systeem een vliegende dikke taart. Grappig, zonde van de taart, maar of het ook echt een autonoom kunstwerk kan zijn?

Maria Gondek

Maria Gondek

Nog te zien tot en met volgende week zondag bij Kunstpodium T.

Ik was gisteren in Kipvis (Middelburg) te gast bij Giel Louws. Deze heeft niet alleen een schandalig mooi ruim atelier maar ook erg boeiend werk.

De Schilder, Het Werk, Het Atelier.

Alexander Ernst Voigt

Line Gulsett

Rinus van de Velde

Art Rotterdam

uitzicht cruise terminal

RAW wegwijzer

De Eastpak tassen van Eastpak Artist Studio riepen bij mijn gezelschap bijzondere jeugdherinneringen op 

Eastpak

Op YouTube heb je allerhande filmpjes waarin met Lego legendarische filmscenes nagedaan worden. Je hebt nu zelfs de Bijbel in Lego. Nu heeft iemand dus ook ontdekt dat je Lego kan schilderen. [Ego Leonard schildert ze niet alleen, er zijn sculpturen van zijn hand.]

 

Ego Leonard

Richard Kuiper

De foto is wat bewogen maar het geeft een indruk van hoe de hal met de galeriestands was ingericht.

Overzicht RAW

 

Giles Walker

John Hathway

 

Roman Peter

 

Eric van Straaten

Peter Zwaan

 

Johanna Schweizer

 

Kim de Ruysscher

 

Mark van Overeem

Gao Yuan

Jiao Xingtao

Voor mij het kunstwerk met de grappigste titel die dag; Ik ben saai en heel gewoon.

Peter Keizer

 

Gavin Tremlett

 

Sabastian Bayet

Kris Knight

 

Mark Kramer

Een kroonluchter in stijl.

Hans van Bentem

De robotpaaldanseressen waren erg grappig en het toont iets van de speelse aankleding van de RAW art fair.

Raw Paaldansrobots